سۇحبات • 14 تامىز، 2022

نازگۇل ەستەۋسيزوۆا: مىندەت – كوللەكتورلىق قىزمەت نارىعىن دامىتۋ

762 رەت كورسەتىلدى

قازاقستانداعى پروبلەمالى كرەديتتەر پورتفەلىنىڭ كولەمى ۇدايى ءوسىپ بارادى. ۇلتتىق بانكتىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك، ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردەگى مەرزىمى 90 كۇننەن اسقان كرەديتتەر 3،6 پايىزدى نەمەسە 769،7 ملرد تەڭگەنى قۇراپ وتىر. بيىلعى جىل باسىنان بەرى بۇل كورسەتكىش 15 پايىزعا ۇلعايعان. 60 كۇننەن اسا مەرزىمى وتكەن قارىزداردىڭ كولەمى 87،4 ملرد تەڭگەنى قۇراپ، 2022 جىلعى قاڭتاردان باستاپ بۇل سوما 84 پايىزعا ارتقان. سونداي-اق ەلىمىزدىڭ ميكروقارجى ۇيىمدارىنداعى 60 كۇننەن اسقان بەرەشەگى بار پروبلەمالى ميكروكرەديتتەردىڭ كولەمى شامامەن 2 پايىزعا نەمەسە 15 ملرد تەڭگەگە تەڭ، ال NPL 90+ ياعني توقسان كۇننەن اسقان قارىز – 7،5 پايىز نەمەسە 60 ملرد تەڭگەدەن اسقان. پروبلەمالى كرەديتتەردىڭ كوبەيۋى ءوز كەزەگىندە كوللەكتورلىق اگەنتتىكتەردىڭ جۇكتەلىمىن ارتتىردى. وسىعان وراي، «قازاقستاننىڭ ۇلتتىق كوللەكتورلار پالاتاسى» وداق تۇرىندەگى زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگى (زتب) توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى نازگۇل ەستەۋسيزوۆا «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە سۇحبات بەرىپ، قازىرگى كەزدەگى كوللەكتورلاردىڭ جۇمىسى مەن ولاردىڭ قانداي الەۋمەتتىك ماڭىزدى قىزمەت اتقاراتىنى جايلى ايتتى.

– قۇرمەتتى نازگۇل كاراس­­قىزى، قازاقستان رەسپۋب­ليكا­سىنىڭ ۇلتتىق كوللەكتورلار پالا­تاسى قاي كەزدەن باستاپ جۇ­مىس ىستەيدى جانە ونىڭ نەگىزگى مىن­دەتى قانداي؟

– «قازاقستاننىڭ ۇلتتىق كوللەكتورلار پالاتاسى» (قۇكپ) وداق تۇرىندەگى زتب 2018 جىلدان باستاپ جۇمىس ىستەيدى. العاشقى كەزەڭدە تالاپتار مەن ستاندارتتاردى ازىرلەۋ مەن ەنگىزۋ، سەرىكتەستەردى تارتۋ، ۇيىمنىڭ نەگىزگى ماق­سات­تارىن ءتۇسىندىرۋ بويىنشا دايىن­دىق جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. بۇ­گىنگى تاڭدا اياعىمىزدان نىق تۇرىپ، جۇمىس ەرەجەلەرىن ور­ناتىپ، «كوللەكتورلىق اگەنت­تىك قىزمەتكەرىنىڭ كاسىبي ەتي­كاسىنىڭ ۇلگىلىك كودەكسىن» ازىر­لەۋگە قاتىستىق. پالاتاعا قاتى­سۋشىلاردىڭ قاتارىندا 50-دەن استام كوللەكتورلىق اگەنتتىك بار. بۇل وسى سەكتوردىڭ جالپى قاتىسۋشىلارى سانىنىڭ شامامەن 30 پايىزىن قۇرايدى.

نەگىزگى مىندەتىمىز – كول­لەكتورلىق قىزمەتتەردىڭ ور­كە­نيەتتى نارىعىن دا­مىتۋعا كومەك­تەسۋ، تۇرعىنداردىڭ كول­لەك­تورلىق اگەنتتىكتەرمەن قا­رىم-قا­تىناسىن وزگەرتۋ جانە قا­زاقستاندىقتاردىڭ قا­رىز­داردى قىسقارتۋ مەن وتەۋ ەسەبىنەن قار­جىلىق قىزمەتتەردى الۋ مۇمكىندىگىن قالپىنا كەلتىرۋگە ىقپال ەتۋ.

– قازاقستاننىڭ قارجىلىق نارىعىنا قۇكپ قىزمەتى قان­داي پايدا تيگىزىپ وتىر دەپ سانايسىز؟

– قۇكپ – قارىز الۋشىلاردىڭ، كوللەكتورلىق اگەنتتىكتەردىڭ جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ديالوگ الاڭى. ۇيىم مەملەكەت پەن كوللەكتورلار اراسىندا ساپالى كوممۋنيكاتسيانىڭ بولۋىن، نارىقتىڭ پروبلەمالارى مەن ۇسىنىستارىن جەتكىزۋگە جانە ولاردى تالداپ، ورتاق شەشىمگە كەلۋدى قامتاماسىز ەتۋگە تىرىسىپ كەلەدى. ەكىنشى جاعىنان، پالاتا قارىز الۋشىلاردىڭ كۇردەلى ماسەلەلەرىن شەشۋمەن بەلسەندى تۇردە اينالىسادى. وسىلايشا، قۇكپ بازاسىندا Stop-Collector.kz رەسپۋبليكالىق جوباسى دۇنيەگە كەلدى. اتالعان جوبانىڭ اياسىندا ءبىز قازاقستاننىڭ ميكروقارجى ۇيىمدارى اسسوتسياتسياسى جانە قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى سەكىلدى ۇيىمدارمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەيمىز. جوبانىڭ ماقساتى – كوللەكتورلارمەن ارالارىندا قيىنشىلىقتار تۋىنداعان قارىزگەرلەرگە كومەكتەسۋ، داۋلى ماسەلەلەردى شەشۋ جانە ازا­مات­تاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ. وسىعان وراي، ءبىز كوللەكتورلىق اگەنتتىكتەر باسشىلارىمەن باي­لانىسقا شىعىپ، قالىپتاسقان احۋالدى بىرلەسە تالداپ، قارىز الۋشىعا وڭتايلى شەشىمدەردى ۇسىنامىز. مىسالى، بيىلعى جىل باسىنان بەرى بىزگە 5 563 ءوتىنىش، سونىڭ ىشىندە ازاماتتاردىڭ شاعىمدارى دا ءتۇستى. ولاردى قاراس­تىرۋ ناتيجەسىندە 5 421 ءوتىنىش بويىن­شا وڭ شەشىم قابىلداندى.

قارىزگەرلەردىڭ بىزگە جۇ­گىنۋىنىڭ كەڭىنەن تارالعان سەبەبى – قارىز سوماسىن بىردەن تولىق وتەۋ مۇمكىندىگىنىڭ بولماۋى. مۇنداي جاعدايدا ءبىز قارىز الۋشىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن انىقتاپ، وعان قارىزدى وتەۋدىڭ قولايلى تاسىل­دەرىن، سونىڭ ىشىندە تەڭ ۇلەسپەن تولەۋ ءتاسىلىن پايدالانۋدى نەمەسە بەرەشەكتى وتەۋدىڭ باسقا دا جولدارىن ۇسىنامىز.

– كوللەكتورلىق نارىق قا­لاي وزگەردى؟ جاقىن ارادا قان­داي وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋ قاجەت؟

– قۇكپ قۇرىلعالى قارجى نارى­عىندا ەلەۋلى وزگەرىستەر بولعانىن اتاپ ايتقان ءجون. بۇل جاعداي كول­لەكتورلارعا دا اسەر ەتتى. وسىدان بەس جىل بۇ­رىن «كوللەكتورلىق قىزمەت تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. سونىڭ ناتي­جەسىندە كوللەكتورلىق اگەنت­تىكتەر­دىڭ قىزمەتى قاتاڭ رەتتەلىپ، قارىزدى ءوندىرىپ الۋ تاسىلدەرى مەن راسىمىنە قاتاڭ شەكتەۋ قويىلدى.

وسىنداي قاتاڭ رەتتەۋگە قا­راماستان، كوللەكتورلىق نارىق كولەڭكەگە كەتكەن جوق، وسى سەك­تورداعى اگەنتتىكتەردىڭ سانى دا ازايمادى. كەرىسىنشە، مەملەكەت باسشىسى اتاپ كورسەتكەندەي، حالىقتىڭ كرەديتتەرىنىڭ سانى ۇلعايۋى سەبەپتى بۇل سەكتور دا ءوسىپ، دامىپ جاتىر. بۇعان قوسا، كوللەكتورلىق اگەنتتىكتەر قازىرگى تاڭدا كەيبىر الەۋمەتتىك فۋنكتسيانى دا اتقارىپ كەلەدى. جاقىن ارادا جەكە تۇلعالاردىڭ بانكروتتىعى تۋرالى زاڭ قابىلدانادى دەپ كۇتىلىپ وتىر. قارىزگەرلەردىڭ كوبى ءوزىن بانكروت دەپ تانۋ ءۇشىن وسى زاڭنىڭ قابىلدانۋىن كۇتۋدە. بىراق مۇنداي شەشىمنىڭ سالدارلارى قانداي بولاتىنىن ولاردىڭ ءبارى بىردەي تۇسىنبەيدى.

سوندىقتان ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – كرەديتتەردى وتەۋدەن باس تارتۋمەن بايلانىستى بارلىق تاۋەكەلدى كورسەتە وتىرىپ ءتۇسىندىرۋ جۇ­مىسىن جۇرگىزۋ، سونىڭ ىشىندە قا­رىزداردى ەسەپتەن شىعارۋ سەكىلدى ءميفتىڭ شىندىققا جاتپايتىنىن ايتۋ.

سونىمەن قاتار بىزگە قازىرگى كول­لەكتورلىق نارىقتىڭ وركەنيەتتى ەكەنىن جانە قولدانىستاعى زاڭ­ناماعا سايكەس جۇمىس ىستەيتىنىن ءتۇسىندىرۋ وتە ماڭىزدى.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

 

اڭگىمەلەسكەن

كارىباي مۇسىرمان،

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار

ەكىنشى ورىنعا تابان تىرەدى

سپورت • بۇگىن، 07:32

وۆەرتايمدا جەڭدى

حوككەي • بۇگىن، 07:30

وزبەكستاننان باسىم ءتۇستى

سپورت • بۇگىن، 07:28

شەراعاڭ – ساحنا تورىندە

تەاتر • بۇگىن، 07:27

كوڭىل ارباعان كەڭىستىك

ادەبيەت • بۇگىن، 07:23

ۇستازدار ۇلىقتالعان كۇن

ءبىلىم • بۇگىن، 07:20

جاستار – تابيعات قامقورشىسى

ەكولوگيا • بۇگىن، 07:17

قىرىققاباتتان تارىقپايدى

ەكونوميكا • بۇگىن، 07:10

ەلشىمەن كەزدەستى

قازاقستان • بۇگىن، 07:00

مۇحتار مەن قايىم

قازاقستان • كەشە

ەلدە قىلمىس ازايعان

قوعام • كەشە

اقاڭ جانە قازاق راديوcى

احمەت بايتۇرسىن ۇلى • كەشە

رۋحتى جىردىڭ يەسى

ادەبيەت • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار