جاسىل جەلەكتى اققايىڭدار, كوزدىڭ جاۋىن الاتىن تولىقسىعان ەگىس دالاسى مەن جايناعان كوك شالعىنعا ورانعان كەڭ دالادا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن كەلگەن 200-دەن ارتىق مال وسىرۋشىلەر, مال شارۋاشىلىعى ماماندارى, عالىمدار تايىنشا, اققايىڭ, قىزىلجار اۋداندارىنىڭ ۇزدىك شارۋاشىلىقتارىنىڭ مال ءوسىرۋ تاجىريبەلەرىمەن تانىستى. سونىڭ ىشىندە «BIOOPERATION» جشس, «Emc-agro» جشس, «سەۆەرنىي برويلەر» جشس, «قىزىلجار-ءسۇت», «يۆان زەنچەنكو», «دايىندىق», «ەكپىن» اگرو شارۋاشىلىقتارىنىڭ اسىل تۇقىمدى مالى مەن جابدىقتارىن, ۆەتەرينارلىق قۇرالدارىن, جەم-ازىق دايىنداۋ ادىستەرىن كورىپ, تاجىريبە الماستى. مەيمانداردى, اسىرەسە سولتۇستىكتىڭ اسىل تۇقىمدى ءىرى قاراسى, جىلقىسى, قوي-ەشكىسى قىزىقتىردى. جەم-ازىققا قوسىلاتىن قوسپالار, ونى دايىندايتىن تەحنيكالار مەن ۆەتەرينارلىق پرەپاراتتار ارنايى كورمە ارقىلى كورسەتىلىپ, ارقايسىسىنىڭ تەحنيكالىق سيپاتتامالارى تانىستىرىلدى.
تانىستىرىلىمدار اياقتالعان سوڭ چاپاي اۋىلىندا مينيستر ەربول قاراشوكەەۆ, وبلىس اكىمى قۇمار اقساقالوۆ جانە وڭىرلەردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارمالارىنىڭ باسشىلارى مەن ماماندارى قاتىسقان رەسپۋبليكالىق سەمينار بولدى. ە.قاراشوكەەۆ الدىمەن سولتۇستىك قازاقستان باسشىلىعىنا مال ءوسىرۋشى شارۋالار ءۇشىن پايدالى ءىس-شارانى وتكىزۋگە باستاماشى بولعانى ءۇشىن ريزاشىلىعىن جەتكىزدى.
«بۇگىنگى تاڭدا مال ءوسىرۋ ەلىمىزدەگى تۇراقتى تۇردە دامىپ كەلە جاتقان سالا رەتىندە سيپاتتالادى. مال مەن قۇس سانىنىڭ تۇراقتى تۇردە ءوسىپ كەلە جاتقانى وسىنى كورسەتەدى. سونىمەن بىرگە مال ونىمدەرىنىڭ ساپاسى جىلدان جىلعا ارتىپ, ونىمدىلىگى كوتەرىلىپ كەلەدى. قازىر ەلىمىز ءوزىن ءوزى سيىر, قوي, جىلقى ەتىمەن جانە جۇمىرتقامەن تولىق قامتاماسىز ەتە الادى. سوڭعى ءۇش جىلدا قۇس ەتىنىڭ يمپورتقا تاۋەلدىلىگىن 51 پايىزدان 35 پايىزعا دەيىن ازايتۋعا قول جەتكىزدىك. الداعى ءتورت جىلدا بۇل كورسەتكىشتى ەڭ تومەنگى دەڭگەيگە دەيىن ازايتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. وسىنىڭ ءبارى بۇل سالانى ۇكىمەتتىڭ جىلدان جىلعا تۇراقتى تۇردە قولداپ كەلە جاتقانىنىڭ ناتيجەسىندە جۇزەگە اسىپ وتىر», دەدى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى.
سونىمەن قاتار ول سوڭعى بەس جىلدا مال شارۋاشىلىعىنا بەرىلەتىن سۋبسيديا كولەمىنىڭ 60 پايىزعا دەيىن ارتىپ, بيىل 124,5 ملرد تەڭگەگە جەتكەنىن تىلگە تيەك ەتتى. وسى سۋبسيديا ارقىلى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ مال شارۋاشىلىعى دا جەدەل دامىپ كەلە جاتقانى اتالىپ ءوتتى. اسىرەسە ءسۇت ءوندىرۋ جوعارى قارقىنمەن دامىپ كەلەدى. 2018 جىلدان بەرى 15 مىڭنان ارتىق سيىر ساۋىلاتىن 22 تاۋارلى ءسۇت فەرمالارى سالىندى. وسى جۇمىستارعا 23 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇيىلىپ, 650 جاڭا جۇمىس ورىنى اشىلدى.
وبلىس اكىمى قۇمار اقساقالوۆ مەملەكەت باسشىسى العا قويعان مىندەتتەردىڭ وبلىستا قالاي ورىندالىپ جاتقانىنا توقتالدى. «وبلىستا بيىل 76 ملرد تەڭگە قۇيىلعان 31 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. ولار 1 مىڭنان اسا ادامدى جۇمىسپەن قامتىعان. سونىڭ ىشىندە 17 تاۋارلى ءسۇت فەرماسى, 6 ەلەۆاتور جانە ت.ب. بار. وڭىرىمىزدە جوبالاردى اوك ارقىلى قارجىلاندىرۋدىڭ قاناتقاقتى باعدارلاماسى جۇمىس ىستەيدى. ءبىز 4 پايىزدىق وسىممەن قايتارىمى 2 جىلعا شەگەرىلگەن جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەر بەرەمىز. سونىڭ ناتيجەسىندە سوڭعى 4 جىلدا عانا 22 تاۋارلى ءسۇت فەرماسى سالىندى. 2026 جىلعا دەيىن 52 فەرما سالۋ مەجەلەنگەن. سوندا 1 ملن تونناعا دەيىن ءسۇت وندىرەتىن بولامىز», دەدى وبلىس اكىمى.
تاۋارلى ءسۇت فەرمالارىنىڭ اشىلۋىنىڭ ناتيجەسىندە وبلىستا سوڭعى 3 جىلدا ءسۇت ءوندىرۋ 26 پايىزعا ارتتى. سول ارقىلى ءسۇت وڭدەۋشى زاۋىتتار بۇرىنعىدان 28 پايىزعا ارتىق شيكىزات قابىلدادى. ءسويتىپ, وبلىس قازىر رەسپۋبليكادا وندىرىلەتىن بارلىق ءسۇتتىڭ تورتتەن ءبىرىن وندىرەدى. ىشكى نارىقتى ەت جانە ەت ونىمدەرىمەن تولىقتىرۋ ءۇشىن 13 مىڭ ءىرى قاراعا ەسەپتەلگەن 2 اسا ءىرى مال بورداقىلاۋ الاڭى قۇرىلدى. ەۋروپا ەلدەرىنەن 5 مىڭعا جۋىق اسىل تۇقىمدى ەتتى جانە ءسۇتتى مال باسى جەتكىزىلدى. بيىل تاعى 6 مىڭ باس جەتكىزىلمەك, ونىڭ 1,7 مىڭى قازىردىڭ وزىندە اكەلىنگەن. قۇس ەتىنە دەگەن سۇرانىستىڭ يمپورتقا تاۋەلدىلىگىن ازايتۋ ءۇشىن جاڭادان 3 قۇس فەرماسىن سالۋ باستالدى. ولار جىلىنا 16 مىڭ توننا برويلەر ەتىن وندىرەتىن بولادى.
قوي باسىن ارتتىرۋ ءۇشىن 5 مىڭ باسقا شاقتالعان 3 اسىل تۇقىمدى رەپرودۋكتور اشىلدى. بۇل جۇمىسپەن «ەكپىن 2002», «قاراتومار» جانە «شۋعىلا لتد» جشس اينالىسادى. جىلدىڭ اياعىنا دەيىن وندا 20 مىڭعا جۋىق قوي وسىرىلمەك.
ايتا كەتەتىن بولساق, قازىر وبلىستا وراق ناۋقانى قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. وبلىس اكىمى بيىل 1 ملن گەكتار جەرگە مايلى داقىلدار ەگىلگەنىن ايتتى. «وسىعان ەگىستى ءارتاراپتاندىرۋ ارقىلى قول جەتكىزىپ وتىرمىز. قازىر وبلىستا مايلى داقىلداردى وڭدەيتىن ەكى ءىرى كاسىپورىن بار. بىلتىر قازاقستانداعى ەڭ ءىرى «ماسلودەل» زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. ونى 2023 جىلى اياقتاۋ كوزدەلگەن. وسى زاۋىت ىسكە قوسىلعاندا بارلىق مايلى داقىلداردىڭ 90 پايىزىن وڭدەيمىز. بۇل جوباعا 21 ملرد تەڭگە قۇيىلدى», دەدى ق.اقساقالوۆ.
رەسپۋبليكالىق سلەت بارىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنىڭ كەيبىر باسشىلارى مەن ماماندارى «ەڭبەك ارداگەرى» مەدالىمەن, «اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ۇزدىگى» توسبەلگىسىمەن ناگرادتالدى. ۆەدومستۆولىق مەدالداردى 12, توسبەلگىنى 24 ادام الدى. سونىمەن بىرگە 49 ادام قۇرمەت گراموتالارى مەن العىس حاتتارعا يە بولدى.
سلەت بارىسىندا اسىل تۇقىمدى مال اۋكتسيون ارقىلى ساتىلدى. بىرنەشە شارۋاشىلىق سولتۇستىكقازاقستاندىق فەرمەرلەردىڭ اسىل تۇقىمدى مالىن ساتىپ الدى.
ال سلەتتىڭ اياقتالۋىنا وراي وبلىستىڭ مادەنيەت جانە سپورت ۇيىمدارى مادەني ءىس-شارالار مەن سپورتتىق جارىستار وتكىزىپ, قوناقتارعا جاقسى دەمالىس سىيلادى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى