قوعام • 12 تامىز، 2022

حالىقتان اقشا جيناۋ زاڭمەن رەتتەلەدى

69 رەت كورسەتىلدى

قازاقستاندا سوڭعى جىلدارى قايىرىمدىلىق جانە ۆولونتەرلىك ۇيىمداردىڭ قارقىنى وسكەن. وسى ورايدا ولارعا قاتىستى زاڭعا تولىقتىرۋلار ەنگىزىلىپ، زاڭدى قۇجات قىركۇيەكتە كۇشىنە ەنەدى. زاڭنامالىق تۇزەتۋلەر ادەتتەگىدەي سالا باعىتتارىن رەتتەۋگە ەمەس، ىنتالاندىرۋ مەن دامىتۋعا باعىتتالعان.

ۆولونتەرلىك قىزمەت، قايىرىم­دى­لىق، ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم­دارعا قاتىستى زاڭ مەملەكەت باسشىسىنىڭ اتالعان سا­لالارعا مەملەكەتتىك قولداۋدى نى­عايتۋ شەڭبەرىندە قولدانىستاعى زاڭ­­نا­مانى جەتىلدىرۋ جونىندەگى تاپسىر­ما­لارىن ورىنداۋ ماقساتىندا ازىر­لەن­گەن. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ كەزىندە جان-جاقتى تالقىلاۋلار جۇرگىزىلىپ، جۇرت­شى­لىق­تىڭ پىكىرلەرى ەسكەرىلگەن. سونداي-اق ءما­جىلىس دەپۋتاتتارى دا ۇسىنىس بىل­دىرگەن.

زاڭدا الدىمەن «ۆولونتەرلىك قىز­مەت»، «قايىرىمدىلىق ۆولونتەرى»، «ۆو­لونتەرلىك قىزمەت سالاسىنداعى ۋاكى­لەت­تى ورگان» ۇعىمدارى ناقتىلانىپ، مەملەكەتتىك گرانتتاردىڭ تيىمدىلىگىنە با­عا­لاۋ جۇرگىزۋ جونىندەگى نورمالار كۇشەيتىلگەن. «پاندەميا كەزىندە كوپ­تە­گەن ۆولونتەرلەر مەن ۆولونتەرلىك ۇيىم حالىققا، دارىگەرلەر مەن اسكەري قىزمەتكەرلەرگە كومەكتەسكەنى بارشاعا ايان. بىراق ولاردا جەكە بولمەلەرى مەن كەڭسەلەرى، سونىمەن قاتار ساقتاۋ ورىندارى بولعان جوق. وسىعان بايلانىستى ازىق-ت ۇلىك پەن مەديتسينالىق جيىنتىقتاردى قالىپتاستىرا المادى. بىزدە ءىز-ءتۇزسىز جوعالعان ادامداردى ىزدەۋمەن اينالىساتىن بىرقاتار ۆولونتەرلىك ۇيىم بار. ولاردا دا جابدىقتار مەن م ۇلىكتەرىن قوياتىن جەر جوق. سەبەبى ولار كوممەرتسيالىق قىزمەت كور­سەتپەيدى جانە قارجى­لان­دى­رىل­ماي­دى. وسىعان بايلانىستى دەپۋتاتتار تۇزەتۋلەر ەنگىزدى»، دەدى ءماجىلىس دە­پۋتاتى، جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشىسى ۆەرا كيم ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە. ەندى جاڭا زاڭعا سايكەس ۆولونتەرلەرگە ءۇي-جايلار ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز ۇزاق مەرزىمدى جالعا بەرىلەدى.

بۇدان باسقا، قۇجاتتا مەملەكەتتىك تاپ­سىرىستى ورنالاستىرۋ، گرانتتىق قار­جىلاندىرۋ جانە كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار ءۇشىن سىيلىقاقىلار بەرۋ سالالارى كەڭەيتىلگەن. اتاپ ايتقاندا، زاڭ جوباسىنا ەكى جاڭا تارماق ەنگىزىلدى: ۆو­لونتەرلىك باستامالاردى دامىتۋ جانە قولداۋ (بۇرىن بولماعان)، سونداي-اق جانۋارلارعا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋدى قالىپتاستىرۋ، سونىڭ ىشىندە جانۋارلاردىڭ باسپانالارىن قولداۋ.

سونداي-اق قايىرىمدىلىق ۆولون­تەر­­لەرىنىڭ قىزمەتى رەتكە كەلتىرىل­گەن. وسى زاڭ شەڭبەرىندە قايىرىمدىلىق ۇيىم­دارىنىڭ نەمەسە كومەككە مۇقتاج ناقتى جەكە تۇلعانىڭ پايداسىنا قارا­جات جيناۋ جونىندەگى قىزمەت ەندى قا­يى­رىمدىلىق ۇيىمىنىڭ ءوزى مەن ۆولونتەر اراسىندا نەمەسە ۆولونتەر مەن مۇقتاج جەكە تۇلعا اراسىندا جاسالعان ازاماتتىق-قۇقىقتىق شارت بولعان كەزدە عانا جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى. «قايىرىمدىلىق ۆولونتەرلەرىنىڭ جاسى 18-دەن تومەن بولماۋى كەرەك. بۇگىندە ۆولونتەرلىك قىزمەت، قايىرىمدىلىق تۇرىندە جانە حالىقتان اقشا سۇرايتىن كوپ­تەگەن ادامدار بار ەكەنىن كورىپ وتىر­مىز. دۇكەندەردە، ءتۇرلى مەكەمەلەر­دە ادامدار قايىرىمدىلىق كومەك كور­سەتۋدى نەمەسە قانداي دا ءبىر وپەراتسيا جاساۋدى سۇرايتىن جاشىكتەر تۇر. بۇل قىزمەت رەتتەلۋى كەرەك. ءبىزدىڭ زاڭ­دا بۇل نور­مالار قاراستىرىلعان»، دەدى دەپۋتات.

نەگىزى ەلىمىزدە ۆولونتەرلىك تۋرالى ءبىرىن­شى زاڭ 2016 جىلى قابىلدان­عان. «بيز­نەستىڭ، ازاماتتاردىڭ قايىرىم­دى­لىق جانە ۆولونتەرلىك قىزمەتكە، اسىرەسە پاندەميا كەزىندە قاتىسۋى جان­داندى. ونى ستاتيستيكادان دا كورۋ­گە بولادى، سونداي-اق بۇعان 2020 جىلدى «ۆولونتەر جىلى» دەپ جاريا­لاۋ ءوز اسەرىن تيگىزدى. جۇرگىزىلگەن الەۋ­مەت­تىك زەرتتەۋلەر حالىق اراسىندا قايى­رىم­دىلىق كومەك كورسەتۋ بويىنشا وڭ ديناميكانى كورسەتەدى. سونىمەن قاتار قايى­رىمدىلىق جانە ۆولونتەرلىك قىز­مەتتى ىنتالاندىرۋ جونىندەگى شارالار جۇيە­سى كوزدەلگەن»، دەدى اقپارات جانە قوعام­دىق دامۋ مينيسترلىگى ازاماتتىق قو­عام ىس­تەرى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ماديار قوجاحمەت.

سونىمەن قاتار جاڭا زاڭعا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جاڭا تەتىگى – ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى ەنگىزۋ ۇسىنىلعان. مامانداردىڭ ايتۋىنشا، ول حالىقارالىق تاجىريبە نە­گىزىندە ازىرلەنگەن. «مەملەكەتتىك ورگان­داردىڭ ستراتەگيالىق ارىپتەستەر پۋلىن بەيىندى، ءارى كەڭ وكىلدىك بازاسى بار ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار قاتا­رى­نان قالىپتاستىرۋ – قوعاممەن جۇ­مىستى جانداندىرۋعا، قوعامدىق سۇرا­نىس­تاردى دەر كەزىندە مەملەكەتتىڭ كۇن تارتىبىنە قويىپ وتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل تەتىكتىڭ كەلەسى تاسىلدەرى بەكىتىلدى: ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتىڭ با­عىت­تارىن مەملەكەتتىڭ جالپىۇلتتىق باسىمدىقتارىن نەگىزگە الا وتىرىپ، مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ۇسىنىستارى نەگىزىندە ەل ۇكىمەتى ايقىندايتىن بولادى. ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى ىسكە اسىرۋ ۇزاق مەرزىمدى نەگىزدە مينيسترلىكتەر دەڭگەيىندە عانا بولادى. ستراتەگيالىق سەرىكتەستەردى مەملەكەتتىك ورگاندار كونكۋرس ارقىلى انىقتايتىن بولادى. ءار باعىت بويىنشا ءبىر ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم انىقتالادى»، دەدى ۇەۇ-دىڭ جۇمىسىنا توقتالعان ماديار قوجاحمەت.

ال قايىرىمدىلىق جاساۋ ماقسا­تىن­دا قارجى جينايتىن بلوگەرلەرگە ەندى كەلىسىمشارتپەن جۇمىس ىستەۋگە تۋرا كەلەدى. حالىقتان بەتالدى اقشا جي­­ناۋ زاڭمەن رەتتەلىپ، قاداعالانادى. «بلو­گەرلەر زاڭعا باعىنباي، كەلىسىم­شارت جاساماي قايىرىمدىلىق ءىس ءۇشىن دەپ حالىقتان اقشا جيناسا ول زاڭ­سىز ارەكەت بولىپ ەسەپتەلەدى. ياعني ول – الاياقتىق. ەكىجاقتى كەلىسىمگە كەلۋ قايى­رىمدىلىق جاساۋ كەزىندە تۇسىنىس­پەۋ­شىلىك، داۋ-داماي تۋىنداعان جاع­دايدا ماسەلەنى زاڭمەن رەتتەۋ ءۇشىن ەنگىزىلىپ وتىر. كەلىسىمگە كەلسە قايى­­رىم­­دىلىق ءۇشىن جينالعان قار­جىعا قاتىستى ەشقانداي ارتىق سۇراق تۋىندا­ماي­دى»، دەپ ءتۇسىندىردى م.قوجاحمەت. سونداي-اق «ەگەر بلوگەر قانداي دا ءبىر قايىرىمدىلىق قورى­نىڭ اتىنان جۇمىس جۇرگىزسە، وندا ول جۇ­گىنگەن ۇيىممەن كەلىسىمشارت جاساسۋى ءتيىس. ال ەگەر بلوگەر وزدىگىنەن قايى­رىم­دى­لىقپەن اينالىسسا، وندا كومەك كور­سە­تە­تىن اداممەن كەلىسىمى بولۋى كەرەك»، دەپ قوستى ۆەرا كيم.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلىمىزدە 175 ادام كوروناۆيرۋس جۇقتىردى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:06

«ايبوز» دارابوزدارى انىقتالدى

ادەبيەت • بۇگىن، 08:55

پرەزيدەنت قۇتتىقتاۋى

پرەزيدەنت • بۇگىن، 08:50

ەلدىك نيەت

ايماقتار • بۇگىن، 08:48

كەزەكتە – جەر ۇيلەر

ايماقتار • بۇگىن، 08:46

زاڭ جوباسى قارالدى

ساياسات • بۇگىن، 08:42

ءتيىمدى ىنتىماقتاستىق

ساياسات • بۇگىن، 08:38

جەڭىستىڭ باستاۋى – حالىق

قوعام • بۇگىن، 08:27

اسىل تۇقىمنىڭ پايداسى

ايماقتار • بۇگىن، 08:24

بەرەكەلى اقباس سيىر

ەكونوميكا • بۇگىن، 08:20

اۆتوجولدىڭ سان الۋان ماسەلەسى

ەكونوميكا • بۇگىن، 08:18

ىشكى جالپى ءونىم 4 پايىزعا وسەدى

ەكونوميكا • بۇگىن، 08:14

ينفلياتسيانىڭ كەزەكتى تولقىنى

ەكونوميكا • بۇگىن، 08:10

اۋرۋدىڭ الدىن الايىق!

مەديتسينا • بۇگىن، 08:08

ءبىلىم كوكجيەگىن كەڭەيتكەن

عىلىم • بۇگىن، 08:06

ساپاسىز ويىنشىقتىڭ زالالى

ايماقتار • بۇگىن، 08:04

ۇقساس جاڭالىقتار