الەم • 03 شىلدە، 2022

ليسيچانسك كىمنىڭ قولىندا؟

47 رەت كورسەتىلدى

ۋكرايناداعى اسكەري قاقتىعىستىڭ بىتەر ءتۇرى كورىنبەيدى. قازىرگى تاڭدا دونباسستا كەسكىلەسكەن ايقاس ءجۇرىپ جاتىر. رەسەي تاراپى ليسيچانسك قالاسى ماڭىندا العا جىلجىپ، بىرقاتار ەلدى مەكەندى باسىپ الدى. ال ۋكراينا حەرسون باعىتىندا قارىمتا شابۋىلعا شىعىپ، بىرتىندەپ اۋىلداردى ازات ەتە باستادى.

قازىرگى تاڭدا ليسيچانسك قالاسى كىمنىڭ قولىندا ەكەنىن تاپ باسىپ ايتۋ قيىن. رەسەيدىڭ كەيبىر بۇقارالىق اقپارات قۇرالى اسكەريلەر كەنتتى باسىپ العانىن حابارلادى. ەندى ءبىرى تۋيتتەردە قالاداعى سوعىس مەموريالىنا كەڭەس تۋى تىگىلگەنى تۋرالى بەينەجازبا جاريالادى. ايتسە دە تاۋەلسىز ساراپشىلار مەن جۋرناليستەر بۇل مالىمەتتى تەكسەرە الماي وتىر.

لۋگانسك سەپاراتيستەرى ءوز كەزەگىندە كەنت ماڭىنداعى ستراتەگيالىق بيىكتەردى باسىپ العانىن حابارلادى. وسىلايشا، ليسيچانسك تولىعىمەن قورشالدى دەپ مالىمدەدى.

ۋكراينا قالانىڭ باسىپ الىنعانىن دا، قورشاۋدا قالعانىن دا جوققا شىعاردى. لۋگانسك وبلىسىنىڭ گۋبەرناتورى سەرگەي گايدايدىڭ ايتۋىنشا، ليسيچانسكىنى قازىر ۋكراينا اسكەرى باقىلاپ تۇر. ۋكراينا ۇلتتىق گۆاردياسىنىڭ وكىلى BBC ارناسىنا لۋگانسك سەپاراتيستەرىنىڭ قالانى قورشاپ العانى شىندىققا جاناسپايتىنىن جەتكىزگەن.

دەگەنمەن س.گايداي ليسيچانسكىنى رەسەي اسكەرلەرى بىرنەشە باعىتتان اتقىلاپ جاتقانىن راستادى. ۇلىبريتانيانىڭ قورعانىس مينيسترلىگى بارلاۋ ەسەبىندە رەسەي تاراپى ليسيچانسك ايماعىندا اۋەدەن جانە ارتيللەريادان وق جاۋدىرىپ، ميتىڭداپ العا جىلجىپ كەلە جاتقانىن جازعان.

ليسيچانسك – لۋگانسك وبلىسىنداعى ۋكراينا قاراماعىندا بولعان ەڭ سوڭعى ءىرى قالا. بۇعان دەيىن قارسىلاس تاراپ سەۆەرودونەتسسك قالاسىن باسىپ العان ەدى. الدا-جالدا ليسيچانسك رەسەيدىڭ قولىنا وتسە، وندا لۋگانسك وبلىسى تولىقتاي وككۋپاتسياعا ۇشىرايدى.

ۋكراينا جاعى دونباسستا ءبىراز اۋماعىنان ايىرىلىپ قالعانىمەن، حەرسون باعىتىندا ايتارلىقتاي تابىسقا قول جەتكىزدى. ەل قارۋلى كۇشتەرى سوعىس باستالا سالا جاۋ قولىندا قالعان قالاعا تاياق تاستام جەرگە كەلىپ تۇر. ازىرگە ۋكراين جاۋىنگەرلەرى حەرسونعا تىكەلەي شابۋىل جاساي ما، جوق پا بەلگىسىز. Conflict Intelligence Team ساراپشىلارى قالانى ازات ەتۋ ءۇشىن ۋكراينا كوپ ساربازىن قۇربان ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن العا تارتادى. سوندىقتان ونىڭ اينالاسىنداعى ەلدى مەكەندەردى ازات ەتىپ، شاھاردا بەكىنگەن قارسىلاستارىنا كەلەتىن وق-دارىلەرىنىڭ جولىن كەسىپ، اقىرىندا شەگىنۋىنە يتەرمەلەۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيدى.

ايتپاقشى، قارا تەڭىزدىڭ ۋكراينا جاعالاۋىنا جاقىن ماڭدا زمەينىي دەپ اتالاتىن شاعىن ارال بار. اسكەري قاقتىعىس باستالعان تۇستا وسى ءبىر قارىس جەردى قورعاعان ۋكراين ساربازدارى «موسكۆا» كرەيسەرىنە ايتقان ءسوزى بۇكىل الەمدى شارلاپ، زمەينىيدىڭ اتى شىققان بولاتىن. كوپ ۇزاماي-اق رەسەي تەڭىز كۇشتەرى ارالدى باسىپ الدى. ءسويتىپ وندا بازا ورناتۋعا تىرىسقان.

جالپى بۇل قادام تۇسىنىكتى دە. زمەينىي – قارا تەڭىزدەگى پلاتسدارم. ەگەر وندا زاماناۋي اۋە قورعانىسى جۇيەسىن ەشەلونمەن ورنالاستىرسا، سۋ ۇستىنەن ىزىڭداعان شىبىن ۇشا المايتىن ەدى. ونىڭ ۇستىنە، «موسكۆا» كرەيسەرى سۋعا باتقاننان كەيىن ارالدىڭ ماڭىزى ارتا ءتۇستى.

بىراق ۋكراينا جاعى قاراپ جاتقان جوق. قايتا-قايتا زمەينىيعا اۋەدەن «بايراكتار» ارقىلى سوققى جاساپ، راكەتامەن ءدۇرسىن-ءدۇرسىن اتقىلاپ تۇردى. ءتىپتى ۇشاقپەن كەلىپ بومبا تاستاپ، وندا ورنالاستىرىلعان قورعانىس جۇيەلەرىن قيراتۋمەن بولدى. بىلايشا ايتقاندا، اشىق سۋداعى قورعاناتىن جارتاسى جوق ءبىر شوكىم جەر وڭتايلى نىساناعا اينالدى.

وسىدان بىرنەشە كۇن بۇرىن رەسەي قورعانىس مينيسترلىگى زمەينىي ارالىنان اسكەرىن شىعارعانىن حابارلادى. ۆەدومستۆو مالىمدەمەسىندە مۇنداي قادامدى «ىزگى نيەت رەتىندە» جاسالعانى ايتىلعان.

«رەسەي فەدەراتسياسى بۇۇ-نىڭ ۋكراينا اۋماعىنان اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋ ءۇشىن گۋمانيتارلىق ءدالىز ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى كۇش-جىگەرىنە كەدەرگى كەلتىرمەيتىنى الەمدىك قوعامداستىققا كورسەتىلدى. وسىلايشا رەسەيدىڭ قارا تەڭىزدىڭ سولتۇستىك-باتىس بولىگىن تولىق باقىلاۋىندا ۇستاۋى كيەۆتىڭ استىق ەكسپورتتاۋعا كەدەرگى كەلتىردى دەپ سىلتاۋ ايتۋىنا مۇمكىندىك بەرىلمەيدى»، دەلىنگەن مالىمدەمەدە.

بىراق ساراپشىلار رەسەي قورعانىس مينيسترلىگى اسكەرىن امالسىز اكەتكەنىن العا تارتادى. ويتكەنى ۋكراينا بىرنەشە رەت ارالدى سناريادپەن اتقىلاپ، ونداعى تەحنيكالاردى قيراتىپ تاستاعان. جالپى، رەسەي مۇنداي «ىزگى نيەت» تۋرالى العاش رەت ايتىپ وتىرعان جوق. ۋكراينانىڭ سولتۇستىك بولىگىنەن (كيەۆ، چەرنيگوۆ جانە سۋمى وبلىستارى) شەگىنگەندە دە وسىلاي ايتقان ەدى. باتىس ساراپشىلارى سول كەزدە رەسەي بۇل ايماقتاردا اسكەري جەڭىلىسكە ۇشىراپ، شەگىنۋگە ءماجبۇر بولدى دەگەن پىكىر ايتتى.

زمەينىي ارالىنان اسكەرىن اكەتكەن سوڭ رەسەي تاراپى ۋكراينانىڭ بىرنەشە قالاسىن زىمىرانمەن اتقىلادى. سونىڭ سالدارىنان راكەتالار بەيبىت تۇرعىنداردىڭ توبەسىنە قۇلاپ، ەلۋگە جۋىق ادام مەرت بولدى. ماسەلەن وتكەن جۇما كۇنى تاڭەرتەڭ رەسەيلىك ۇشاقتار ودەسسا ماڭىنداعى كۋرورتتىق اۋىلعا ءۇش بومبا تاستاعان. زىمىراندار قالادان وڭتۇستىككە قاراي 80 شاقىرىم جەردە بەلگورود-دنەستروۆسكي اۋدانىنداعى سەرگەەۆكا اۋىلىنا ءتۇستى.

راكەتانىڭ ءبىرى توعىز قاباتتى تۇرعىن ۇيگە ءتيىپ، ونى جارتىلاي قيراتتى. قالعان ەكەۋى دەمالىس ورىندارىنا تۇسكەن. رەسمي مالىمەت بويىنشا، 21 ادام قازا تاپتى. وپات بولعاندار اراسىندا 12 جاسار بالا بار. زارداپ شەككەن 38 ادامنىڭ التاۋى بالا. ۋكراينا توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى مەملەكەتتىك قىزمەتى جارالانعانداردىڭ ءبىرى جۇكتى ايەل ەكەنىن حابارلاعان. زارداپ شەككەن 8 ادام قيراندى استىنان قۇتقارىلعان كورىنەدى.

كرەمل بيلىگى رەسەي اسكەرى ازاماتتىق نىسانداردى كوزدەمەيتىنىن تاعى دا مالىمدەدى. «رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى مەن باس قولباسشىسىنىڭ مىنا ءسوزىن قايتا ەسكە سالعىم كەلەدى. ارنايى اسكەري وپەراتسيا كەزىندە رەسەي قارۋلى كۇشتەرى ازاماتتىق نىساندار مەن ازاماتتىق ينفراقۇرىلىمدارعا سوققى جاسامايدى»، دەدى كرەمل ءباسپاسوز حاتشىسى دميتري پەسكوۆ.

Conflict Intelligence Team ساراپ­شىلارىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك، شابۋىلعا ۇشىراعان ودەسسا وبلى­سىن­داعى اۋماقتا ەشقانداي اسكەري ينفرا­قۇرىلىم جوق. BBC اگەنتتىگىنىڭ حابار­لاۋىنشا، رەسەي تاراپى ازاماتتىق نى­ساندار مەن ينفراقۇرىلىمدارعا ءبىرىن­شى رەت شابۋىل جاساپ وتىرعان جوق. ونىڭ ۇستىنە، رەسەيلىك شەنەۋنىكتەر بەيبىت تۇرعىنداردىڭ زارداپ شەگىپ جات­قانىن ءاردايىم جوققا شىعارادى. ءتىپتى حالىقارالىق ادام قۇقىقتارى جانە گۋ­مانيتارلىق ۇيىمداردىڭ دەرەكتەرىن ەسكەر­مەيدى. كرەمل مۇنداي مالىمەتتى «جال­عان جانە ارانداتۋشىلىق» دەپ اتايدى.

سونىمەن قاتار نيكولاەۆ جانە حار­كوۆ وبلىستارىنا دا زىمىران تاستالدى. حاركوۆ وبلىسىنىڭ گۋبەرناتورى ولەگ سينەگۋبوۆ تەلەگرام ارناسىندا شابۋىل­دان ەشكىم زارداپ شەكپەگەنىن جازدى. نيكولاەۆ قالاسىندا قاتتى جارىلىس بول­عانى تۋرالى مالىمەت تارادى. دەگەنمەن ونىڭ سالدارى تۋرالى ازىرگە دەرەك جوق.

ۇلىبريتانيا بارلاۋ قىزمەتى رەسەيدىڭ كەمەگە قارسى راكەتالارمەن جەردەگى نىسانداردى اتقىلاۋ باستاعانىن حابارلادى. مۇنىڭ سەبەبىن بارلاۋ قىزمەتى زاماناۋي زىمىراندارىنىڭ ازايۋىمەن بايلانىستىرادى. اعىلشىنداردىڭ مۇنداي پىكىرگە كەلۋىنە 27 ماۋسىمدا كرەمەنچۋگتەگى ويىن-ساۋىق ورتالىعىنا تاستالعان زىمىران اسەر ەتتى.

ۋكراينانىڭ ورتالىق بولىگىندە ورنالاسقان كرەمەنچۋگ قالاسىنداعى ويىن-ساۋىق ورتالىعىنا راكەتا تيگەن ەدى. سونىڭ سالدارىنان 19 ادام قازا تاۋىپ، 66 ادام جاراقاتتاندى. شابۋىل جاسالار كەزدە ورتالىقتا كوپ ادام بولعان. جارىلعان بومبادان كەيىن ءورت شىعىپ، عيمارات وتقا وراندى. اقىرىندا ونىڭ ك ۇلى عانا قالدى.

ورتالىققا تيگەن زىمىراننىڭ قالاي كەلىپ جارىلعانى جاقىن ماڭداعى بەينە باقىلاۋعا جازىلىپ قالعان ەكەن. ۆيدەونى تالداۋ بارىسىندا جارىلعان ح-32 راكەتاسى ەكەنى انىقتالدى. بۇل – اۋەدەن جىبەرىلەتىن قاناتتى زىمىران. ونى كەڭەس وكىمەتىنەن قالعان، كەمەگە قارسى قولدانىلاتىن ح-22 راكەتاسىنىڭ نەگىزىندە قۇراستىرعان. ۇلىبريتانيا بارلاۋ قىزمەتى ح-32 اجەپتەۋىر جاڭار­تىل­عانىمەن، ونىمەن جەردەگى عيماراتتاردى، اسىرەسە قالالىق ورتادا نىسانالاردى كوزدەۋ مۇمكىن ەمەسىن العا تارتادى.

باتىس ەلدەرى ۋكرايناعا كومەك رەتىندە دۇركىرەتە اتاتىن رەاكتيۆتى جۇيەلەردى، اتاپ ايتقاندا HIMARS قوندىرعىسىنىڭ ساناۋلى داناسىن جەتكىزگەن بولاتىن. CNN ارناسىنىڭ حابارلاۋىنشا، ۋكراينا جاۋىنگەرلەرى ونى جەدەل مەڭگەرىپ، رەسەيدىڭ كوماندالىق پۋنكتەرىنە اياماي سوققى جاساپ جاتقان كورىنەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

قازاقستاننىڭ ەكسپورت كولەمى ارتتى

ەكونوميكا • بۇگىن، 09:52

پلەي-وففتان تىس قالدى

فۋتبول • بۇگىن، 08:43

ءۇشىنشى ورىنعا كوتەرىلدى

سپورت • بۇگىن، 08:40

ۇزدىك تورتتىكتىڭ قاتارىندا

تەننيس • بۇگىن، 08:39

مىڭعا جۋىق بالانى كەنە شاقتى

ايماقتار • بۇگىن، 08:34

اۋرۋحانانىڭ جاڭا كورپۋسى اشىلادى

مەديتسينا • بۇگىن، 08:30

قاڭعىباس مىسىقتان قاۋىپ كوپ

قوعام • بۇگىن، 08:25

تسيفرلاندىرۋ جۇمىسىمەن تانىستى

ايماقتار • بۇگىن، 08:15

ۇلىلار ۇندەستىگى

قازاقستان • كەشە

باعا باقىلانادى

قارجى • كەشە

مەيىرىم شۇعىلاسى

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار