ەلوردا • 05 شىلدە، 2022

«نۇر-سۇلتان كىتاپحاناسى»

24 رەت كورسەتىلدى

ارقانىڭ توسىنەن بوي كوتەرگەن جاڭا قالا، جاڭا استانا ۇلت رۋحانياتىندا دا جاڭا ءبىر تولقىن قالىپتاستىردى. وعان بۇگىندە ەلوردادا تۇراتىن جازۋشىلار وداعىنىڭ 150-دەن استام مۇشەسى دالەل بولا الادى. كەيىنگى وتىز جىلداعى باس قالانىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنە ۇڭىلسەك، اقجولتاي مادەني-ادەبي جاڭالىقتار كوپ-اق. ماسەلەن، تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعىنا وراي «نۇر-سۇلتان كىتاپحاناسى» سەرياسىمەن جارىق كورگەن 30 كىتاپتى ايتا الامىز. اتالعان جوبا نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن العاش رەت ىسكە اسقان ەدى.

جاڭا كىتاپتاردىڭ تاقىرىبى دا سان الۋان. اۆتورلار تامىرلى تاريح، ەل مەن جەر، پاتريوتتىق سەزىم، ار-ۇجدان سەكىلدى قاستەرلى قاسيەتتەردى ارقاۋ ەتەدى. تاۋەلسىزدىكتەن تامىر تارت­قان ۇرپاقتىڭ وتانعا دەگەن سۇيىس­پەنشىلىگى مەن قۇرمەتى – شىعار­مالاردىڭ نەگىزگى وزەگى. سونداي-اق ەلوردانىڭ جىلناماسى قالامگەرلەر قالامىنان توگىلگەن ولەڭ-جىرلار مەن پروزالىق شىعارمالاردا ايقىن كورىنىس تاۋىپ وتىر. ايتا كەتەيىك، «نۇر-سۇلتان كىتاپحاناسى» سەريا­سىمەن جارىق كورگەن كىتاپتار رەس­پۋب­ليكانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى كىتاپ­حانالارعا تاراتىلدى.

سونىمەن يگى جوبانىڭ باستاۋىمەن استانالىق اقىن-جازۋشىلار تالعات ەشەن ۇلى (« ۇلى قالاداعى بليۋز» ولەڭدەر جيناعى)، داۋرەن بەرىكقاجى («سەنىڭ اتىڭ – وت» ولەڭدەر جيناعى)، داۋلەتكەرەي كاپ ۇلى («مارالتامىر» ولەڭدەر جيناعى)، ەربول بەيىلحان («قۇسقاناتى» ولەڭدەر جيناعى)، سەرىكزات دۇيسەنعازى («مەزگىل سۋرەت­تەرى» ولەڭدەر جيناعى)، مارجان ەرشۋ («بىلەزىك» ولەڭدەر جيناعى)، تاناكوز تولقىنقىزى ء(«ۇنسىز وتىرماشى» ولەڭدەر جيناعى)، ۇلاربەك دالەي («حات بارمايتىن قىستاق» اڭگىمەلەر)،  ىقىلاس وجاي ۇلى («سەمسەردىڭ جۇزىنە وسكەن گۇل» ولەڭدەر جيناعى)، سەرىك سەيىتمان («قامشىنىڭ سابى» ولەڭدەر جيناعى)، احات راسۋل («اي قۇسى» ولەڭدەر جيناعى)، الماز مىرزاحمەت («دەجاۆيۋ» پروزا)، قۇرالاي ومار («جاسىرىنباق ويناپ ءجۇرمىز...» ولەڭدەر جيناعى)،  ولجاس ساندىبەك («بەيمازا شاق» ولەڭدەر جيناعى)،  ۇمتىل زارىققان («قوڭىر كولەڭكە» ولەڭدەر جيناعى)، ولجاس قاسىم («جان رايى» ولەڭدەر جيناعى)، ايجان تاباراك («ەسىل، سەنىڭ كىناڭ جوق...» ولەڭدەر جيناعى)،  ايدىن بايىس («قۇلانيەك» ولەڭدەر جيناعى)،  باقىتبەك قادىر («جاسىل شاتىرلار» پروزالىق كىتابى)، جۇلدىزاي ىسقاق («جاپىراققا تامعان جىر» ولەڭدەر جيناعى)، ەسبول نۇراحمەت («جار باسىنداعى التىن تاق» پروزا)،  جادىرا شامۇراتوۆا («سەكۋندتار اراسىنداعى شەكسىزدىك» پروزا)،  ءبىرجان احمەر («كوزىڭدەگى كوكتەم» ولەڭدەر جيناعى)،  ارمان شەريزات («كۇمىس شىق» ولەڭدەر جيناعى)،  سەرىكباي ءابىلماجىن («ميزامشۋاق» ولەڭدەر جيناعى)،  راۋان قابيدولدين & ايزادا راحىمجانوۆا ء(«بىز ەكەۋمىز...» ولەڭدەر جيناعى)،  الپامىس فايزوللا («اق سەزىمگە ەسكەرتكىش» ولەڭدەر جيناعى) كىتاپتارى وقىرمان قاۋىمعا جول تارتتى.  ال پوەزيا، پروزا انتولوگياسىنا شەرحان تالاپ،  ءدىلدا ۋاليبەك، داۋلەت تەلمانوۆ، اۋعانباي ساناق ۇلى، ءالي بەكمۇحانبەت، مۇقيات قويشىباي، الاش ءتۇرسىنالى، داۋرەن باقىتقاجى، اينۇر ءشامشى، ايگۇل جۇبانىش، تەمىرلان قىلىشبەك، زاۋرە تورەحان، عىلىمنۇر كادىرباي، قۋات ەجەمبەك، باۋىرجان بوگەنباي، ايزادا سادۋاقاسوۆا، ەراسىل سادۋاقاس، ماديار تولەۋ، ابىلايحان جۇماش سىندى جاس قالامگەرلەردىڭ پروزا مەن پوەزيا جانرىنداعى شىعار­مالارى توپتاستىرىلدى.

