جاقىندا الەۋمەتتىك جەلىلەردە اكىمدىك عيماراتىنا باسىپ كىرىپ, كىر جۋىپ وتىرعان ايەل ادامنىڭ بەينەجازباسى كەڭىنەن تارالىپ, تالقىلاندى. ءدال وسى وقيعا اتالعان تۇزدىباستاۋ اۋىلىندا بولعان ەدى. بىراق بۇل ەشقانداي كۇلكىلى كورىنىس ەمەس ەدى. اۋىز سۋ تۇگىلى تۇرمىسقا قاجەتتى سۋعا جارىماعان جۇرت امالسىزدان وسىنداي قادامعا بارعانىن ايتادى. ال اۋىلدىڭ دا, اۋداننىڭ دا اكىمدىگى بۇل ماسەلەدەن حاباردار ەكەن.
تۇزدىباستاۋ اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى ميراس بايمولدانوۆتىڭ ايتۋىنشا, اۋىلداعى اۋىز سۋ تاپشىلىعىن تۇبەگەيلى شەشۋ ءۇشىن بىرنەشە باعىتتا جۇمىس ىستەۋ كەرەك ەكەن. بىرىنشىدەن, اۋىلدى سۋمەن قامتيتىن جەلىلەردى تولىقتاي مەملەكەت مەنشىگىنە وتكىزۋ كۇن تارتىبىندە تۇر. بۇل اۋىز سۋ تاراتۋ ورتالىقتاندىرىپ قانا قويماي, تولەم تاريفىندەگى الشاقتىقتى دا رەتتەيدى-مىس. ەكىنشىدەن, اۋىز سۋ تاراتۋ جۇيەسى ەسكىرگەن, ونى تولىقتاي اۋىستىرۋعا اۋدان تاراپىنان قارجى ءبولىنىپ, شەشىلۋى ءتيىس. ءارى سۋ جەلىلەرىنە قىزمەت كورسەتەتىن سورعىلارداعى قۇرىلعىلار دا ەسكىرگەن, كوبىنە قىسىمعا شىداماي بۇزىلىپ جاتادى ەكەن. بۇل دا ۇلكەن كولەمدەگى قارجىنى قاجەت ەتىپ وتىر.
– تۇزدىباستاۋ اۋىلىندا 22 مىڭ ادام تۇرادى. اۋىز سۋ ماسەلەسى بار. ونى شەشۋدىڭ جولىن قاراستىرىپ جاتىرمىز. بيىل اۋدان تاراپىنان 90 ميلليون تەڭگە شاماسىندا اقشا ءبولىندى. بۇل قارجىعا سۋ قۇبىرى مەن كارىز جۇيەسىن جاڭالاۋدىڭ قۇجاتىن جاساپ, ەنگىزدىك. ناتيجەسى بولادى. قازىر اۋىل ماڭىندا ۇزىندىعى 12 شاقىرىمدىق ماگيسترالدى سۋ قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر, ول اياقتالسا, تۇرعىنداردى سۋمەن قامتۋعا قول جەتكىزەمىز. جانە ەكى قۇدىق تا قازىلىپ جاتىر, سىيىمدىلىعى 250 تەكشە مەتر بولاتىن قۇدىقتار ىسكە قوسىلسا, اۋىز سۋدىڭ ساپاسى ارتىپ, تولىقتاي جەتكىلىكتى بولار ەدى, – دەيدى اۋىل اكىمى ميراس بايمولدانوۆ.
ايتپاقشى, جاقىندا قوناەۆ قالاسىندا اۋدان اكىمدەرىنىڭ باسىن قوسىپ, القالى جيىن وتكىزگەن الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى مارات سۇلتانعازيەۆ تاراپىنان اۋىز سۋعا قاتىستى ارىز-شاعىمنىڭ جيىلەپ كەتكەنىن ايتتى.
– وبلىستاعى اۋىلداردا سۋعا قاتىستى تۋىنداپ وتىرعان ماسەلە كوپ. كەيبىر سۋ قۇبىرىندا قىسىم جەتكىلىكسىز, كەيبىرىندە ماگيسترالدىق سۋ جۇيەسى رەتتەلمەگەن. ەندى بىرىندە سۋ سۇزگىسى جولعا قويىلماعان. وسى ماسەلەلەردىڭ ءبارىن اۋىل اكىمدەرىمەن بىرلەسىپ, تەكسەرىستەن وتكىزىپ, جوبا-جوسپارىن جاساپ جاتىرمىز. سۋ بار دەيمىز, بىراق ءىس جۇزىندە كوشەدەن تاسىپ ءىشىپ, ماشاقاتىن كورىپ جۇرگەن اۋىل تۇرعىندارى جەتەرلىك, – دەدى ءوڭىر باسشىسى.
ياعني وبلىس اكىمى ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ قوردالانعان ماسەلەلەرىن شەشۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن اۋىلداردى اۋىز سۋمەن جانە كوگىلدىر وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا تەكسەرۋ, تۇگەندەۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋدى باستى ماقسات ەتىپ وتىر. ول ءۇشىن ءتيىستى ورگاندار بۇكىل اۋدانداعى ەلدى مەكەن, اۋىلدار بويىنشا سۋ, گاز, تاعى دا باسقا ماسەلەلەر بويىنشا گەوكارتا جاساپ, مالىمەت بەرۋى كەرەك.
– قاي اۋىلدا قاي قۇبىر ىستەمەيدى, قاي قۇبىر تولىق جۇمىس ىستەپ تۇر, قاي قۇبىردىڭ قۇرىلىسى ورتا جولدا قالىپ قويعان, وسىنىڭ ءبارى كارتادا كورسەتىلگەنى ءجون. ەگەر ءبىز وسىلاي جۇيەلەپ الماساق, وندا ماسەلەنىڭ شەشىمىن تابۋ قيىن. قازىر ستاتيستيكاعا, دەرەكتەرگە ءبارىنىڭ قولى جەتەدى. جاسىرىپ قايتەمىز, جوقتى جوق, باردى بار دەپ ايتۋ كەرەك. ونىڭ ۇستىنە قازىر اۋىل اكىمدەرىن سايلاپ جاتىرمىز. حالىق ولارعا سەنىپ وتىر. اكىمدەر بار كۇشىن سالىپ, ۇلكەن ۇمتىلىسپەن, ىنتا-ىقىلاسپەن جۇمىس ىستەۋى قاجەت, – دەيدى الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى مارات سۇلتانعازيەۆ.
الماتى وبلىسى
