قوعامنىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن تۇراقتىلىعىنا نۇقسان كەلتىرەتىن ەرەكشە قاۋىپ-قاتەرلەردىڭ الدىن الۋ, تەرروريزم, تىڭشىلىق, ترانسۇلتتىق قىلمىستىق قاۋىمداستىقتار مەن ەسىرتكى كارتەلدەرىنىڭ جولىن كەسۋ – ەلىمىزدىڭ ارنايى قىزمەتىنىڭ كۇندەلىكتى تىنىسى. كەز كەلگەن داعدارىستار قىلمىستىڭ ورشۋىنە جول اشاتىنى جاسىرىن ەمەس. زاڭدى بەلىنەن باسىپ, جىمىسقى ويلارىن ىسكە اسىرۋدى كوزدەگەن قىلمىسكەرلەر مەملەكەتتىك جۇيەنىڭ ءالسىز تۇستارىن اڭدىپ, قوعامداعى پروتسەستەردى ءجىتى باقىلايتىنى انىق. تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى قارساڭىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇقك ءتيىمدى قىزمەتىنىڭ ارقاسىندا ەل ىشىندەگى تۇراقتىلىق پەن بەيبىتشىلىكتىڭ كەپىلى بولىپ كەلەدى.
جاڭا قازاقستاندا كوپتەگەن ىرگەلى زاتتارعا, سونىڭ ىشىندە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنا دا جاڭا كوزقاراس قاجەت. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ كوميتەتكە ۇلكەن سەنىم ارتىپ, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا جاۋاپتى ميسسيا جۇكتەدى. بۇگىنگى تاڭدا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ الەۋەتى سىرتقى جاۋدىڭ جاسىرىن ارەكەتتەرىنەن سەنىمدى قورعاۋعا جانە قازاقستاننىڭ كونستيتۋتسيالىق نەگىزدەرىنىڭ مىزعىماستىعىن قامتاماسىز ەتۋگە قابىلەتتى.
1992 جىلعى 13 شىلدەدە قۇرىلعان ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى تاۋەلسىزدىگىمىزدى نىعايتۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام بولدى. بيىل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنىڭ قۇرىلعانىنا 30 جىل تولدى. ۇلى اتا-بابالارىمىزدىڭ وسيەتى – وتانعا ادال قىزمەت ەتۋ ميسسياسى ەلىمىزدىڭ باس ارنايى قىزمەتىنىڭ ءاربىر قىزمەتكەرى ءۇشىن قاسيەتتى بورىش.
وتىز جىل ىشىندە ۇقك اۋقىمدى ىستەر اتقارىپ, ازىرگە جاريا ەتۋگە جاتپايتىن وپەراتسيالاردى جۇرگىزدى. بۇل – كاسىبي اگەنتۋريستەردىڭ, تەرگەۋشىلەردىڭ, تالداۋشىلاردىڭ كۇندەلىكتى جانە تىنىمسىز جۇمىسىنىڭ ناتيجەسى. داڭقتى ىستەردىڭ, باتىرلىق وقيعالار مەن جارقىن كۇندەردىڭ قاتارىندا – «نابات», «ساپفير», «ۆيكتوريا» ارنايى وپەراتسيالارىنىڭ «التىن توپتاماسى» بار... ءوز ءومىرىن وتانعا قىزمەت ەتۋگە ارناعان ارداگەرلىك كورپۋسقا ۇنەمى العىس پەن قۇرمەت ءبىلدىرۋ مەرەيتويلىق كۇندەردىڭ داستۇرلەرىنە اينالعالى قاشان. الەمدىك تاجىريبەدە تەڭدەسسىز دەپ تانىلعان «جۋسان» وپەراتسياسى كوميتەتىمىزدىڭ كاسىبيلىگىنىڭ ەڭ بيىك دارەجەسىن كورسەتتى.
بۇگىندە حالىقارالىق تەرروريزم مەن ەكسترەميزمگە قارسى تابىستى ءىس-قيمىل جاساپ, ۇيىمداسقان قىلمىس پەن سىبايلاس جەمقورلىققا توسقاۋىل قويىپ, مەملەكەتتىك شەكارانى سەنىمدى قورعاپ جۇرگەندەردىڭ كاسىبيلىگى مەن وتانشىلدىق سەزىمدەرىن جوعارى باعالايمىز. ءوز ءومىرىنىڭ جاستىق شاعىنان باستاپ قۇرمەتتى ارداگەر اتاعىنا دەيىن ۇقك ورگاندارىندا قىزمەت قىلۋ ناعىز ەرگە ءتان يگى قاسيەت.
قىزمەتكەرلەردىڭ كۇندەلىكتى تىنىمسىز ەڭبەگى, قيىندىققا قاراماي, كەيدە دەنساۋلىعى مەن ومىرىنە قاۋىپ تونسە دە وتاندى قورعاۋعا بار كۇشىن سالاتىن كوميتەتتىڭ ءار قىزمەتكەر تۋرالى جەكە ايتۋعا بولار ەدى.
قازىرگى كەزەڭدە ەلدىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىندە سىرتقى بارلاۋ ەرەكشە ورىن الادى. الەمدە «قىمبات بارلاۋ ارزان سوعىستان گورى جاقسى» دەگەن تىركەستىڭ بولۋى تەگىن ەمەس. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا كەڭ اۋقىمدى مىندەتتەردى تابىستى شەشەتىن تولىققاندى بارلاۋ قىزمەتى قۇرىلدى. ارينە, ونى قۇرۋ بارىسىندا جەتەكشى شەتەلدىك ارنايى قىزمەتتەردىڭ تاجىريبەلەرى ەسكەرىلدى.
بۇگىندە ۇقك-ءنىڭ قىزمەتى جاڭا فورماتقا كوشە باستادى. وتاندىق قىزمەتتىڭ بىرەگەي تاجىريبەسى ەل ىشىنە ب ۇلىك سالۋدى كوزدەگەن تەرىس باعىتتاعى كۇشتەرگە قارسى تۇرۋدا جاقسى ناتيجەلەر بەرە باستادى. تەك وسى جىلدا زاڭسىز اينالىمنان 691 بىرلىك قارۋ, 54 گراناتا جانە 17 000 وق-ءدارى الىندى. اتىس قارۋى مەن وق-دارىلەردى ساتۋمەن اينالىساتىن قىلمىستىق توپتاردىڭ ءىس-ارەكەتىنىڭ جولى كەسىلدى, جاسىرىن ورىندار انىقتالدى.
انتيتەررور قىزمەتىنىڭ الدىندا دا اۋقىمدى مىندەتتەر تۇر. بۇگىندە قازاقستان ازاماتتارىن راديكالدى ورتالارعا, ونىڭ ىشىندە شەتەلدەگى حالىقارالىق تەرروريستىك ۇيىمداردىڭ قاتارىنا تارتۋ قاۋپى سەيىلمەي تۇر. بۇل باعىتتا ۇقك وتكەن جىلى تەرروريستىك سيپاتتاعى 3 زورلىق-زومبىلىقتىڭ, بيىل ءبىر تەررورلىق شابۋىلعا دايىندىق كەزەڭىندە جولىن كەستى. جەدەل جاۋىنگەرلىك ازىرلىكتى جوعارى ۇستاۋ ءۇشىن تەرروريزمگە قارسى ورتالىقتىڭ شتابى ءۇش كوماندالىق-شتابتىق جانە 29 جەدەل-تاكتيكالىق وقۋ-جاتتىعۋ وتكىزدى.
ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەسكە كەلسەك, وسى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا ۇقك قىزمەتكەرلەرى 15 ەسىرتكى زەرتحاناسىنىڭ جۇمىسىن توقتاتتى, 23 حالىقارالىق جانە 40 وڭىرلىك ەسىرتكى ارنالارىن جويدى. 680 كگ ءتۇرلى ەسىرتكى جانە 8 توننا پرەكۋرسورلار تاركىلەندى.
ەلدىڭ كيبەرقاۋىپسىزدىگىنە, كوميتەتتىڭ, ونىڭ بولىمشەلەرى مەن ۆەدومستۆولارىنىڭ اقپاراتتاندىرۋ ساياساتىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلعان. اۆتوماتتاندىرۋ پروتسەستەرىنىڭ قارقىندى دامۋى, اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردىڭ قازىرگى ءومىردىڭ بارلىق سالالارىنا ەنۋى رەسۋرستار مەن دەرەكتەرگە رۇقساتسىز قول جەتكىزۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرىنە, سونداي-اق ولاردىڭ جوعارى وسالدىعى مەن بۇعاتتالۋىنا اكەلدى. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق رەسۋرستارى جاپپاي كومپيۋتەرلىك شابۋىلدارعا ۇشىراپ, ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تۋىنداتادى.
بۇل شابۋىلدىڭ اۋقىمىن مىنادان-اق بايقاي الامىز: وتكەن جىلى «ينتەرنەتكە قولجەتىمدىلىكتىڭ بىرىڭعاي شليۋزىنە» جانە «مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ەلەكتروندىق پوشتاسىنىڭ بىرىڭعاي شليۋزىنە» 150 ملن استام اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ قاتەرى, سونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اتىنا 35 ملن جۋىق زياندى حاتتار كەلگەن.
كيبەرشابۋىل فاكتىلەرى انىقتالىپ, جولى كەسىلدى. ولاردىڭ كەيبىرەۋلەرى ەلدىڭ اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمىنىڭ ماڭىزدى وبەكتىلەرىنە قول سۇعۋدى كوزدەگەن. وسى باعىتتاعى كوميتەت جۇمىسىنىڭ ناتيجەلەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جوعارى باعاسىنا جانە قولداۋىنا يە بولعانىن ايتا كەتكەن ءجون.
ۇقك ىنتىماقتاستىق شەڭبەرىندە جاقىن جانە الىس شەتەلدەردىڭ شەتەلدىك سەرىكتەستەرىمەن بىرلەسكەن وپەراتسيالاردى كەڭ كولەمدە جۇرگىزەدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى ونجىلدىعىندا مەملەكەتتىك شەكارانىڭ جاڭا ۋچاسكەلەرىندە شەكارا ينفراقۇرىلىمىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا قىرۋار جۇمىس اتقارىلدى. جاڭا بىرلەستىكتەر, قۇرامالار مەن بولىمدەر, جەدەل ارەكەت ەتۋ كۇشتەرى قۇرىلدى. ءدال وسى كەزەڭدە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك شەكاراسىنىڭ قورعالاتىن جانە باقىلاناتىن ۋچاسكەسىنىڭ ۇزاقتىعى 5 ەسەدەن استام ۇلعايدى. ال 30 جىلدىق دامۋ تاريحىمىزدا بۇل كورسەتكىشتەر 10 ەسەدەن اساعا ۇلعايىپ, 1700 كم 15 مىڭ كم استام قۇرلىق جانە تەڭىز ۋچاسكەلەرى قامتىلدى.
شەكارا قىزمەتى «تسيفرلىق قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە 2021 جىلدان باستاپ جۇمىسىن ەلەكتروندىق فورماتتا جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن جاڭا تەحنيكالىق قۇرالدارمەن جاراقتاندىرىلعان. شەكارانى قورعاۋدىڭ وزىق قۇرالدارى, ونىڭ ىشىندە ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتى, الىس قاشىقتىقتاعى ءموبيلدى وپتيكالىق-ەلەكتروندىق باقىلاۋ جۇيەلەرى جانە تاعى باسقا قۇرالدار ساتىپ الىندى. بولىمشەلەر بارىنشا زاماناۋي شەكارالىق باقىلاۋ جابدىقتارىمەن, كيىم-كەشەكپەن, امۋنيتسيامەن, جاراقتارمەن جاراقتاندىرىلعان.
ارينە, العاشقى ناتيجەلەر دە كوپ كۇتتىرگەن جوق. جىل باسىنان بەرى مەملەكەتتىك شەكارانى قورعاۋ سالاسىندا 2315 ءتارتىپ بۇزۋشى ۇستالدى. كاسپيدە 110 اۋماقتىق سۋ رەجيمىن بۇزۋشىلاردىڭ جولى كەسىلىپ, 466 085 شاقىرىم براكونەرلىك اۋلاۋ قۇرالدارى تاركىلەندى. مەملەكەتكە كەلۋى مۇمكىن 1,9 ملرد تەڭگەدەن استام شىعىنعا جول بەرىلمەدى.
ءسوز سوڭىندا كوميتەتتىڭ كادرلىق قۇرامى جايىندا توقتالساق, ولار ەلىمىزدىڭ ناعىز پاتريوتتارى, تولىقتاي جانە قالدىقسىز وزدەرىن قىزمەتكە ارناعان ادامدار دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار.
قازاقستاندا بولاشاق وفيتسەرلەردى دايارلاۋدىڭ زاماناۋي جۇيەسى قالىپتاستى. الدىڭعى قاتارلى اسكەري وقۋ ورىندارى – ۇقك اكادەمياسى جانە ۇقك شەكارا اكادەمياسى قىزمەت اتقارادى. بۇگىنگى تاڭدا تالداۋ قابىلەتتەرى, ستراتەگيالىق كوزقاراس پەن قازىرگى زامانعى سىن-قاتەرلەر مەن قاۋىپتەردى تەرەڭ تۇسىنىنەتىن, سونداي-اق شىنايى پاتريوتيزم مەن انتقا ادال قىزمەتكەرلەردىڭ ارنايى قىزمەتكە كەلۋىنە جاعداي جاسالعان.
قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدە جەكە ادامنىڭ, قوعام مەن مەملەكەتتىڭ قورعالۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ ءۇشىن بارلىق شارالار قابىلداندى. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ جاڭعىرتىلعان جۇيەسى كەز كەلگەن كۇردەلى سىن-قاتەرلەرگە قارسى تۇرۋعا دايىن بولۋعا ءتيىس.