بۇل قاتاردا ادەبي ورتادا كوپتەن كورىنبەي كەتكەن اۆتورلار مەن جاس قالامگەرلەردىڭ تۇڭعىش جيناقتارى دا بار.

ايتا كەتەيىك، ەلوردالىق قا­لام­گەرلەردىڭ جاڭا جيناقتارى «فوليانت» باسپاسىنان 1 000 دانامەن جارىق كوردى. اتالعان سەريا بويىنشا الداعى ۋاقىتتا تاعى 50 اۆتوردىڭ كىتابىن شىعارۋ جوسپارلانىپ وتىر.

جالپى، تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى قارساڭىندا ەل استاناسىندا رۋحاني جاڭالىقتار از بولعان جوق. ماسە­لەن، كورنەكتى اقىن-جازۋشىلاردىڭ، ادەبيەتتانۋشىلاردىڭ اتىنا بىرنە­شە كوشە مەن مەكتەپ بەرىلدى. اتاپ ايتساق، كوشەلەرگە كامەن ورازا­لين، كەڭشىلىك مىرزابەكوۆ، راحمان­قۇل بەردىباي، جۇبان مولداعاليەۆ، ءازىلحان نۇرشايىقوۆ، ەربول شاي­مەردەن ۇلى ەسىمدەرى، مەكتەپتەرگە مۇحتار اۋەزوۆ، قايىم مۇحا­مەدحانوۆ، ءىلياس ەسەنبەرلين، مۇ­قاعالي ماقاتاەۆ، اقسەلەۋ سەيدىمبەك اتتارى بەرىلگەن.

ال 2019 جىلى نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن استانالىق قالامگەرلەر باس قوساتىن جازۋشىلار ءۇيى اشىلعان ەدى. ەلوردا تورىندە وتكەن ءىرى ادەبي جيىندار دا («ەۋرازيا استا­نالارىنىڭ قالامگەرلەرى» اتتى حالىقارالىق فورۋم، ازيا قالام­گەر­لەرىنىڭ ءى فورۋمى) قازىرگى قازاق ادەبيەتىنىڭ ومىرىنە قوزعاۋ سالعانداي بولدى.

بۇدان بولەك باس قالادا قالام­گەرلەر اللەياسى اشىلدى. بۇگىندە بۇل اللەيانىڭ بويىندا ءۇش ارىس – ساكەن سەيفۋللين، ءىلياس جان­سۇگىروۆ، بەيىمبەت مايلين، سونداي-اق الاش ارىستارى ءاليحان بوكەيحان، احمەت بايتۇرسىن ۇلى جانە مىرجاقىپ دۋلات ۇلىنىڭ ەسكەرتكىشتەرى بوي كوتەرىپ تۇر. القيسسا.

بۇل مەكەن استانا بولعالى بەرى ەسىل دەپ قانشا ءان ايتىلدى ەكەن، ەسىلدى قانشا اقىن جىرلادى ەكەن... «نۇر-سۇلتان كىتاپحاناسى» سەرياسىمەن شىققان كىتاپتاردا دا ەسىلگە ارنالعان ولەڭ بار.

«ەسىل، سەنىڭ كىناڭ جوق،

مەن تولقىسام، سەن دە بىرگە

 تولقىدىڭ.

مەن جىلاسام وزىڭە كەپ ەگىلىپ،

جۇباتا الماي بۇك تۇسەتىن

 تولقىنىڭ.

ەسىل، سەنىڭ كىناڭ جوق

ءبىر مەيىرىم اڭساپ كەلسەم جاعاڭا،

جىلى جەلىڭ ماڭدايىمنان

سيپايتىن،

ءجۇزى ەلەس ۇقساپ ءبىر ءسات اناما.

ەسىل، سەنىڭ كىناڭ جوق..

مەندىك كۇيدى سەن عانا ەدىڭ ۇعاتىن.

كەي مىنەزىڭ اۋماي قالعان اكەمنەن،

ىشتەي تىنىپ ءۇنسىز قاراپ

 تۇراتىن».

 

(ايجان تاباراك)

سوڭعى جاڭالىقتار

اباي مۇراسى اسقاقتادى

اباي • بۇگىن، 00:04

ۇلتتىق مەرەكە

اباي • بۇگىن، 00:02

ەت ماسەلەسىنە ەپ كەرەك

ەكونوميكا • بۇگىن، 00:01

ۇلت ۇستازى جانە باتپاقتى مەكتەبى

احمەت بايتۇرسىن ۇلى • كەشە

جاۋىنگەر جىر

تانىم • كەشە

تالانت پەن تاعدىر

ونەر • كەشە

شيپالى سۋلار شەجىرەسى

ايماقتار • كەشە

تاڭبالى تانىمى

تانىم • كەشە

تسيرك

ونەر • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار