مۇنداي شەشىمدى ب.دجونسون جۇما كۇنى «داۋنينگ ستريتتە» جاساعان مالىمدەمەسىندە حابارلادى. سونداي-اق كونسەرۆاتيۆتەر پارتياسى باسشىسى لاۋازىمىن بوساتاتىنىن دا جاريالادى. ول كوپتەگەن جوسپار مەن يدەيانى جۇزەگە اسىرا الماعانىنا قىنجىلىس ءبىلدىردى. ايتسە دە, جاڭا پرەمەر-مينيستر سايلانعانعا دەيىن قىزمەتىن جالعاستىرا بەرەتىنىن جەتكىزدى.
جالپى, ۇلىبريتانيادا بۇل قالىپتى جاعداي. ۇكىمەت باسشىسى وتستاۆكاعا كەتەتىنىن ايتقانىمەن, ورنىنا باسقا شەنەۋنىك تاعايىندالعانشا مىندەتىن اتقارا بەرەدى. ماسەلەن, بۇعان دەيىن تەرەزا مەي دە, دەۆيد كەمەرون دا ورىنتاعىن بوساتقانى ناقتىلانعانىنا قاراماستان, جاڭا پرەمەر-مينيستر كەلگەنشە جۇمىس ىستەدى.
وقىرمانعا تۇسىنىكتى بولۋى ءۇشىن مىنانى ايتا كەتكەن ءجون. ۇلىبريتانيا – پارلامەنتتىك كونستيتۋتسيالىق مونارحيا ەل. ياعني مەملەكەتتىڭ يەسى مونارح سانالعانىمەن, ەلدى باسقارۋ پرەمەر-ءمينيستردىڭ مىندەتى. سوعان سايكەس «تۇماندى البيوننىڭ» پارلامەنتى ۇكىمەت باسشىسىن سايلايدى. ونى قاۋىمدار پالاتاسى ۇسىنادى. وسىدان سوڭ ونى مونارح تاعايىندايدى.
ادەتتە پرەمەر-مينيسترلىككە قاۋىمدار پالاتاسىندا كوپشىلىك داۋىسقا يە پارتيانىڭ باسشىسى نەمەسە كواليتسيا قۇرىلعان جاعدايدا ەڭ كوپ ماندات يەلەنگەن پارتيانىڭ باسشىسى ۇمىتكەر رەتىندە ەسەپتەلەدى. بوريس دجونسون پارلامەنتتە كوپشىلىك مانداتقا يە كونسەرۆاتيۆتەر پارتياسى توراعاسى قىزمەتىن بوساتقان سوڭ, اۆتوماتتى تۇردە پارتيانىڭ جاڭا باسشىسى پرەمەر-مينيسترلىككە ۇسىنىلادى.
قازىرگى تاڭدا ب.دجونسوننىڭ ورنىن كىم باسادى دەگەن پىكىرتالاس «تۇماندى البيوندا» جەلدەي ەسىپ, انگليانىڭ تولاسسىز جاۋاتىن جاڭبىرىنداي ۇدەمەلەپ تۇر. كونسەرۆاتيۆتەر پارتياسى كوشباسشىلىعىنا سايلانۋ كەستەسى كەلەسى اپتادا جاريالانباق. دەمەك بۇل ساياسي باسەكەدە سۇرىنبەي وتكەن جەڭىمپاز ۇلىبريتانيانىڭ كەلەسى پرەمەر-ءمينيسترى بولاتىنى انىق.
دجونسون مىرزا جاڭا پارتياعا جاڭا باسشى سايلانعانعا دەيىن قىزمەتىن جالعاستىرا بەرەتىنىن ايتتى. دەگەنمەن مۇنداي شەشىمگە كەلىسپەيتىندەر دە بار. ماسەلەن, بۇعان دەيىن كونسەرۆاتيۆتەر اتىنان باسەكەگە ءتۇسىپ, پرەمەر-مينيستر قىزمەتىن اتقارعان سەر دجون مەيدجور ب.دجونسوننان «داۋنينگ ءستريتتى» جەدەل تۇردە بوساتۋدى سۇراپ وتىر. ونىڭ ايتۋىنشا, پارتيا باسشىسىن سايلاۋدى تەز ارادا وتكىزۋ قاجەت. نەمەسە ۆيتسە-پرەمەر دومينيك راابتىڭ ۋاقىتشا پرەمەر-مينيستر قىزمەتىن اتقارۋىن ۇسىندى.
جالپى, ءبارىن بۇلدىرگەن بوريس دجونسون ءوزى. ول اقپاندا قازىناشىلىق پەن ۇكىمەتتىڭ وتباسى جونىندەگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى رەتىندە كريس پينچەردى تاعايىنداعان ەدى. ماۋسىمنىڭ اياعىندا پينچەر مىرزا كلۋبتاردىڭ بىرىندە ولە ماس بولىپ ءىشىپ, باسقا ەركەكتەرگە سەكسۋالدى قىسىم كورسەتكەنىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى جارىسا جازدى.
بۇل وقيعا «تۇماندى البيوندا» ۇلكەن شۋ تۋعىزدى. ويتكەنى ك.پينچەر 2017 جىلى دا وسىنداي ماسەلەگە بايلانىستى ۇكىمەتتەگى قىزمەتىنەن كەتكەن ەدى. باستاپقىدا ب.دجونسون قاراماعىنداعى قىزمەتكەردىڭ مۇنداي ادەپسىزدىگىن بىلمەيتىنىن العا تارتىپ, قۇتىلۋعا تىرىسقان. كوپ ۇزاماي-اق پرەمەر-ءمينيستردىڭ وتىرىك ايتقانى انىقتالدى.
مۇنى بوريس مىرزانىڭ ءوزى مويىنداعاننان كەيىن ۇلىبريتانيا ۇكىمەتى مەن پارلامەنتىندە داۋ بۇرق ەتە ءتۇستى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ارەكەتىمەن كەلىسپەگەن مينيسترلەر كابينەتىنىڭ جارتىسىنا جۋىعى ءوز ەركىمەن وتستاۆكاعا كەتۋگە ءوتىنىش بەردى. كانتسلەر ريشي سۋناك پەن دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى سادجيد دجاۆيد تە لاۋازىمىنان باس تارتقاننان كەيىن ساياسي داعدارىستىڭ كۇشەيگەنى تۇسىنىكتى بولدى. جالپى, ءۇش كۇننىڭ ىشىندە ۇكىمەتتىڭ 63 قىزمەتكەرى جۇمىستان بوساتۋعا شەشىم قابىلداسا, سونىڭ التاۋى مينيسترلەر كابينەتىنىڭ مۇشەسى ەدى.
ب.دجونسون پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنتاعىنا بارىنشا جارماستى. ەكى تاۋلىك بويى ودان وتستاۆكاعا كەتۋدى سۇراعاندار سانىندا شەك بولعان جوق. ءتىپتى جاڭادان تاعايىندالعان كانتسلەر ناديم زاحاۆي دە ودان ورنىن بوساتۋدى سۇرادى. اقىرى پارتيالاستارىنىڭ دا بەتى بەرى قارامايتىنىن تۇسىنگەندىكتەن, وسىنداي شەشىم قابىلدادى.
ەندى, كونسەرۆاتيۆتەر پارتياسى جاڭا كوشباسشىنى سايلاۋعا ءتيىس. بۇل ساياسي باسەكە دە باسقا ەلدەردەن وزگەشە وتەدى. قولدانىستاعى ەرەجەگە سايكەس, ۇمىتكەرلەرگە دوداعا ءتۇسۋ ءۇشىن پارتيالاس سەگىز دەپۋتاتتىڭ قولداۋى قاجەت. ەگەر كانديداتتار سانى ەكىدەن كوپ بولسا, پارلامەنت دەپۋتاتتارى ەكەۋى قالعانعا دەيىن داۋىس بەرەدى.
مىسالى, ءبىرىنشى راۋندتىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 5 پايىز قولداۋعا يە بولعان ۇمىتكەرلەر عانا كەلەسى كەزەڭگە وتەدى. ەكىنشى تۋردا 10 پايىز داۋىس جيناعاندار عانا ءۇشىنشى رەت باسەكەگە تۇسەدى. قالعان ساتىلاردا ەڭ از قولداۋ يەلەنگەن كانديدات شىعىپ قالىپ وتىرادى. اقىر سوڭىندا ەكى ۇمىتكەر دەپۋتات قالعاندا كونسەرۆاتيۆتەر پارتياسىنىڭ بۇكىل مۇشەسى داۋىس بەرەدى. ەڭ كوپ قولداۋعا قول جەتكىزگەنى پارتيا باسشىسى بولىپ سايلانادى.
ەندى, ۇلىبريتانيادا دجونسوننىڭ ورنىن كىم باسۋى مۇمكىن دەگەن ماسەلەگە ورالساق. قازىرگى تاڭدا ۇمىتكەرلەر جەتىپ ارتىلادى. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى 12 كانديداتتىڭ ەسىمىن ساناپ بەردى. ولاردىڭ قاتارىندا بۇرىنعى كانتسلەر ريشي سۋناك, سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ليز تراسس, دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى قىزمەتىن اتقارعان سادجيد دجاۆيد, قورعانىس ءمينيسترى بەن ۋوللەس, ىشكى ىستەر ءمينيسترى پريتي پاتەل بار.
ساراپشىلار مەن بۋكمەكەرلەر قورعانىس ءمينيسترى بەن ۋوللەستىڭ ۇمىتكەرلەر اراسىندا شوقتىعى بيىك دەپ ەسەپتەيدى. بۇعان سەبەپ جەتەرلىك. ۋكرايناداعى سوعىس باستالعالى ۇلىبريتانيا رەسمي كيەۆكە قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى. ۋكراينا جاۋىنگەرلەرىن «تۇماندى البيوندا» دايىندىقتان وتكىزىپ, ۇرىس دالاسىنا كوپتەگەن قارۋ-جاراق جەتكىزدى. ءتىپتى فرانتسيا, گەرمانيا سەكىلدى ەۋروپالىق وداقتاعى باسقا دا ەلدەردىڭ سوعىسقا قاجەت زاتتاردى جەتكىزۋدى جەدەلدەتۋگە يتەرمەلەدى. مۇنداي قىرۋار جۇمىستى اتقارعان – ارينە, بەن ۋوللەس. وسىلايشا, قورعانىس ءمينيسترىنىڭ حالىق الدىندا دا, قاۋىمداستىقتار پالاتاسى دەپۋتاتتارىنىڭ الدىندا دا ابىرويى ءوستى.
بۇل از دەسەڭىز, ۋوللەس مىرزا ۋنيۆەرسيتەتكە بارماعان, ونىڭ ورنىنا اسكەري ءبىلىم العان بىردەن-ءبىر پارتيا مۇشەسى. ول گەرمانيادا, كيپردە, بەليزدە, سولتۇستىك يرلانديادا اسكەري بورىشىن وتەگەن. 2019 جىلى بوريس دجونسوننىڭ سايلاۋالدى ناۋقانىن وتكىزۋگە بەل شەشىپ كىرىستى. سونىڭ ارقاسىندا مينيسترلەر كابينەتىنەن ويىپ تۇرىپ ورىن يەلەندى.
