دجەرۋتونىڭ جەڭىسى قازاقستان جەڭىل اتلەتيكاسى تاريحىنداعى ەرەكشە ءسات. سەبەبى بۇعان دەيىنگى الەم چەمپيوناتتارىندا بىردە-ءبىر سپورتشىمىز كوك تۋىمىزدى كوككە كوتەرە الماعان بولاتىن. ەڭ قىزىعى, سپورتتىق باسەكەلەردەگى ەڭ كوپ جۇلدە ساراپقا سالىناتىن سپورت ءتۇرى – جەڭىل اتلەتيكا. ونىمەن اينالىساتىندار حالىقارالىق دودالاردا قوس-قوستاپ مەدال تاعىنادى. ءتىپتى ۋسەين بولت سەكىلدى جەلاياقتار كەز كەلگەن الەمدىك جارىستاردا التىننان تاۋ تۇرعىزىپ, قورجىنى ەشقاشان بوس قايتقان ەمەس.
ءسوزىمىز دايەكتى بولۋ ءۇشىن تسيفرلاردى سويلەتەيىك. 1896 جىلى گرەكيا استاناسى – افينىدا وتكەن تۇڭعىش وليمپيادادا وسى سپورت تۇرىنەن 16 جۇلدە ويناتىلىپتى. دəل وسى افينىدا ءبىر عاسىردان كەيىن, ياعني 2004 جىلى ۇيىمداستىرىلعان وليمپيادا كەزىندە جەڭىل اتلەتتەر 46 مەدال جيىنتىعىن ساراپقا سالدى. ال بەيجىڭ مەن لوندوندا جۇلدەلەر سانى بىرەۋگە ارتتى. كوروناۆيرۋسقا بايلانىستى ءبىر جىل كەيىنگە شەگەرىلگەن جاپونياداعى بايراقتى باسەكەدە سپورتشىلارعا 48 مەدال ۇلەستىرىلدى. ال بيىلعى الەم چەمپيوناتىندا اتلەتتەر 49 جۇلدەنى ءبولىستى.
وسى سپورت ءتۇرىنىڭ مالىمەتتەرىنە كوز جۇگىرتسەك, دجەرۋتونىڭ تۋعان جەرى كەنيا مەن ۋسەين بولتتىڭ وتانى يامايكانىڭ وزگەلەردەن وق بويى وزىق ەكەنىن اڭعارامىز. العاشقى مەملەكەت الىس قاشىقتىققا جۇگىرۋدەن الدىنا جان سالماسا, كەيىنگىسى ۇشقىر جەلاياقتاردىڭ توماعاسىن سىپىرۋدان ەشكىمگە دەس بەرمەيدى.
الاقانداي يامايكا ءوز تاريحىندا دەربەس ەل رەتىندە وليمپياداعا 18 رەت قاتىسىپتى. جالپى ەسەپتە 87 مەدالعا قول جەتكىزگەن. ونىڭ 26-ءسى التىن, 36-ى كۇمىس, 25-ءى قولا. جالعىز قولادان باسقاسى تۇگەلدەي جەڭىل اتلەتتەرگە تيەسىلى. يامايكالىق جەڭىل اتلەتتەر افينىداعى وليمپيا ويىندارىنان باستاپ (2004 جىل) التىندى قوس-قوستاپ تاعىندى. جەلاياق ۋسەين بولت ءبىر ءوزى وليمپ شىڭىن سەگىز رەت باعىندىردى. بۇدان بولەك, 11 مارتە الەم چەمپيوناتىندا توپ جاردى.
تاعى ءبىر يامايكالىق جەلاياق ەلەين تومپسون 5 مارتە وليمپ شىڭىنا شىقتى. دەگەنمەن ونىڭ الەم چەمپيوناتتارىندا جولى بولعان ەمەس. نەبارى 1 مارتە تۇعىردىڭ ەڭ بيىك ساتىسىنا كوتەرىلىپتى. التىن كورسە سوڭىنان قۋىپ جەتەتىن تاعى ءبىر جەلاياق – شەللي-ەنن فرەيزەر-پرايس. ونىڭ ءبىر باسىندا وليمپيادانىڭ – 3, الەم چەمپيوناتىنىڭ 10 التىن جۇلدەسى بار. ۆەرونيكا كەمپبەللدىڭ دە جۇلدىزى جارقىن. ونىڭ دا ەنشىسىنە وليمپيا ويىندارىنىڭ ءۇش, الەم چەمپيوناتىنىڭ ءۇش التىنى بۇيىرعان. ساناي بەرسەڭىز, ءتىزىمدى وسىلاي تاڭعا دەيىن جالعاستىرا الامىز.
كەنيا دا جەلاياقتار باپتاۋدان ەشكىمنەن كەندە ەمەس. كەنيا سايىپقىراندارى جارتى عاسىردان اسا ۋاقىتتا وليمپيادانىڭ 113 مەدالىن جەڭىپ العان ەكەن. سونىڭ 7-ەۋى بوكسشىلارعا تيەسىلى بولسا, ءتورت جىلدىقتىڭ باستى دوداسىندا 106 جۇلدەنى ەل قورجىنىنا كەنيا جەلاياقتارى سالعان. سونىڭ 35-ءى التىن, 42-ءى كۇمىس, 36-ءى قولا مەدال.
وليمپيادادان قوس-قوستاپ التىن العاندار كەنيادا دا جەتىپ-ارتىلادى. كەنيالىقتار ءۇشىن كيپچوگە كەينونىڭ ورنى دارا. ەكى مارتە وليمپ شىڭىن باعىندىرعان, ەل ءانۇرانىن تۇڭعىش رەت بايراقتى باسەكەدە شىرقاتقان جەلاياقتىڭ ەل تاريحىنداعى ۇلەسى ەرەن. ونىڭ ءىزىن باسقان ەزەكيەل كەمبوي, دەۆيد رۋديشا, فەيت چەپنگەتيچ كيپەگون, ەليۋد كيپچوگە وليمپيا ويىندارىندا كەنيا ءانۇرانىن ەكى مارتەدەن شىرقاتتى.
كەنيالىق اتلەتتەردىڭ باعىندىرعان بىرەگەي بەلەستەرى الەم چەمپيوناتىندا دا بارشىلىق. ەزەكيەل كەمبوي مەن ۆيۆيان چەرۋيوتتىڭ ارقايسىسى ءتورت مارتە جەڭىس تۇعىرىنىڭ ەڭ بيىك ساتىسىنان كورىندى. اسبەل كيپروپ, موزەس كيپتانۋي سەكىلدى جەلاياقتار دا ءۇش مارتە التىن تۇعىرعا كوتەرىلدى.
جەڭىل اتلەتيكانىڭ ساڭلاقتارىن باپتاۋدان ەفيوپيا دا الدىنا جان سالمايدى. اتالعان ەل قاتىسقان وليمپيادالاردا تەك وسى سپورت تۇرىنەن جۇلدە العان. ەفيوپيادا دا مەدالدى توپتاپ الاتىن سپورتشىلار جەتەرلىك.
جوعارىدا اتى اتالعان ەلدەردىڭ قاي-قايسىنا قاراساڭىز دا, ەكونوميكاسى اسىپ-تاسىپ تۇرماعانىن, حالقىنىڭ تۇرمىسى تومەن ەكەنىن بايقايسىز. بىراق جەڭىل اتلەتيكادان شاشاسىنا شاڭ جۇقپاي تۇر. ءبىر قىزىعى, جۇگىرۋگە باسى ارتىق جابدىق كەرەك ەمەس ەكەنىن ەسكەرسەك, جەلمەن جارىسقان جەلاياقتاردى باپتاۋعا كوپ قاراجات كەتپەيدى دە. ەندەشە, وسى ورايدا الىستاعى كەنيادان سپورتشى الدىرتقاننان, ەلدەگى سايىپقىرانداردى باپتاعان دۇرىس ەدى عوي دەگەن وي كەلەدى...
