سۋرەتتى تۇسىرگەن اۆتور
وبلىس ورتالىعىنىڭ ىرگەسىندەگى اۋدانداردى ايتپاعاندا, شالعايداعى شەكارا شەبىن جايلاپ وتىرعان اۋىلداردىڭ دا پروبلەماسى – جايىلىم مەن شابىندىق. شىنىندا, قوردالانعان ماسەلەنىڭ شەشىمىن تابۋ قيىن. جەردى 49 جىلعا دەيىن جالعا العان ءىرى شارۋاشىلىقتار مەن الپاۋىت جەر يەلەرى جەرىنە مال كىرگىزبەك تۇگىلى, ماڭايىنان تىشقان جورىتپايدى. سوندا قويىن قۇرتتاپ, ايرانىن ۇرتتاپ وتىرعان قاراپايىم حالىق قايتىپ كۇن كورمەك؟!
وڭىردە يەسىز قالعان جەرلەردى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. الايدا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستاردان ناتيجە بار ما؟
– 2021 جىلى مەملەكەت باسشىسى قاراۋسىز قالعان جەرلەردى قايتارۋعا قاتىستى تاپسىرما بەردى. جەرگiلiكتi اكiمدiكتەر بوس جاتقان جەرلەردiڭ تiزiمiن جاسادى. اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە, بۇرىن پايدالانىلماي كەلگەن 1 ملن گەكتاردان استام جەر انىقتالدى. بۇگىنگى تاڭدا شىعىس قازاقستاندا مال جايۋعا قاجەتتى جەر كولەمى 146 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى, – دەدى وبلىستىق جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى نادەجدا ميحەيليس.
نادەجدا ميحەيليستىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە بەسقاراعاي, بورودۋليحا, ۇلان اۋداندارىندا جانە وسكەمەن قالاسىندا جايىلىمدىق جەر تاپشىلىعى ەرەكشە سەزىلۋدە. ال پايدالانۋسىز جاتقان جەرلەردى مەملەكەتكە قايتارۋ پروتسەدۋراسىنا ءبىر جىلعا جۋىق ۋاقىت كەتەتىن كورىنەدى.
اتالعان ماسەلە وبلىس اكىمدىگىنىڭ دە تۇراقتى باقىلاۋىندا تۇر. ءوڭىر باسشىلىعىنىڭ بەرگەن مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك, بيىلعى جىلدىڭ جارتىسىنا دەيىن بۇرىنعى وبلىستىڭ جەر كولەمىمەن ەسەپتەگەندە, بىزگە بىلتىر 1 ملن 607 مىڭ گەكتار جايىلىمدىق جەر جەتپەگەن بولاتىن. سول ۋاقىتتان بەرى پايدالانۋسىز بوس جاتقان جەرلەردى مەملەكەت مەنشىگىنە الۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى, ورمان شارۋاشىلىعى قورى جەرلەرىنىڭ ەسەبىنەن جايىلىمدى كەڭەيتۋ جۇمىستارى ۇزدىكسىز جۇرگىزىلدى. ناتيجە بار. ال وبلىس ەكىگە بولىنگەن سوڭ, قازىرگى شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اۋماعىندا 55 مىڭ گەكتار جايىلىمدىق جەر جەتىسپەۋدە. ونى شەشۋدىڭ جولى وڭاي. 45,5 مىڭ گا جەر پايدالانىلماي جاتقان جەرلەردىڭ ەسەبىنەن جابىلادى. ال قالعان ون مىڭ گەكتاردىڭ ماسەلەسىن اۋىل ماڭىنداعى جەرلەردى جايىلىمدىققا بەرۋ, ورمان قورى اۋماعىنان جەر ءبولۋ ارقىلى كۇندەلىكتى جۇمىس بارىسىندا شەشۋگە بولادى.
وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا وتكەن بريفينگتە جايىلىمدىق جەر ماسەلەسىن وبلىستا جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن تۇبەگەيلى شەشەتىنىن ايتقان. مۇنى ۋاقىت كورسەتەدى. وڭىردە كۇرمەۋى شەشىلمەي ۋادە كۇيىندە قالعان پروبلەما كوپ. دەسە دە, جاقسىلىققا ءۇمىت ارتايىق.
– جۇرت بۇگىندە جاپپاي جايىلىمدىق جەر ىزدەي باستادى. بۇرىن بۇل ماسەلە مۇلدە كوتەرىلمەيتىن. سەبەبى ەل ەرتەڭىن, بولاشاعىن ويلاي باستادى, سول ءۇشىن مال باسىن جاپپاي كوبەيتە تۇسۋدە. بۇگىنگى جايىلىمدىق وعان ون جىلدان كەيىن دە كەرەك. وسىلايشا, بالاما, نەمەرەمە مۇرا ەتىپ قالدىرىپ كەتسەم دەيدى. مال باسى كوبەيگەن سوڭ, جايىلىمدىق جەر ماسەلەسىنىڭ تۋىنداۋى دا زاڭدىلىق, – دەدى وبلىس اكىمى بريفينگتە.
البەتتە, حالىق مال باسى كوبەيگەن سوڭ جەر ىزدەيدى. اسىرەسە شەكارا شەبىندە جاتقان اۋىل حالقىنىڭ مالدان باسقا اينالىسار كاسىبى جوق. اۋىلدىق جەردە ەكى قولعا ءبىر كۇرەك تابۋ قيىننىڭ قيىنى. جان باعۋ ءۇشىن مال اسىرايدى. وبلىس اكىمىنىڭ ايتقان ءسوزى اينىماي كەلسە, كەلەر جىلى تۇرعىندار جەردەن تارىقپايتىن بولادى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى