«بالاپان» تەلەارناسى ەلىمىزدە العاش رەت جاس جىرشىلاردىڭ «التىن ق ۇلىن» اتتى حالىقارالىق جىر سايىسىن وتكىزۋدى قولعا الىپ وتىر.
بالعىن جىرشىلار بايقاۋىنا 7 مەن 15 جاس ارالىعىنداعى ونەرلى ورەندەر قاتىسادى دەپ كۇتىلۋدە. حالقىمىزدىڭ اسىل مۇراسى – اۋىز ادەبيەتىنىڭ قايتالانباس قازىناسىن ساقتاۋدا ورنى بولەك ونەر دوداسى حالىقارالىق مارتەبەسىمەن, مامىردىڭ 13-ءى مەن 19-ى ارالىعىندا اتىراۋ, شىمكەنت, وسكەمەن, كوكشەتاۋ, الماتى مەن استانا قالالارىندا وتەتىن ايماقتىق ىرىكتەۋلەردە جەڭىمپاز اتانعان ناعىز ءدۇلدۇل جىرشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن جۇرت نازارىن اۋدارتپاق. «بالاپان» بايقاۋىنىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى, جوبادا تەك قازاقستاندىق جاس تالانتتاردىڭ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار قىتاي, موڭعوليا, وزبەكستان, رەسەي, قىرعىزستان ەلدەرى ورەندەرىنىڭ ونەر كورسەتۋىنە مۇمكىندىكتەر تۋعىزىلعان.
وسىعان قاراماستان سىنعا تۇسەتىن ۇمىتكەرلەردىڭ بارىنە بىردەي باتىرلار جىرىن مانەرلەپ وقۋ شەبەرلىگى, سونىمەن قاتار جاس ەرەكشەلىكتەرىنە قاراي «الپامىس باتىر», «قىز جىبەك» جىرلارىن مىندەتتى تۇردە تولىعىمەن جاتقا ءبىلۋ, باسقا دا جىرلاردان ۇزىندىلەر وقۋ, قازاقتىڭ ۇلتتىق مۋزىكالىق اسپاپتارىنىڭ بىرىندە ويناي ءبىلۋ قابىلەتى, قازاق حالقىنىڭ سالت-داستۇرلەرىن ءبىلۋ, قازاقى ناقىشتاعى كيىم ۇلگىسىندە ونەر كورسەتۋ, جىر ايتۋدان باسقا تاعى دا قوسىمشا ونەرىن تانىتۋ, ياعني ۇلتتىق مۋزىكالىق اسپاپتىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن حالىق اندەرىن, تەرمەلەر ورىنداۋ, بولماسا كۇي تارتۋ سياقتى ورتاق تالاپتار قويىلۋدا. بايقاۋدىڭ ەندىگى ءبىر وزگەشەلىگى – ونىڭ ەكى توپقا ءبولىنىپ وتكىزىلەتىنى, ياعني سىن ادال ءارى ويداعىداي ءوتۋى ءۇشىن 7 مەن 11 جاس ارالىعىنداعى بالعىندار كىشى توپتا, ال 12 مەن 15 جاس ارالىعىنداعى جاسوسپىرىمدەر ۇلكەن توپتا باق سىنايدى دەپ شەشىلدى. بالانىڭ جاتتاۋ جانە ەستە ساقتاۋ مۇمكىندىگى, وقۋ مانەرى, اكتەرلىك شەبەرلىگى سياقتى ءتۇرلى قابىلەتى سىنعا تۇسەتىن «بالاپان» جوباسىنىڭ ماقسات-مۇراتى ەركىن ەلدىڭ ەرتەڭگى يەلەرىن حالقىمىزدىڭ ءتول ءمادەنيەتىمەن, اۋىز ادەبيەتىنىڭ ءىنجۋ-مارجاندارىمەن سۋسىنداتۋ, ولاردىڭ بالا كەزدەن بابالار سوزىنە, دالا شەشەندەرى مەن داۋىلپاز جىراۋلاردىڭ باتىرلىق, ەرلىك تۋرالى شەجىرەلى مۇرالارىنا قانىق بولىپ وسۋىنە مۇمكىندىك جاساۋ بولىپ تابىلادى. جانە بۇل قۇندىلىق جاستاردى وتانسۇيگىشتىككە, باۋىرمالدىققا, باتىرلىق پەن پاراساتتىلىققا تاربيەلەۋدە باعا جەتپەس باستى قۇرال بولىپ سانالاتىنى ءسوزسىز.
حالىقارالىق بايقاۋعا قاتىساتىن بالالاردىڭ ناقتى سانى تۋرالى ايتار بولساق, قازاقستاننان – 12, ال قىتاي, موڭعوليا, قىرعىزستان, رەسەي فەدەراتسياسى, وزبەكستان ەلدەرىنىڭ ارقايسىسىنان ەكى بالادان قوسقاندا, بارلىعى 22 ءجاسوسپىرىم الامان بايگەگە ساقاداي-ساي تۇر. جاس ەرەكشەلىگىنە قاراي ءار توپتاعى جەڭىمپازدارعا تىگىلىپ وتىرعان باس جۇلدە – التىن قۇلىن ءمۇسىن دەسەك, مارە سىزىعىن العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ كەسكەندەرگە, مىسالى, ءبىرىنشى جۇلدە ءۇشىن – 500 000, ەكىنشى ورىنعا – 250 000, ال ءۇشىنشى جۇلدەگە 100 000 تەڭگە سىيلىق تىگىلىپ وتىر.
«ەگەمەن-اقپارات».
بالعىن جىرشىلار بايقاۋىنا 7 مەن 15 جاس ارالىعىنداعى ونەرلى ورەندەر قاتىسادى دەپ كۇتىلۋدە. حالقىمىزدىڭ اسىل مۇراسى – اۋىز ادەبيەتىنىڭ قايتالانباس قازىناسىن ساقتاۋدا ورنى بولەك ونەر دوداسى حالىقارالىق مارتەبەسىمەن, مامىردىڭ 13-ءى مەن 19-ى ارالىعىندا اتىراۋ, شىمكەنت, وسكەمەن, كوكشەتاۋ, الماتى مەن استانا قالالارىندا وتەتىن ايماقتىق ىرىكتەۋلەردە جەڭىمپاز اتانعان ناعىز ءدۇلدۇل جىرشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن جۇرت نازارىن اۋدارتپاق. «بالاپان» بايقاۋىنىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى, جوبادا تەك قازاقستاندىق جاس تالانتتاردىڭ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار قىتاي, موڭعوليا, وزبەكستان, رەسەي, قىرعىزستان ەلدەرى ورەندەرىنىڭ ونەر كورسەتۋىنە مۇمكىندىكتەر تۋعىزىلعان.
وسىعان قاراماستان سىنعا تۇسەتىن ۇمىتكەرلەردىڭ بارىنە بىردەي باتىرلار جىرىن مانەرلەپ وقۋ شەبەرلىگى, سونىمەن قاتار جاس ەرەكشەلىكتەرىنە قاراي «الپامىس باتىر», «قىز جىبەك» جىرلارىن مىندەتتى تۇردە تولىعىمەن جاتقا ءبىلۋ, باسقا دا جىرلاردان ۇزىندىلەر وقۋ, قازاقتىڭ ۇلتتىق مۋزىكالىق اسپاپتارىنىڭ بىرىندە ويناي ءبىلۋ قابىلەتى, قازاق حالقىنىڭ سالت-داستۇرلەرىن ءبىلۋ, قازاقى ناقىشتاعى كيىم ۇلگىسىندە ونەر كورسەتۋ, جىر ايتۋدان باسقا تاعى دا قوسىمشا ونەرىن تانىتۋ, ياعني ۇلتتىق مۋزىكالىق اسپاپتىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن حالىق اندەرىن, تەرمەلەر ورىنداۋ, بولماسا كۇي تارتۋ سياقتى ورتاق تالاپتار قويىلۋدا. بايقاۋدىڭ ەندىگى ءبىر وزگەشەلىگى – ونىڭ ەكى توپقا ءبولىنىپ وتكىزىلەتىنى, ياعني سىن ادال ءارى ويداعىداي ءوتۋى ءۇشىن 7 مەن 11 جاس ارالىعىنداعى بالعىندار كىشى توپتا, ال 12 مەن 15 جاس ارالىعىنداعى جاسوسپىرىمدەر ۇلكەن توپتا باق سىنايدى دەپ شەشىلدى. بالانىڭ جاتتاۋ جانە ەستە ساقتاۋ مۇمكىندىگى, وقۋ مانەرى, اكتەرلىك شەبەرلىگى سياقتى ءتۇرلى قابىلەتى سىنعا تۇسەتىن «بالاپان» جوباسىنىڭ ماقسات-مۇراتى ەركىن ەلدىڭ ەرتەڭگى يەلەرىن حالقىمىزدىڭ ءتول ءمادەنيەتىمەن, اۋىز ادەبيەتىنىڭ ءىنجۋ-مارجاندارىمەن سۋسىنداتۋ, ولاردىڭ بالا كەزدەن بابالار سوزىنە, دالا شەشەندەرى مەن داۋىلپاز جىراۋلاردىڭ باتىرلىق, ەرلىك تۋرالى شەجىرەلى مۇرالارىنا قانىق بولىپ وسۋىنە مۇمكىندىك جاساۋ بولىپ تابىلادى. جانە بۇل قۇندىلىق جاستاردى وتانسۇيگىشتىككە, باۋىرمالدىققا, باتىرلىق پەن پاراساتتىلىققا تاربيەلەۋدە باعا جەتپەس باستى قۇرال بولىپ سانالاتىنى ءسوزسىز.
حالىقارالىق بايقاۋعا قاتىساتىن بالالاردىڭ ناقتى سانى تۋرالى ايتار بولساق, قازاقستاننان – 12, ال قىتاي, موڭعوليا, قىرعىزستان, رەسەي فەدەراتسياسى, وزبەكستان ەلدەرىنىڭ ارقايسىسىنان ەكى بالادان قوسقاندا, بارلىعى 22 ءجاسوسپىرىم الامان بايگەگە ساقاداي-ساي تۇر. جاس ەرەكشەلىگىنە قاراي ءار توپتاعى جەڭىمپازدارعا تىگىلىپ وتىرعان باس جۇلدە – التىن قۇلىن ءمۇسىن دەسەك, مارە سىزىعىن العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ كەسكەندەرگە, مىسالى, ءبىرىنشى جۇلدە ءۇشىن – 500 000, ەكىنشى ورىنعا – 250 000, ال ءۇشىنشى جۇلدەگە 100 000 تەڭگە سىيلىق تىگىلىپ وتىر.
«ەگەمەن-اقپارات».
