ءبىز ادىلەتتى قوعام قۇرا الدىق پا؟ ناقتى «بىلاي» دەپ جاۋاپ بەرۋ قيىن سۇراق. دەسەك تە كوپشىلىك ايتىپ جۇرگەندەي, «ادىلەتتى قوعام قۇرا الماعان سەكىلدىمىز», دەگەن ءۇن ىشكى سارايمىزدى ۇدايى كەرنەيدى دە تۇرادى. دەمەك, ءبىزدىڭ قوعامدا ءادىل ادامدارعا قاراعاندا ادىلەتسىز ادامداردىڭ كوپ بولعانى دا. ادىلەتسىز ادامنىڭ قولىنان ادىلەتسىز قوعام قۇرۋ عانا كەلەدى. مۇنداي قوعامدا لاس ءىس-ارەكەتتەرگە بارىپ ءومىر سۇرۋگە, قاراۋلارعا ءومىردىڭ يگىلىكتەرىن بارىنشا كورۋگە مۇمكىندىك مولىنان بەرىلەدى دە, كەرىسىنشە ادال ادامداردىڭ تىنىسى تارىلىپ, ەكىنشى ساتىعا ىسىرىلىپ تاستالىنادى.
قوعامدا ادىلەتسىز ادامداردىڭ كوپ بولۋىنا ءبىرىنشى كەزەكتە بيلىكتىڭ ادىلەتسىزدىگى تىكەلەي اسەر ەتەدى. بيلىگى ادىلەتسىز ەلدە ەشقاشان تازا, اشىق, ادىلەتتى قوعام قالىپتاسپايدى. بۇل جاعداي تۇپتەپ كەلگەندە ادامداردىڭ مىنەز-قۇلقىنا, وتانشىلدىق رۋحىنا, ەلىنە دەگەن قۇرمەتى مەن ماحاباتىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى.
ادىلەتسىزدى كىم ۇلگى تۇتسىن, ونىڭ ءسوزىن كىم تىڭداسىن؟ قۇر سوزبەن اقىل ايتىپ, جول كورسەتكەننەن گورى ىسپەن ۇلگى بولىپ, باعىت-باعدار بەرۋ ۇتىمدى, ءوزىن ءوزى اقتايتىن ءۇردىس. ءبىز ءالى كۇنگە جۇرتتى ناقتى ىسىمىزگە ءسۇيسىندىرىپ وزىمىزگە تارتۋ ارقىلى ەمەس جالاڭ ۇران, بوس سوزبەن ءۇيىرىپ, العا جەتەلەگىمىز كەلەدى. وعان كىم ەرەدى؟
قاي مەملەكەت بولسىن ءوزى قۇرعان قوعامدى ىزگىلەندىرۋدى, ادىلەتتى ەتۋدى باستى مۇرات سانايدى. وسى ورايدا ەلدىڭ ىنتىماعىنا, قوعامدى دەندەگەن ءتۇرلى كەسەلدەن ارىلتۋعا تىكەلەي ىقپالىن تيگىزەتىن ادامي ۇستانىمداردىڭ, قاعيداتتاردىڭ, يماندىلىق قۇندىلىقتارىنىڭ, جەكەلەگەن تۇلعالاردىڭ كوز سۇيسىندىرەر, جان تەبىرەنتەر ءىس-ارەكەتتەرىنىڭ ورنى بولەك. سوندىقتان ادامي قۇندىلىقتاردىڭ كەڭىنەن دارىپتەلۋى, ىزگىلىك, قايىرىمدىلىق شارالارىنىڭ مەيىلىنشە كوپتەپ ۇيىمداستىرىلۋى, قوعامىمىزداعى جاراسىمدى قارىم-قاتىناستاردىڭ ءجيى ناسيحاتتالىپ, ۇنەمى ۇلگى-ونەگە رەتىندە كورسەتىلۋى باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى رەتىندە قولعا الىنۋى اسا ماڭىزدى.
بۇگىنگى قوعامىمىزدا قىلمىس اتاۋلىنىڭ ءتۇر-ءتۇرى كوزگە شىققان سۇيەلدەي بولىپ ءجيى كورىنىس بەرەدى. ۇرلىق, توناۋ, الداپ-ارباۋ, بوپسالاۋ, زورلاۋ دەگەن جاعىمسىز جاعداياتتار ومىرىمىزدەگى ۇيرەنشىكتى ىسكە اينالىپ, بۇلارعا دەگەن توزبەۋشىلىك سەزىمى مۇلدە جويىلىپ كەتكەندەي كورىنەدى. ونىڭ ۇستىنە, زاڭدى تۇردە قىلمىس سانالماعانىمەن ادامدىق قادىر-قاسيەتكە كەرەعار كەلەتىن جات قىلىققا, جيركەنىشتى ءىس-ارەكەتكە سانالى تۇردە باراتىن, ونىسىن الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى قىمسىنباي, «مىناۋىم ۇيات بولادى-اۋ» دەمەي, ايارلىقتىڭ نەشە اتاسىن جاسايتىن زامانداستارىمىز دا كوبەيىپ كەتتى. مۇنىڭ بارلىعى تۇپتەپ كەلگەندە ءومىر ءسۇرىپ وتىرعان ورتامىزعا دەگەن جاعىمسىز كوزقاراس قالىپتاستىرىپ, قوعامىمىزدىڭ جارقىن, جاقسى تۇستارىن, كەلەلى ىستەر مەن ونەگەلى سيپاتىن كولەگەيلەپ, بۇركەمەلەپ تاستايتىنى قىنجىلتادى. وسى ورايدا, جوعارىدا ايتقانىمىزداي, جاقسى مەن جاماندى ايىرا ءبىلىپ, ءوزىنىڭ ادال بولمىسىمەن, ادىلەتتى ءىس-قيمىلىمەن تالايعا ۇلگى بولىپ جۇرگەن وتانداستارىمىزدى جارقىراتا كورسەتۋ, كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ ىسىنە مەملەكەتتىك تۇرعىدا كوڭىل ءبولۋدىڭ ۋاقىتى ابدەن جەتكەن سەكىلدى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ I وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە:
– جالپى, ادىلدىك – ارقايسىمىزدىڭ بويىمىزدا بولۋعا ءتيىس قۇندى قاسيەت. ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرامىز دەسەك, «ادىلدىك جولى – ەڭ قيىن جول» ەكەنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. زاڭ ۇستەمدىگىن ورناتا الماعان ەل تۇبىندە قۇردىمعا كەتەدى. ءبىز بارلىق سالادا بارىنە بىردەي مۇمكىندىك بەرەتىن ناعىز ءادىل قوعام قۇرۋىمىز كەرەك... – دەدى. پرەزيدەنتتىڭ وسى سوزىنەن ەلىمىزدىڭ الدىندا اسا ۇلكەن ءىس – ادىلەتتى قوعام قۇرۋ مىندەتى تۇرعانىن انىق كورەمىز.
قورىتا ايتقاندا, ادىلەتتى قوعامنىڭ قۇرىلۋى ءادىل بيلىك پەن ادالدىقتى تۋ ەتكەن حالىقتىڭ بىرلەسكەن ءىس-قيمىلىنا تىكەلەي بايلانىستى. ەلىمىزدە بۇعان قاجەتتى بارلىق العىشارتتار دا, مۇمكىندىكتەر دە بار. وسى العىشارتتار مەن مۇمكىندىكتەرگە جول اشىپ بەرىپ وتىرعان بۇگىنگى كەزەڭنىڭ قادىرىن ءبىلىپ, ورايى كەلىپ تۇرعان وڭتايلى ىستەردى ەل يگىلىگىنە اينالدىرۋ – ءوزىن-ءوزى قۇرمەتتەيتىن, باعالايتىن حالىقتىڭ قولىنان كەلەتىن ءىس ەكەنىنە كۇمانىمىز جوق.
