ماسەلەن, ەل اۋماعىندا وتكىزىلگەن «كەلىمسەك» جەدەل-پروفيلاكتيكالىق ءىس-شاراسى كەزىندە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى شەتەلدىكتەر كوپ قونىستانعان مەكەنجايلاردى, قۇرىلىس وبەكتىلەرىن, زاڭسىز جۇمىسقا الاتىن ۇيىمدار مەن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ نىساندارىن تەكسەردى. وپەراتسيا كەزىندە كوشى-قون زاڭناماسىن بۇزعان 12 288 دەرەك انىقتالدى. ونىڭ ىشىندە 8 441 شەتەلدىك ازاماتتىڭ قازاقستان اۋماعىندا بولۋ مەرزىمى ءوتىپ كەتكەن, 3 718 شەتەلدىك زاڭسىز جۇمىسقا تارتىلعان. ناتيجەسىندە, شەتەلدىكتەردى جۇمىسقا زاڭسىز قابىلداعانى ءۇشىن 563 جۇمىس بەرۋشىگە جازا قولدانىلدى. سونىمەن قاتار 4 814 شەتەلدىكتىڭ ەلگە كەلۋى تۋرالى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا ۋاقىتىندا حابارلاما بەرمەگەنى ءۇشىن جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار جاۋاپقا تارتىلعان. ال 55 شەتەل ازاماتى قوعامدىق ورىنداردا قايىرشىلىق جاساعانى ءۇشىن جاۋاپ بەرگەن.
وسىنداي شەتەلدىكتەردىڭ تاراپىنان قۇقىقبۇزۋشىلىقتاردى انىقتاعان پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى ءىستى سوتقا جىبەرىپ, سوت كوشى-قون زاڭناماسىن بۇزعانى ءۇشىن ولاردى ەلدەن شىعارۋعا قاتىستى 969 شەشىم شىعاردى. بىراق شەتەل ازاماتتارىنىڭ بىرقاتارى اتالعان سوت شەشىمىن ورىنداماعان. وسىلايشا, 250 شەتەلدىككە مەملەكەتكە كەلۋىنە تىيىم سالىنىپ, ەلدەن ماجبۇرلەپ شىعارىلدى.
ەلدەگى كوشى-قون ماسەلەسىنە ساراپتاما جاساعان ماماندار شەتەل ازاماتتارى ەلگە زاڭدى تۇردە كەلگەنىمەن, كەيبىر جاعدايلارعا بايلانىستى كوشى-قون زاڭناماسىن بۇزۋشىلاردىڭ قاتارىنا اۋىساتىنى انىقتاعان. ولارعا كوبىنە قازاقستان ازاماتتارى كومەك كورسەتەدى ەكەن. ساراپشىلار ميگرانتتاردىڭ جۇمىس كۇشى وتانداستارىمىز ءۇشىن قولايلى ءارى قاراجات جاعىنان ءتيىمدى ەكەنىن ايتادى. قازاقستانمەن شەكارالاس ەلدەردەن كەلگەن ەڭبەك ميگرانتتارى ەلىمىزگە ەكونوميكالىق سەبەپتەرمەن عانا كەلەدى. ولار قازاقستاندا جۇمىس پەن جوعارى جالاقى تابادى ەكەن. كوبىنە قۇجاتتارىنىڭ مەرزىمى وتۋىنە بايلانىستى جۇمىسىن ءارى قاراي زاڭسىز جولمەن جالعاستىرادى. ماسەلەن, تۇركىستان وبلىسىندا جازىق جەردە «فەرۋللا» دەپ اتالاتىن دارىلىك وسىمدىكتى ءوندىرىپ تازارتقان 110 شەتەلدىك ازامات ەلدە زاڭسىز جۇرگەن. سونداي-اق نۇر-سۇلتان, شىمكەنت قالالارى مەن اتىراۋ, قىزىلوردا, ماڭعىستاۋ, شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا قۇرىلىس نىساندارىندا شەتەلدىكتەرگە زاڭسىز جۇمىس ىستەتكەن كوپتەگەن فاكتى انىقتالعان.
ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, زاڭسىز جۇمىس كۇشىن تارتقان جۇمىس بەرۋشىلەر مەن شەتەلدىكتەر جاۋاپكەرشىلىكتەن جالتارا الماعان كورىنەدى. ازاماتتارىمىز دا ءوز پايداسىن ويلاپ, كوشى-قون زاڭناماسىن بۇزاتىن شەتەلدىكتەرگە باسپانا بەرىپ قانا قويماي, زاڭسىز كوشى-قون ۇيىمداستىرۋدا كومەك كورسەتەدى.
مىسالى, شىمكەنت قالاسىندا قۇقىق قورعاۋشىلار قايىرشىلىق جاساعان ءۇش شەتەلدىكتى ۇستاپ, تەكسەرۋ بارىسىندا ولاردىڭ ەلگە زاڭسىز جولمەن كەلىپ, مەملەكەتتىك شەكارانىڭ باقىلاۋ پۋنكتىنەن تىس كىرگەنى انىقتالعان. وعان قوسا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتشاسى شەتەلدىكتەردىڭ تۇرۋى ءۇشىن باسپانا بەرىپ, ەلدە زاڭسىز تۇراقتاۋىنا سەپتىگىن تيگىزگەن. قازىرگى تاڭدا زاڭسىز كوشى-قون ۇيىمداستىرۋ فاكتىسى بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر.
«جىل سايىن قازاقستانعا, سونىڭ ىشىندە, نۇر-سۇلتان قالاسىنا كەلىپ-كەتەتىن ميگرانتتاردىڭ سانى كوبەيىپ كەلەدى. ميگرانتتار – ادام ساۋداسىنا باستايتىن ەڭ نەگىزگى فاكتور. ميگرانتتاردىڭ كوبى مەملەكەتىمىزدە زاڭسىز جۇمىس ىستەپ ءجۇر, ياعني ولاردىڭ قانداي دا ءبىر دəرەجەسى جوق. جۇمىس بەرۋشى ولارمەن كەلىسىمشارت جاساسپايدى, تيىسىنشە, ميگرانت ەڭبەك سالىعىن تولەمەيدى. بۇگىن ەشقانداي قۇجاتسىز جۇمىس ىستەپ جاتقان ميگرانت ەرتەڭ قۇلعا اينالىپ كەتۋى مۇمكىن», دەيدى نۇر-سۇلتان قالاسى بويىنشا ەڭبەك ميگرانتتارىن وقىتۋ جəنە قولداۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى قانات مىرقايداروۆ.
پوليتسيا كوشى-قون زاڭناماسىن بۇزعانداردى انىقتاۋ مەن الدىن الۋ بويىنشا ءتيىستى جۇمىستاردى جالعاستىراتىنىن ايتادى. زاڭ بۇزعاندار مىندەتتى تۇردە زاڭ الدىندا جاۋاپ بەرەدى, الايدا ولاردىڭ تيگىزگەن زارداپتارى ايتارلىقتاي. ماماندار زاڭسىز ەڭبەك كوشى-قونى ەل ازاماتتارى اراسىندا جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن تومەندەتۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋعا كەدەرگى كەلتىرەتىنىن العا تارتادى.
