قازاقستان • 28 شىلدە, 2022

جاڭا قازاقستانعا – زاماناۋي اشىق ارحيۆ

1250 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قاي مەملەكەتتە بولسىن ارحيۆ – تاريحي-مادەني مۇرانىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتەتىن مەملەكەتتىڭ مىندەتتى اتريبۋتتارىنىڭ ءبىرى. جاھاندىق تۇراقسىزدىق جاعدايىندا قوعامنىڭ بۇكىل سالاسىندا بولىپ جاتقان وزگەرىستەر ارحيۆتەرگە جاڭا مىندەت قويىپ وتىر. حح عاسىردىڭ جانە تاۋەلسىزدىك كەزەڭنىڭ الەۋمەتتىك-ساياسي تاريحىنىڭ قۇجاتتارىن ساقتاۋشىسى رەتىندە 1994 جىلى قۇرىلعان ەلدەگى ەڭ ءىرى ارحيۆ – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ارحيۆىنە ەرەكشە جاۋاپكەرشىلىك پەن مىندەت جۇكتەلگەن.

جاڭا قازاقستانعا – زاماناۋي اشىق ارحيۆ

2022 جىلعى 21 شىلدەدە ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى باسشى­لارىنىڭ IV كونسۋلتا­تيۆتىك كەزدەسۋىنە بارعان پرەزي­دەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز سوزىندە «ورتالىق ازيا حالىق­تارىنىڭ تاريحي جانە مادەني مول مۇراسىن ناسيحاتتاۋدى بىر­لەسكەن جۇمىستىڭ ماڭىزدى باعىتى دەپ سانايمىن. وسى ورايدا ەتنوگەوگرافيالىق جانە تاريحي زەرتتەۋلەردى ۇيىمداستىرۋ, سونداي-اق عىلىمي ەڭبەكتەردى جاريالاۋ ماقساتىمەن ەلدەرىمىزدىڭ عىلىم اكادەميالارى ارا­سىندا تىعىز بايلانىس ورناتۋ ۇسى­نىلادى. ۇلتتىق ارحيۆ ورتالىق­تارى مەن كىتاپحانالاردىڭ ىنتى­ماق­تاستىعى نەگىزىندە ارحيۆ جانە زەرتتەۋ مالىمەتتەرىن الماسۋ ءۇشىن بىرىككەن ونلاين-پلاتفورما قۇرۋدى ۇسىنامىن. بۇل عىلىم سالاسىنداعى كووپەراتسيانى تەرەڭدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇكىل ايماققا زيان كەلتىرەتىن اقپاراتتىق كەڭىستىكتەگى جاعىمسىز قۇبىلىستاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن كۇش-جىگەر بىرىكتىرگەن ءجون. بۇل جۇمىستاردىڭ ماقساتى – دوستىعىمىزعا سىزات تۇسىرمەۋ», دەگەن ءسوزى بىزگە انىق باعىت-باعدار ۇسىنىپ وتىر دەپ بىلەمىن.

وسى تۇرعىدا, پرەزيدەنت ءارحي­ۆىنىڭ حالىقارالىق جوبالاردى دامىتۋدىڭ باعىتتارى انىق­تالعان 2035 جىلعا دەيىنگى تۇجى­رىمداماسى ازىرلەندى. وسى­لايشا, ارحيۆتىك ساقتاۋدىڭ الەم­دىك پراكتيكالارىن تابىستى ەنگىزۋ, قازاقستانداعى ارحيۆتىك جۇمىس­تىڭ ادىسنامالىق ورتالىعى فۋنك­تسيا­سىن ورىنداۋ, ەلىمىزدىڭ ارحيۆ­تەرىن تۇراقتى جەتىلدىرۋ مەن ۇدەمەلى ءوسىرۋدىڭ باستاماشىسى جانە ينتەگراتورىنا اينالدىرۋ كوزدەلەدى.

ارحيۆ جۇمىسىن جەتىلدىرۋ ماق­ساتىندا جەتەكشى رەسپۋبليكالىق جانە شەتەلدىك عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارىمەن ۇزاق مەرزىمدى ارىپتەستىك قاتىناس ورناتىلماق. تۇجىرىمدامادا ارحيۆشىلەردىڭ كونگرەسىن وتكىزۋ جوسپارلانعان. كاسىبي قوعامداستىقتىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلى مەن سىندارلى ديا­لوگى, ارحيۆتەردى دامىتۋدىڭ ين­نو­ۆاتسيالىق يدەيالارىن جاساۋ, جوبالاردى ىسكە اسىرۋ جانە ۇزدىك ارحيۆتىك پراكتيكالاردى تاراتۋ, جاس مامانداردى وقىتۋ الاڭ­ىنا اينالادى. بۇل باعىت بويىن­شا وزبەك جانە قىرعىز ارىپتەس­تەرىمىزبەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ جا­تىرمىز. بيىلعى قازان ايىندا العاش رەت الماتىدا ءى كونگرەسكە وتپەك.

سالانىڭ جەتەكشى ماماندارىنان جانە شەت ەلدەر ماماندارىنان تۇراتىن ساراپشىلار كلۋبىنىڭ جۇمىسى – ارحيۆ قىزمەتىن جەتىلدىرۋ مەن ءارحيۆتى جەتەكشى ادىسنامالىق ورتالىق رەتىندە قاراستىرۋدىڭ جاڭا قۇرالى. ساراپشىلار كلۋبى جاڭا يدەيالاردى, جوبالاردى جيناقتاۋعا, ارحيۆ ءىسىنىڭ يننوۆاتسيالىق شەشىمدەرىن پراكتيكادا بايقاپ كورۋگە ارنالعان زاماناۋي زياتكەرلىك الاڭ رەتىندە ارەكەت ەتۋگە بەل بۋعان. بۇل باعىتتاعى ءىس-قيمىلداردىڭ باس­تاماسى رەتىندە ءداستۇرلى تۇردە ۇيىمداستىرىپ كەلە جاتقان حالىقارالىق جاس ارحيۆشىلەردىڭ جازعى مەكتەبىن اتاپ كورسەتسەك بولادى. وندا قىرعىزستان مەن وزبەكستاننىڭ جاس ارحيۆشىلەرى تۇراقتى قاتىسىپ, تمد-نىڭ ۇزدىك ارحيۆشىلەرىنىڭ سەمينارلارىن تىڭداپ, ەلىمىزدىڭ ارحيۆ سالاسىنداعى جۇمىستارىمەن تانىسىپ, تاجىريبە الماسىپ كەلەدى.

ارحيۆتەردى تسيفرلاندىرۋ ىسىندە پرەزيدەنت ءارحيۆى الدىڭعى قاتاردا تۇر. قازىرگى تاڭدا 23 ملن پاراقتى قۇرايتىن 192 مىڭنان استام ءىس تسيفرلانعان. ءارحيۆتىڭ دامۋ تۇجىرىمداماسىندا بەلگى­لەنگەندەي پرەزيدەنت ءارحيۆى قا­جىرلى ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا جۋىردا عىلىمي جانە عىلىمي-تەح­نيكالىق قىزمەت سۋبەكتىسى رەتىندە بەس جىل مەرزىمگە اككرەديتتەلدى. ەندى ارحيۆ مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن جانە قر زاڭناماسىندا تىيىم سالىنباعان وزگە دە كوزدەردەن قارجىلاندىرىلاتىن عىلىمي-تەحنيكالىق جوبالار مەن باعدارلامالار كونكۋرستارىنا, باعدارلامالىق-نىسانالى جانە گرانتتىق قارجىلاندىرۋ جوبالارىنا قاتىسا الادى. سونىمەن قاتار ءارحيۆتىڭ جاڭا باعىتى شەتەلدىك ارحيۆتەر مەن جەكە كوللەكتسيالارداعى قازاقستان تاريحى بويىنشا ارحيۆ ماتەريالدارىن انىقتاۋ جونىندەگى جۇمىسى قولعا الىندى.

بولاشاقتا شەتەلدىك ارحيۆتەردىڭ قازاقستان تۋرالى قورلارىنىڭ انىقتاماسى بەرىلگەن كاتالوگ ازىرلەۋ جوسپارلانعان. بۇل جۇمىستى شەتەلدىك ماماندارمەن جانە ارىپتەستەرمەن بىرلەسىپ ۇيىمداستىرىپ, ونىڭ ىشىندە ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ارحيۆ مەكەمەلەرىمەن شىعارماشىلىق جانە كاسىپتىك بايلانىستارىمىزدى ودان ءارى دامىتۋدى وسى تۇجىرىمداما نەگىزىندە جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلىپ وتىر.

 

نۇرلان توقساباەۆ,

قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ءارحيۆىنىڭ قىزمەتكەرى

سوڭعى جاڭالىقتار