ماسەلەن, جىتىقارا اۋدانىندا زابەلوۆ, پريگورودنىي ورتا مەكتەپتەرىنە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. بۇل ەكى ءبىلىم وشاعىنان وزگە, تاعى بەس مەكتەپكە اعىمداعى جوندەۋدەن وتەدى.
– اۋدان ورتالىعىنداعى ەستاي ەسجانوۆ اتىنداعى №9-مەكتەپتىڭ تەرەزەلەرى مەن جىلۋ جۇيەسى اۋىستىرىلىپ, ەندى شاتىرىن بۇتىندەۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. چايكوۆسكي اۋىلىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ دە بۇكىل تەرەزەسى اۋىستىرىلىپ, جىلۋ جۇيەسى جاڭارتىلادى. مۇسا شوجانوۆ اتىنداعى №2-مەكتەپتىڭ جىلۋ جۇيەسىن اۋىستىرۋ جۇمىستارى اياقتالدى. قازىر قورشاۋى جاڭارتىلىپ جاتىر. بۇل مەكتەپتىڭ اۋماعىندا بالالارعا ارنالعان الاڭقاي سالىنادى. ىرساي جانە كراسنوارمەيسك اۋىلىنداعى مەكتەپتەردىڭ دە شاتىرى جوندەۋ جۇرگىزىلەدى, – دەيدى اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى مايرا بيماعامبەتوۆا.
جىتىقاراداعى پريگورودنىي ورتا مەكتەبى مەن زابەلوۆ اۋىلىنداعى ءبىلىم عيماراتىنا جۇرگىزىلىپ جاتقان كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى بىلتىر «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى اياسىندا باستالعان. مەردىگەر جوندەۋ جۇمىسىن بيىل كۇزگە دەيىن اياقتاپ, بالالار جاڭا وقۋ جىلىن جاڭارتىلعان مەكتەپ عيماراتىندا باستاۋعا ءتيىس.
كۇردەلى جوندەۋ ءجۇرىپ جاتقان نىساننىڭ ءبىرى – پريگورودنىي ورتا مەكتەبىندە 125 بالا ءبىلىم الادى. 1969 جىلى سالىنعان مەكتەپ عيماراتى 53 جىل بويى كۇردەلى جوندەۋ كورمەپتى.
– جارتى عاسىردان استام ۋاقىت كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلمەگەن مەكتەبىمىز قىستا وتە سۋىق بولاتىن. بىلتىر جوندەۋ جۇمىستارى باستالىپ, مەردىگەر كۇزگە دەيىن جىلۋ جۇيەسىن جاڭارتىپ بەردى. بالالار قىستان توڭباي شىقتى. بيىل 25 مامىردا مەكتەپتى قايتا بوساتىپ بەردىك. قازىر جوندەۋ جۇمىستارى قىزىپ جاتىر. عيماراتتىڭ شاتىرى مەن ەدەنى, ءىشى-سىرتى تۇگەلدەي جاڭارتىلادى. سپورت زالىمىزعا ارنايى جۇمساق ەدەن توسەلدى. بۇعان دەيىن دەنە شىنىقتىرۋ ساباقتارىندا وقۋشىلار كيىم اۋىستىراتىن بولمەلەر وتە تار ەدى, ونى كەڭەيتتىك. ساباقتان كەيىن بالالار جۋىناتىن دۋش كابينالارى سالىندى. ۇلداردىكى بولەك, قىز بالالاردىكى بولەك. مەكتەپتىڭ بۇكىل كارىز جۇيەسى مەن قۇبىرى, دارەتحانالارى جاڭارتىلدى. نەگىزى, ءوزىمىز سالىپ العان جىلى دارەتحانامىز بۇرىن دا بولعان. بىراق قىز بالالار مەن ۇلداردىڭ كابيناسى وتە جاقىن ورنالاسقاندىقتان, وتە ىڭعايسىز بولاتىن. وقۋشىلار ۇيالىپ بارمايدى. قازىر مەكتەپ عيماراتىنىڭ ءبىرىنشى قاباتىندا دا, ەكىنشى قاباتىندا دا دارەتحانا بار. ءتىپتى مەكتەپ جانىنان جۇمىس ىستەپ جاتقان شاعىن ورتالىققا دا جەكە دارەتحانا سالىناتىن بولادى. بۇرىن ءماجىلىس زالىمىز اسحانامەن بىرگە ەدى, ولاردىڭ اراسىن ءبولىپ, ەكى جاقتان كىرىپ-شىعاتىنداي ەتىپ جاساپ جاتىر. بىزدە بۇعان دەيىن مۇعالىمدەر سىرتىقى كيمىن شەشەتىن ورىن دا بولعان جوق. ەندى مۇعالىمدەر ءۇشىن بولەك, ەدەن جۋاتىن قىزمەتكەرلەر ءۇشىن دە بولەك كەڭ ءارى قولايلى سىرت كيىم ىلەتىن بولمەمىز بولادى. ءوزىم ەڭبەك دەمالىسىندا جۇرسەم دە, ۇيدە وتىرا الماي جۇمىسشىلارمەن جاعالاسىپ كۇنۇزاق وسىندا جۇرەم. ءوز مەكتەبىم كوز الدىمدا وزگەرىپ, كەڭەيىپ, جاڭارىپ جاتقاندا ۇيدە قالاي تىنىش وتىرا الامىن. الداعى كۇزدى عاجايىپ ءبىر ەرتەگى الەمىنە كىرەتىندەي تاعاتسىزدانا كۇتىپ ءجۇرمىز, – دەيدى مەكتەپ ديرەكتورى گۇلنار تاڭجارىقوۆا.
مەردىگەردىڭ ايتۋىنشا, عيمارات ەسكى, كوپتەن جوندەۋ كورمەگەندىكتەن جۇمىس باستان اسادى. الايدا اقىرى باستاعان سوڭ, جوندەۋ جۇمىستارىن 1 قىركۇيەككە دەيىن اياقتاپ, مەكتەپتى ۋاقتىلى تاپسىرۋ مىندەت.
– بۇل نىساندى بىلتىر الدىق. جىلۋ جۇيەسى دۇرىس جۇمىس ىستەمەيدى, جىلۋ تاراتقىش باتارەيالارىنىڭ ءبارى بىتەلىپ, توزىپ كەتكەن ەكەن. سوندىقتان شۇعىل ارادا جىلۋ جۇيەسىن تۇگەلدەي جاڭالاپ شىقتىق. ەلەكتر سىمدارى دا سىن كوتەرمەيتىن جاعدايدا ەدى, ونىڭ ءبىرازىن اۋىستىرىپ جاڭالاپ قويدىق. مەكتەپتىڭ سپورت زالى بىلتىر ازىناپ تۇرعان. قابىرعاسىن قالىڭداتىپ, جوعارى ساپالى تەرەزە سالدىق. بيىل ەندى 40 گرادۋس اياز بولسا دا, جىپ-جىلى بولىپ تۇراتىنىنا سەنىمدىمىن. سپورت زالدىڭ ەسكى ەدەنىن الىپ تاستاپ, ورنىنا پوليۋرەتان ەدەن توسەدىك. سپورت ويىندارى ءۇشىن وتە قولايلى مۇنداي زاماناۋي ەدەندەر كەم دەگەندە 5-6 جىلعا دەيىن بوياۋدى قاجەت ەتپەيدى. بيىل 25 مامىردا تولىققاندى كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىن باستادىق. وتىز جىلدان بەرى قۇرىلىس سالاسىندا قىزمەت كورسەتىپ كەلەمىز. وكىنىشكە قاراي, كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ جوسپارىندا مەكتەپتىڭ اۋلاسىن اباتتاندىرۋ, سپورت الاڭدارىن سالۋ سياقتى ماڭىزدى شارۋالار قامتىلماي قالادى. مۇنىڭ نەلىكتەن جوباعا ەنبەيتىنىنە تۇسىنبەيمىن, – دەيدى مەردىگەر كومپانيانىڭ باسشىسى اناتولي گرومچەنكو.
مەكتەپتىڭ ءىشى-سىرتىندا ءجۇرىپ جاتقان قىزۋ جۇمىستىڭ باسىندا قىرىق شاقتى ادام ءجۇر. كوبى سىرتتان كەلگەن. جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ اراسىندا جۇمىسسىزدار از بولعاندىقتان, مەردىگەر دە قۇرىلىسشىنى الىستان ىزدەۋگە ءماجبۇر.
جوعارىدا جىكتەپ ايتىپ وتكەندەي, بيىل قوستاناي وبلىسىندا ۇزىن سانى 105 مەكتەپ جوندەلەدى ەكەن. ءبىلىم مەكەمەلەرىن جاڭارتۋ جۇمىستارىنا بارلىعى 6,9 ملرد تەڭگە قارجى قاراستىرىلعان. مۇنىڭ سىرتىندا مەكتەپتەردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ ماقساتىندا 2 ملرد 600 ملن تەڭگە ءبولىنىپ وتىر. بۇل قارجىعا جاڭا ۇلگىدەگى وقۋ كابينەتتەرى, مەكتەپ جيھازدارى مەن سپورت قۇرالدارى ساتىپ الىنادى.
قوستاناي وبلىسى
