سايلاۋشىلارمەن كەزدەسۋلەر جالعاسۋدا
پارلامەنت ءماجىلىسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سەرگەي دياچەنكو اقمولا وبلىسىنىڭ جاقسى اۋدانىندا سايلاۋشىلارمەن كەزدەسۋلەر وتكىزۋدە, دەپ حابارلادى وسى پالاتانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ۆيتسە-سپيكەر جۇمىس كەستەسىن الدىمەن بەلاعاش اۋىلىنداعى جوعارى سۇرىپتى تۇقىم وندىرەتىن «بەلاعاش» جشس-ىنەن باستادى. بۇل – مادەني تۇقىم ءوندىرۋ مەن تاراتۋدى جۇزەگە اسىرىپ, ەت-ءسۇت ونىمدەرىن دامىتىپ وتىرعان شارۋاشىلىق. مۇندا الەۋمەتتىك سالا جوبالارىنا دا كوڭىل ءبولىنىپ وتىرادى. ونىڭ دالەلى «بەلاعاش» جشس-ىندە مادەنيەت ءۇيى, سپورت كەشەنى, مونشا, ناۋبايحانا جۇمىس ىستەپ تۇر. سونداي-اق, وندىرىستە وزدەرىنىڭ ماماندارىن وقىتۋ, ءبىلىمىن كوتەرۋ جانە ولارعا ماتەريالدىق جاردەم جاساۋ, بالالارىن جازعى كانيكۋل كەزىندە دەنساۋلىقتارىن جاقسارتاتىن جەرگە بارۋ ءۇشىن جولدامامەن قامتاماسىز ەتۋ, تاعى دا باسقا قايىرىمدىلىق شارالارى كورسەتىلەدى. ۇستىمىزدەگى جىلى شارۋاشىلىق بەلاعاش مەكتەبىن تەگىن تاماقتاندىرۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويعان.
اتالعان يگى ىستەرمەن تانىسقان س.دياچەنكو سەرىكتەستىكتەگى بالاباقشا مەن دەمالىس ورنىندا بولدى. توراعانىڭ ورىنباسارى جاقسى اۋىلىنداعى «ۋروجاي» جشس-ىندە يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنىڭ شەڭبەرىندە سالىنعان تاۋلىگىنە 250 توننا ۇن تارتاتىن ديىرمەنگە دە باردى. سول جەردە ساعاتىنا 10 توننا جەم شىعاراتىن جاڭا قۇراماجەم زاۋىتىن دا كوردى.
ساپار شەڭبەرىندە پارلامەنتشى اۋداندىق اۋرۋحانانىڭ ايەلدەر بوساناتىن بولىمشەسىندە بولىپ, دارىگەرلەرمەن كەزدەستى. اق جەلەڭدىلەر دەپۋتاتقا ءبولىم جۇمىسى, انا مەن بالاعا جاسالاتىن جاعدايلار جايىندا ايتىپ بەردى. س.دياچەنكو مەملەكەت باسشىسىنىڭ مەديتسينانى جەتىلدىرۋگە ايرىقشا نازار اۋدارىپ وتىرعانىن ءمالىمدەپ, ۇلت دەنساۋلىعى ءبىزدىڭ بولاشاعىمىزدىڭ نەگىزى ەكەندىگىنە توقتالدى.
ۆيتسە-سپيكەر «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ اۋداندىق فيليالىندا بولىپ ازاماتتارعا قابىلداۋ ءجۇرگىزدى. سونىمەن قاتار, اۋداندىق ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن كەزدەسىپ, ايماقتاعى ساياساتتى ىسكە اسىرۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلادى. ال اۋدان حالقىمەن وتكىزگەن ءجۇزدەسۋلەردە سايلاۋشىلاردى ەلباسىنىڭ «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى حالىققا جولداۋىنىڭ زاڭنامالىق تۇرعىدان قالاي جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقاندىعىنان حاباردار ەتتى.
***
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى ارنايى ساپارمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ۇلانى «وڭتۇستىك» وڭىرلىك قولباسشىلىعىنا قاراستى №5571 اسكەري ءبولىمى مەن «بۇركىت» ارنايى ماقساتتاعى ءبولىمىنىڭ جاۋىنگەرلىك جانە ادىستەمەلىك دايىندىق ورتالىقتارىن ارالاپ كوردى.
قۇرامىندا پارلامەنت سەناتىنىڭ حالىقارالىق قاتىناستار, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ مۇشەلەرى مۇحتار التىنباەۆ, بىرعانىم ءايتىموۆا, گەورگي كيم, ورىنباي راحمانبەرديەۆ, سەرگەي گروموۆ, باقتيار ونەرباەۆ بار توپ ساپار بارىسىندا 5571 اسكەري ءبولىمىنىڭ جەكە قۇرامىمەن, جىلدام ارەكەت ەتەتىن جەدەل جاساقتاردىڭ اسكەري ازىرلىگىمەن, جاۋىنگەرلەردىڭ قارۋ-جاراعى جانە اسكەري تەحنيكاسىمەن تانىسىپ, قاۋىپسىزدىك شاراسىنا دايىندىعىن, ساربازداردىڭ اسكەري ءىس-قيمىلى, دايىندىعى, سونداي-اق, ىشكى اسكەردىڭ الەۋەتىمەن تانىس بولدى. اسكەري نىسانداردى ارالاعان حالىق قالاۋلىلارىن پارلامەنتتەگى حالىقارالىق قاتىناستار, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى يكرام ادىربەكوۆ باستاپ ءجۇردى.
قوناقتار ازاماتتىق بورىشىن وتەپ جۇرگەن ساربازدار مەن كەلىسىمشارت بويىنشا اسكەري ساناتتا مەرزىمدى قىزمەتىن اتقارىپ ءجۇرگەن جاۋىنگەرلەردىڭ قانداي تەحنيكامەن جۇمىس ىستەيتىندىگىن, ونى قالاي مەڭگەرگەندىگىن ءوز كوزدەرىمەن كورىپ, ولاردىڭ كۇندەلىكتى تىنىس-تىرشىلىگىمەن ەتەنە تانىستى.
الماتى وبلىسىنا قاراستى زارەچنىي كەنتىنىڭ اۋماعىندا «ءبۇركىت» ارنايى ماقساتتاعى ءبولىمى مەن ىشكى ىستەر ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ دايىندىعىن قالىپتى جاعدايدا ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن تۇرعىزىلىپ جاتقان جاڭا اسكەري وقۋ ورتالىعىندا بولعان دەپۋتاتتار اتالمىش قۇرىلىستىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ, بولاشاقتا بۇل نىساندا ورنالاساتىن اسكەري بازالىق كەشەننىڭ جاي-جاپسارىنا قانىقتى.
بۇدان وزگە, بۇل كۇنى ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ماۋلەن اشىمباەۆ پەن قۋانىش سۇلتانوۆ تا الماتى قالاسىندا ارنايى ساپارمەن بولىپ, قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ تۇراقتى جانە اينىمالى قۇرلىق اسكەرلەرىن دايىندايتىن وقۋ ورنىندا بولىپ, بىرقاتار اسكەري نىساندارمەن تانىستى, اسكەري جاس ماماندارعا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى جولداۋىندا پىسىقتالعان قاۋىپسىزدىك شارالارى مەن ەل تۇراقتىلىعىن قامتيتىن ماسەلەلەردى ءتۇسىندىرىپ بەردى.
قانات ەسكەندىر,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
***
ءماجىلىس دەپۋتاتتارى, «نۇر وتان» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ مۇشەلەرى شاۆحات وتەمىسوۆ پەن ۆيكتور كيانسكي ورال وڭىرىندە سايلاۋشىلارمەن كەزدەسۋلەر وتكىزۋدە, دەپ حابارلادى وسى پالاتانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
كەشەگى كەزدەسۋلەر ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ العاشقى جىلدارى نەگىزى قالانعان «ۆاسيلەتس» جەكە شارۋا سەرىكتەستىگىندە بولدى. ءوندىرىستىڭ نەگىزگى باعىتى – جيھاز شىعارۋ. انگليا, ۋكراينا, رەسەي, بەلارۋس جانە قىتاي ەلدەرىنەن كەڭسەلىك جيھازدار اكەلىنىپ, ساتىلىمعا قويىلادى. جەكە جوبالارى بويىنشا وزدەرى دە جيھاز جاسايدى. يتاليا, پولشا ەلدەرىنەن جەتكىزىلگەن قۇرامالىق ماتەريالداردان جاسالعان اس ءۇي, قوناق ۇيلىك جيھازدار كوپ كوڭىلىنەن شىعادى.
بۇگىندە ولار پلاستيك قۇرامالى ەسىك, تەرەزە, ۆيتراجدار مەن مەديتسينالىق كوپقىزمەتتى جيھازدار دا جاساۋدا.
«ۆاسيلەتس» جشس قازاقستان رىنوگىن جاڭا تەحنولوگيالىق جەتىستىكتەرمەن جاسالعان ءونىمدەرمەن جاۋلاپ الۋدا. ولاردىڭ ونىمدەرى جوعارى ەكولوگيالىق تازالىعىمەن جانە ءتوزىمدى قىزمەت كورسەتۋىمەن باعالى.
كەزدەسۋ بارىسىندا دەپۋتاتتار ءوندىرىس جۇمىسشىلارىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى جولداۋىنىڭ مازمۇنى مەن ءمانى جونىندە ءتۇسىندىردى. سونداي-اق, قازاقستاننىڭ دامۋ ستراتەگياسى نەگىزىنەن جاستارعا ارنالعاندىقتان, ونى جۇزەگە اسىرىپ, جەمىسىن كورەتىن دە جاستار ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى. كەزدەسۋلەر سوڭىندا جۇمىسشىلار قويعان سۇراقتارعا جاۋاپتار بەرىلدى.
***
پارلامەنت ءماجىلىسى الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ حاتشىسى, ماجىلىستەگى فراكتسيا تورالقاسىنىڭ مۇشەسى مايرا ايسينا ازيا دامۋ بانكىنىڭ جىل سايىنعى وتىرىسىنىڭ شەڭبەرىندە ساپارلىق سەمينارعا قاتىستى.
اقمولا وبلىسى, ارشالى اۋدانى, ۆياچەسلاۆ اۋىلىندا وتكەن بيىلعى جىلعى سەميناردىڭ تاقىرىبى: «جىبەك جولى: ازيانى اۋىسپالى الەممەن بىرىكتىرۋ» دەپ اتالدى.
سەمينار بارىسىندا قوناقتار ۆياچەسلاۆ ورتا مەكتەبىندە جاسالعان مودۋلدىك جىلىجايدا جۇزەگە اسىرىلعان «جاسىل» جوبالارمەن, تامشى ارقىلى سۋلاندىرۋمەن, جارىقديودتى جارىق بەرۋمەن جانە پيروليزدىق پەشتەرمەن تانىستى.
باسقوسۋعا شەتەلدىك ۋاكىلدەر, بيزنەستىك قۇرىلىمدار, مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىمدار, ستۋدەنتتەر, مەكتەپ وقۋشىلارى قاتىستى.