اباي • 11 تامىز، 2022

اباي مۇراسى اسقاقتادى

86 رەت كورسەتىلدى

ەلىمىزدىڭ رۋحاني ورداسى الماتىدا «اباي كۇنىنە» ارنالعان بىرقاتار شارالار شوعىرى ءوتتى. مەگاپوليس تۇرعىندارىنا ەرەكشە كوڭىل كۇي سىيلاعان مازمۇندى جوبالار رۋح مەرەكەسىنىڭ ماڭىزىن ارتتىرا تۇسكەنىن ايتۋعا ءتيىسپىز.

«اباي كۇنىن» مەرەكەلەۋ اقىن ەسكەرتكىشىنىڭ الدىنا گۇل شوق­تارىن قويىپ، ۇلى تۇلعانىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتۋمەن باستالدى. ءىس-شاراعا قابىرعالى قالامگەرلەر باس­تاعان زيالى قاۋىم، قالا بيلى­گىنىڭ وكىلدەرى مەن جاس ابايتانۋشىلار قاتىستى. اعا بۋىن جاس­تارعا تاعىلىمدى وي تاستاپ، اباي الە­مىنە تازا كوڭىلمەن ۇڭىلۋگە شاقىردى.

«الاتاۋ» ءداستۇرلى ونەر تەاترى­نىڭ قىز-جىگىتتەرى مە­تروعا ءتۇسىپ، جولاۋشىلاردى اباي ان­دەرىمەن سۋسىنداتتى. مۋ­زىكالىق اسپاپتار اسىنعان كا­سىبي شەبەرلەر ءبازبىر تۇتاس تەاتر مەتروعا كوشىپ كەلگەندەي اسەر سىيلادى. وسىلايشا، سۇلۋ ءسوز بەن سىرلى سازدان قۋات العان الما­تىلىقتار جۇمىسقا شات كوڭىلمەن اتتاندى. ونەرپازدارعا ريزاشىلىق كوڭىلىن بىلدىرگەن تۇرعىندار العىسىن ايتىپ، قاريالار باتاسىن بەردى.

«راسىندا جۇمىسقا ەرەكشە كوڭىل كۇيمەن بارا جاتىرمىز. بۇگىن حالقىمىزدىڭ ۇلى اقىنىنىڭ تۋعان كۇنى ەكەنىن بىرەۋ بىلسە، بىرەۋ بىلمەۋى مۇمكىن. ءوزىم دە بۇل كۇن رەسمي تۇردە «اباي كۇنى» دەپ اتال­عانىن بۇگىن ءبىلىپ وتىرمىن. بۇدان بىلاي جۇرگەن جەرىمدە ايتا جۇرەمىن. ونەرپازدارعا كوپتەن-كوپ راحمەت، اباي اندەرىن ءبارىمىز قوسىلا شىرقادىق»، دەيدى قالا تۇرعىنى بەيبىت ەسەنباەۆ.

«اباي كۇنىن» ايرىقشا اتاپ وتكەن «الاتاۋ» تەاترى كەشكە قاراي «كۇن ارتىنان كۇن تۋار» اتتى تەاترلاندىرىلعان كونتسەر­تىمەن كورەرمەنگە ادەمى اسەر سىيلادى. كەشتە حاكىمنىڭ «كوزىمنىڭ قاراسى»، «ايتتىم سالەم قالام­قاس»، «تاتيانانىڭ ءانى»، «قاراڭعى تۇندە تاۋ قالعىپ» سەكىلدى تانىمال اندەرى ورىندالدى.

