– ەرەكشە مىسىق وسىدان ءۇش كۇن بۇرىن قورادان تابىلدى. ءوزى اپپاق. مارعاۋلارى ەندى عانا كوزىن اشا باستاپتى. قايدان كەلگەنى, كىمنىڭ مىسىعى ەكەنى بەلگىسىز. اق مىسىقتىڭ ارقاسىندا قاناتقا ۇقسايتىن ارتىق مۇشەسى بار ەكەنىن بايقاپ قالدىم. دەرەۋ ۇلىمدى شاقىردىم. بالام ۇيالى تەلەفونىن الىپ, بەينەكامەراعا تۇسىرە باستادى. مەن مىسىقتى ۇستاپ كورەيىن دەپ ەم ءبىر سەكىردى دە, سىتىلىپ كەتتى. قوزعالعاندا قاناتتارى انىق كورىنەدى ەكەن, قىسقا بولسا دا ۆيدەوعا ءتۇسىرىپ ۇلگەردىك. ۇلىما ەندى مازالاي بەرمە دەپ ەم, قايدان, ءبىزدىڭ قورادا قاناتتى مىسىق بار ەكەنىن ەستىگەن اۋىل بالالارى مەن جۇمىستا جۇرگەندە ەسىگىن قايتا-قايتا اشىپ, شوشىتىپ السا كەرەك. مارعاۋلارىنىڭ ەڭ ءالسىزىن قالدىرىپتى دا, قالعاندارىن وزىمەن بىرگە الىپ, ادام كوزىنەن تاسا ءبىر جەرگە جاسىرىنىپ قالىپتى. ەندى مىسىقتىڭ ارقاسىنداعى ارتىق مۇشەنىڭ ناقتى نە ەكەنىنە انىق كوز جەتكىزە المادىم. ايتەۋىر قاناتقا ۇقسايدى, – دەيدى سەرىك الپىسوۆ.
وسىلايشا, اۋىل تۇرعىندارى اياق استىنان كوكتەن تۇسكەندەي بولعان «قاناتتى مىسىقتىڭ» جۇمباعىن تۇسىنە الماي قايران قالىپ وتىر. اۋىل ساراپشىلارىنىڭ ءبىرى مىسىقتىڭ ارقاسىنداعى قاتىپ قالعان ءجۇن, ودان باسقا دىم دا ەمەس دەسە, ەكىنشى بىرەۋلەر بۇل اۋرۋ مىسىق دەپ بولجايدى. ءتىپتى بۇل تەگىن ماق ۇلىق ەمەس, قۇربان ايت قارساڭىندا پايدا بولعان قاسيەتتى مىسىق. بۇل مىسىق ءوزى توقتاعان ۇيگە باقىت اكەلەدى دەپ توپشىلاعاندار دا بار.
«قاناتتى مىسىق» تۋرالى قىزىقتى اقپاراتتاردى الەۋمەتتىك جەلىدەن دە تابۋعا بولادى. الەمجەلىدەگى مالىمەتتەرگە سەنسەك, قاناتتى مىسىقتىڭ جاراتىلىسىنا قاتىستى 3 ءتۇرلى تۇسىنىكتەمە بار ەكەن. بىرىنشىسىندە كۇتىمسىز قالعان ۇزىن ءجۇندى مىسىقتاردىڭ قوس بۇيىرىندەگى ءجۇنى وسە كەلە, كىر مەن تەر ارالاسىپ ءبىر-بىرىنە جابىسىپ ۇيىسىپ, قاناتقا ۇقساپ كەتەدى. وسىلايشا, مىسىق ءجۇرىپ بارا جاتقان كەزدە قاناتىن قاعىپ بارا جاتقانداي بولىپ كورىنەدى دەلىنگەن.
ەكىنشى تۇسىنىكتەمە بويىنشا, «قانات» تەرى استەنياسىمەن اۋىرعان مىسىقتاردا پايدا بولادى. قانات مىسىقتىڭ يىقتارى مەن جامباس تۇسىندا ءوسىپ شىعادى. مۇنداي مىسىقتار قاناتتارىن ەركىن قيمىلداتا بەرەدى ەكەن.
ەندى ءبىر تۇسىنىكتەمەدە مىسىقتىڭ ارقاسىنا ارتىق اياق ءوسىپ شىعادى دەلىنگەن. بىراق بۇل اياقتار دامىمايدى. قالىڭ ءجۇن جاۋىپ كەتەتىندىكتەن, قاناتقا ۇقساپ قالادى.
جالپى, «قاناتتى مىسىقتاردىڭ» العاش ءحىV عاسىردا ءۇندىستاندا پايدا بولعانى تۋرالى دەرەك بار.
قوستاناي وبلىسى