پرەمەر-مينيسترلىكتەن ۇمىتكەر سادجيد ءدجاۆيدتىڭ دە ءباسى باسقالاردان جوعارى تۇر. وتكەن اپتادا ول العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ءوز ەركىمەن وتستاۆكاعا كەتتى. البەتتە, ءاۋ باستا دجاۆيد مىرزانىڭ ۇكىمەت باسشىسى ورىنتاعىنان ۇمىتتەندى دەپ ايتۋعا نەگىز جوق. بىراق ونىڭ قىزمەتىن بوساتۋى بوريس دجونسوننىڭ ورنىنان كەتۋىنە يتەرمەلەگەن وقيعاعا جول اشىپ بەردى.
س.دجاۆيد كەيىنگى ءۇش پرەمەر-مينيستر تۇسىندا ۇكىمەتتىڭ التى دەپارتامەنتىن باسقاردى. سونىمەن قاتار مادەنيەت, بيزنەس, تۇرعىن ءۇي, ىشكى ىستەر جونىندەگى مەملەكەتتىك حاتشى جانە قازىناشىلىق كانتسلەرى قىزمەتتەرىن اتقاردى. دەگەنمەن ونىڭ مينيسترلەر كابينەتى قۇرامىندا ۇزاق ۋاقىت ەڭبەك ەتپەۋى ۇكىمەت باسشىسى اتانۋىنا كەدەرگى كەلتىرۋى ابدەن ىقتيمال.
كەلەسى ۇمىتكەر – بۇرىنعى كانتسلەر ريشي سۋناك. ول س.ءدجاۆيدتىڭ ءىزىن الا ءوز ەركىمەن وتستاۆكاعا كەتۋگە ءوتىنىش ءبىلدىردى. قازىرگى تاڭدا كانديداتتاردىڭ ىشىندەگى ەڭ جاسى سانالادى. ر.سۋناك ۇكىمەتتىڭ ەكىنشى لاۋازىمدى قىزمەتىن اتقاردى. پاندەميادان تۋىنداعان قىسىمعا قاراماستان, مەملەكەتتىك شىعىندار مەن سالىقتاردى تومەن ۇستاۋعا تىرىستى. «برەكسيتتى» قىزۋ قولداعانداردىڭ ءبىرى. دەگەنمەن سولتۇستىك يرلانديا پروتوكولىنا اشىق قارسى شىقتى.
ساراپشىلاردىڭ پايىمداۋىنشا, كونسەرۆاتيۆتەر وكىلدەرى ريشي مىرزانىڭ ساياسات ساحناسىنداعى ەڭبەك ءوتىلى از ەكەنىنە الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرۋى مۇمكىن. كەيبىر دەپۋتاتتار ر.سۋناك ۇكىمەت باسقارعانعا دەيىن ءتۇرلى دەپارتامەنتتەردە جۇمىس ىستەپ, ەل باسقارۋدىڭ ىستىعى مەن سۋىعىنا ءتۇسۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيدى.
سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك مينيستر پەنني موردونتتىڭ دا ەسىمى ۇمىتكەرلەر قاتارىندا اتالادى. ول ازىرگە ۇكىمەت باسشىسى ورىنتاعىنا تالاساتىنى تۋرالى مالىمدەمەدى. بىراق ساۋالدامالارعا سۇيەنسەك, ونى قولدايتىندار سانى جەتەرلىك. بۇعان دەيىن پەنني حانىم قورعانىس ءمينيسترى قىزمەتىن اتقارىپ, ۇلىبريتانيادا بۇل سالانى باسقارعان تۇڭعىش ايەل اتانعان ەدى.
قورىتا ايتقاندا, ءدال قازىر «تۇماندى البيوندى» بەلگىسىزدىك تۇمانى باسىپ تۇر. بوريس دجونسوننىڭ ورنىن كىم باساتىنى, الەمدەگى گەوساياسي احۋالعا مۇنىڭ اسەرى قانداي بولماعى بەلگىسىز. ال بۇعان قاتىستى پىكىرتالاس انگلياداعى تولاستامايتىن نوسەر سەكىلدى ازىرگە سوڭى كورىنەر ەمەس.