ءا.قاستەەۆ اتىنداعى ونەر مۋزەيىندە «اباي شىعارمالارىنا ارنالعان يلليۋستراتسيالار» تاقىرىبىندا تانىمدىق ءدارىس ءوتىپ، كەمەڭگەر تۇلعانىڭ كەنەپتەگى كەسەك بەينەسىن پاش ەتكەن ارنايى كورمە ۇيىمداستىرىلدى. ۇلى تۇلعانىڭ وبرازدارى مەن شىعارمالارىنا ارنالعان قىل­قالام شەبەرلەرىنىڭ كەسكىندەمەلىك، گرافيكالىق جانە مۇسىندىك تۋىندىلارى اتاۋلى كۇننىڭ ماڭىزىن سالماقتاي ءتۇستى. ونەرتانۋشى ساندۋعاش مىرزابەكوۆا جۇر­گىزگەن ءدارىس بارىسىندا اباي بەينەسىنە جانە ونىڭ مۇراسىنا سۋرەتشىلەر كوزىمەن قايتا قاراۋعا شاقىراتىن پايىمدى پىكىرلەر ايتىلدى. «قوعام وزگەردى، الەمدىك وركەنيەتكە ەركىن ارالاسىپ، رۋحاني دۇنيەگە جاڭاشا قاراۋدىڭ ۇلگىسىن تاني باستادىق، جاڭا ادىستەمەلەر مەن تەحنولوگيالار تاسقىنى دا اعىلىپ كەلىپ جاتىر. سۋرەتشىلەرىمىز ءۇشىن اباي بەينەسى، ونىڭ شىعارمالارىنداعى وبرازدار تىڭ كەيىپتە اشىلا باستادى»، دەيدى ونەرتانۋشى.

شاھارداعى تاعى ءبىر مادەنيەت وشاعى مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەيدە وتكەن «جۇرەكتىڭ كوزى اشىلسا» اتتى ادەبي-شىعارماشىلىق كەش شىمىلدىعى «تەمىرەن» تەاتر­ى ساحنالاعان مونو-درامامەن اشىلىپ، اقىندار مەن انشىلەردىڭ ءان-جىر شاشۋىنا ۇلاستى. جينالعانداردى ونەر ورداسىنىڭ ديرەكتورى راشيدا حاريپوۆا، قازاقستان جازۋشىلار وداعى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى باۋىرجان جاقىپ باستاعان قوناقتار قۇتتىقتاپ، تۇتاس ەل كولەمىندە اتالىپ ءوتىپ جاتقان «اباي كۇنىنىڭ» ماڭىزىنا توقتالدى. ءداستۇرلى ءاندى دارىپ­تەگەن ەركىن شۇكىمانوۆ، سايات نۇرعازيندەر اباي اندەرىن تەبىرەنە شىرقاپ، الىبەك شەگە­باي، اسەل وسپان، ايگۇل ءجۇ­مادىل قاتارلى اقىندار ويشىلعا ارناعان ولەڭدەرىن وقىدى. مۋ­زەي تورىنەن ورىن العان « ۇلى دالانىڭ ۇلى اقىنى» كورمەسى اباي بەينەسىنە تەرەڭنەن ۇڭىلۋ­گە شاقىرادى. توپتاما مۋزەي قورىنداعى اقىن ءومىرى مەن شىعار­ماشىلىعىنا قاتىستى شوقتىعى بيىك شىعارمالاردى قامتىعان.

تانىم ورداسىنىڭ تالاي تاريحىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ وتىرعان الماتى مۋزەيى دە اباي كۇنىن مەرەكەلەۋدەن قالىس قالعان جوق. ابايدىڭ «جيدەباي-ءبورىلى» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني جانە ادەبي-مەموريالدىق مۋزەي قورىنان ارنايى اكەلىنگەن ەكسپوناتتار كەلۋشىلەر نازارىنا ۇسىنىلدى. مۋزەي قوناقتارى اباي الەمىنە قاتىستى تىڭ دەرەك­تەرگە قانىعىپ، اقىننىڭ تۋ­عان جەرى، وسكەن ورتاسى تۋرالى ازىر­لەنگەن بەينەماتەريالمەن تا­نىستى.

سونداي-اق بۇل كۇنى ۇلتتىق كىتاپحاناسىندا، جوعارى وقۋ ورىندارىندا پوەزيا كەشتەرى ءوتىپ، اباي مۇراسى اسقاقتادى. ۇلى اقىننىڭ اسىل مۇراسىن ناسيحاتتاۋ مەن جاس ۇرپاق بويىنا سىڭىرۋگە باعىتتالعان يگى شارالار الماتى قالاسىندا تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن جالعاسادى.

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار

بار ءۇمىت – بۋبليكتە

تەننيس • كەشە

وقىرماننىڭ رۋحاني ولجاسى

ەگەمەن قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار