سۋ جاعاسىنداعى قاراپايىم قاۋىپسىزدىك شارالارىنىڭ ءوزىن ەسكەرە بەرمەيتىن كەيبىر تۇرعىنداردىڭ الاڭعاسارلىعى كوبىنە قايعىلى جاعدايلارعا ۇلاسىپ جاتاتىنى وكىنىشتى. ماسەلەن, قوستاناي وبلىسىندا شومىلۋ ماۋسىمى باستالعالى سۋعا كەتكەن 13 ادام تىركەلدى. ونىڭ ۇشەۋى – بەسىكتەن بەلى شىعىپ ۇلگەرمەگەن ۋىزداي ۇلبىرەگەن جاپ-جاس بالالار.
توبىل وزەنىنىڭ قوستانايعا سۇيكەنىپ اعاتىن تۇسىندا شومىلۋعا رۇقسات ەتىلگەن ارنايى ەكى ورىن بار. ونىڭ بىرەۋى – كوممۋنالدىق, ەكىنشىسى – كوممەرتسيالىق جاعاجاي. بىراق ءبازبىر كىرپياز تۇرعىنداردىڭ كوكەيىندە قاي كۇنى كەلسەڭ دە ىعى-جىعى ادام ارىلمايتىن بۇل دەمالىس ورىندارىنداعى سۋ لاس دەگەن تۇسىنىك قالىپتاسقان. سوندىقتان ولار قالىڭ قامىس اراسىنداعى تۇنىققا بارىپ سۋعا تۇسۋگە اۋەس. وبلىستىق توتەنشە جاعداي دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتىنشە, وڭىردەگى مۇنداي جابايى جاعاجايلار – 200-ءدىڭ سىرتىندا. ونىڭ جيىرمادان استامى – قوستانايدىڭ ماڭايىندا.
سىرت كوزگە موپ-موماقان كورىنىپ, بەتى بۇلك ەتپەي شىمىرلاپ قانا باياۋ اعىپ جاتقان سياقتى بولىپ كورىنگەنىمەن, توبىلدىڭ استىڭعى اعىسى وتە قاۋىپتى. تالاي جاۋقازىن عۇمىردى ج ۇلىپ اكەتىپ جاتقان توسىن مىنەزى دە وسى تەرەڭگە جاسىرىنعان ارىنى كۇشتى ىشكى اعىسىندا جاتىر. جابايى جاعاجايدا ورىن العان قايعىلى وقيعانىڭ ءبىرى تاياۋدا عانا, 9 شىلدەدە رۋدنىي قالاسىنىڭ ماڭىندا بولدى. توبىلدىڭ توڭمويىن جىلىمى 1988 جىلى تۋعان ەر ازاماتتىڭ عۇمىرىن جالماپ كەتتى.
جابايى جاعاجايلاردا ءجيى ورىن الىپ جاتقان قايعىلى وقيعالاردىڭ ەڭ باستى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى – الكوگولدى ىشىمدىك ءىشىپ سۋعا ءتۇسۋ. سونداي-اق جۇزە المايتىن ادامداردىڭ قاۋىپتى جەردە سۋعا ءتۇسۋى, بالالاردى قاراۋسىز قالدىرۋ, ءوز كۇشىن اسىرا باعالاپ, جاعادان الىس كەتىپ قالۋ سياقتى كەلەڭسىزدىكتەر دە كەزدەسەدى. قۇتقارۋشىلار سۋ جاعالاعان جۇرتتىڭ قايعىلى وقيعاعا جول بەرىپ, ابايسىزدا ورنى تولماس وكىنىشكە ۇرىنىپ قالماۋى ءۇشىن قاراپايىم قاۋىپسىزدىك شارالارىنىڭ ساقتالۋى كەرەك ەكەنىن ەسكەرتەدى.
– ازاماتتاردان ءوتىنىپ سۇرايتىنىمىز, سۋعا ءجۇزۋ كەزىندە قورشاۋ بەلگىلەرىنەن تىس كەتىپ قالىپ جۇرمەڭىزدەر. تويىپ تاماق ىشكەننەن كەيىن جانە الكوگولدى ىشىمدىك ءىشىپ الىپ, ماساڭ كۇيدە بىردەن سۋعا تۇسۋگە بولمايدى. سىرىن بىلمەيتىن سۋعا تۇسپەڭىزدەر. كوپىردەن, بوگەتتەن, قايىقتان سۋعا سەكىرۋدىڭ قاۋىپتى ەكەنىن ەسكەرگەن ءجون. تەك ارنايى رۇقسات ەتىلگەن جەرلەردە شومىلۋ كەرەك. شومىلۋ كەزىندە بەينەكامەرا, شار مەن تاقتاي پايدالانۋدىڭ قاجەتى جوق. ءوتىپ بارا جاتقان كاتەرلەرگە, قايىقتار مەن گيدروتسيكلدەرگە جاقىنداۋعا بولمايدى, بۇل وتە قاۋىپتى, – دەيدى وبلىستىق توتەنشە جاعداي دەپارتامەنتىنىڭ وكىلى ءۋاليحان دوسانوۆ.
ال دارىگەرلەر تۇرعىندارعا اپشىنى قۋىرعان اپتاپ ىستىقتا اشىق كۇننىڭ استىندا مۇمكىندىگىنشە كوپ جۇرمەۋگە كەڭەس بەرەدى.
– اۋا تەمپەراتۋراسىنىڭ ابدەن جوعارى كوتەرىلگەن مەزگىلدە, اتاپ ايتقاندا, كۇندىزگى ساعاتتان كەشكى بەسكە دەيىن ىستىق كۇننىڭ استىنا شىقپاۋعا تىرىسۋ كەرەك. باس كيىم كيىپ, كوبىرەك سۋ ىشكەن دۇرىس. باسىنان كۇن وتكەنىن سەزگەن ادامنىڭ دەرەۋ دارىگەرلەردىڭ كومەگىنە جۇگىنگەنى ابزال, – دەيدى قالالىق اۋرۋحانانىڭ تراۆماتولوگى ارتەم تيسلەنكو.
دارىگەردىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگە دەيىن اۋرۋحاناعا باسىنان كۇن ءوتىپ, ىستىق ۇرعان ەشكىم تۇسپەگەن.
قوستاناي وبلىسى
