بيزنەس • 22 ماۋسىم، 2022

كاسىپكەرلىككە كەدەرگى كوپ

216 رەت كورسەتىلدى

جاڭا قازاقستاندى قۇرۋعا قا­دام جاسالىپ جاتىر. دەمەك ءبارى جاڭارۋى قاجەت. وسى ورايدا كاسىپ اشىپ، وتاندىق ەكونوميكانى وركەندەتۋگە ۇلەس قوسۋدى كوزدەيتىن كاسىپكەرلەر جەتەرلىك. الايدا ولاردىڭ كەي­بىرى بۇرىنعىشا الدىنان كەسە-كولدەنەڭ قويىلاتىن كەدەرگىدەن قۇتىلا الار ەمەس. كاسىپكەرلەر «اتامەكەن» ۇكپ-نىڭ اتىراۋ وڭىرلىك فيليالىنا وزدەرى تاپ بولىپ وتىرعان 35 ماسەلەنى شە­شىپ بەرۋدى ۇسىنعان.

كوللاجدى جاساعان امانگەلدى قياس، «EQ»

وڭىرلىك كاسىپكەرلەر پالاتاسى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى سارسەنباي جولدىباەۆتىڭ ايتۋىنشا، بىلتىرعى تامىزدان بەرى اتىراۋ قالاسى اكىمىنىڭ حاتتامالىق تاپسىرماسىنا سايكەس اباتتاندىرۋ، كوگالداندىرۋ جانە كولىك تۇراعىن اشۋ ءۇشىن جەر تەلىمىن بەرۋ توقتاتىلعان. باس تارتۋ تۋرالى شەشىمگە بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ ورتاق پايدالانۋداعى جەر تەلىمىن سۇراۋى، جەردى زاڭسىز قورشاۋى، قوسىمشا قۇ­رى­لىس ءۇشىن جالداۋ شارتتارىن بۇزۋى، شلاگباۋمدار ورناتۋى نەگىز بولعان.

– وسى ورايدا جەرگىلىكتى اتقارۋ­شى ورگاندار الدىن الا بەكىتىلۋگە ءتيىس ەسكيزدىك جوبانى دا تالاپ ەتەدى. اۆتوتۇراققا، اباتتاندىرۋعا جانە كوگالداندىرۋعا جەر بەرۋ تۋرالى شە­شىم قالالىق ساۋلەت جانە قالا قۇ­رىلىسى ءبولىمىنىڭ بۇيرىعى تۇ­رىن­دە رەسىمدەلەدى. اتىراۋ قالاسى اكىم­دىگىنىڭ بۇل ارەكەتى جەرگە قا­تىس­­تى زاڭنامانىڭ تالاپتارىنا تىكە­لەي قايشى كەلەدى. بۇل بيزنەس سۋبەك­تىلەرىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى، – دەيدى س.جولدىباەۆ.

ونىڭ پىكىرىنە قاراعاندا، اكىمدىك جوسىقسىز كاسىپكەرلەردىڭ جەكەلەگەن ارەكەتىنە بايلانىستى باسقا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ قۇقىعىن حاتتامالىق شەشىممەن شەكتەمەۋى كەرەك. قازىر قوسىمشا اكىمشىلىك كەدەرگىلەر جاسالىپ وتىر. ويتكەنى قوسىمشا رۇقسات الۋ قاجەت. جەر تەلىمدەرىن ۋاقىتشا نەمەسە تۇراقتى پايدالانۋعا بەرۋگە قاتىستى بارلىق ماسەلە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ شەشىمىمەن رەسىمدەلۋگە ءتيىس. ماسەلەن، «Project Stroy Group» جشس اباتتاندىرۋ، كوگالداندىرۋ جانە كولىك تۇراعى ءۇشىن ەسكيزدىك جوبا تارتىبىندە اكىم­دىك الگوريتمىنە سايكەس بەكىتىلگەن جەر ۋچاسكەسىندە كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن باستاعان. الايدا جەر تەلىمى جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ءۇشىن جەكە تۇلعالارعا بەرىلگەن. ەندى بۇل ­نى­ساندى قالاي پايدالانۋعا بەرۋ تۋرالى ماسەلە تۋىنداپ وتىر. سەرىكتەس­تىك اكىمدىككە، وڭىرلىك كاسىپكەرلەر پالاتاسىنا جانە پروكۋراتۋراعا وتىنىش­تەر جازعان.

– بۇل – ينۆەستيتسيالىق جوبا. وندا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى قاراستىرىلعان. ونىڭ ىشىندە اۆتوتۇراققا جەر تەلىمىن بەرۋ جانە كوگالداندىرۋ دا بار. جوبا بۇل جەر تەلىمى بوس كەزدە ساۋلەت بولىمىمەن كەلىسىلگەننەن كەيىن عانا جاسالدى. سونىڭ نەگىزىندە ەسكيزدىك جوبا بەكى­تىلىپ، جۇمىستار باستالدى. ەندى بۇل جەر باسقا ادامدارعا تيەسىلى ەكەنى بەل­گىلى بولدى. ولار ءوز تالاپتارىن ۇسىن­دى. ءبىز قۇرىلىستى توقتاتۋعا ءماج­بۇر بولدىق. قازىر ماسەلەنىڭ قالاي شە­شىلەتىنىن كۇتىپ وتىرمىز، – دەيدى «Project Stroy Group» جشس وكىلى نۇربەك سادىقوۆ.

ال «بەكا» جەكە كاسىپكەرلىگىنىڭ وكىلى ايساۋلە ورازوۆانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، جيھاز شىعاراتىن تسەح عيماراتىنىڭ قۇجاتىن رەسىمدەۋ مۇمكىن ەمەس. ءبىر جىلدان بەرى قانداي كەدەرگىگە تاپ بولعانىن تارقاتىپ ايتىپ بەردى.

– تاۋاردىڭ شىعارىلعانى تۋرا­لى مالىمەتى بار «ست-Kز» فورما­تىن­داعى سەرتيفيكات العىمىز كەلەدى. وسى ماقسات ءۇشىن تۇرعىن ءۇيدى تسەحقا اينالدىرىپ، نىسانالى ماقساتىن وزگەرتۋ ءۇشىن قۇجاتتارىن رەسىمدەي باستادىق. ءبىز 1 ميلليون تەڭگە كو­لە­مىندە مەملەكەتتىك باج سالىعىن تولەدىك. قالا اكىمىنىڭ ءتيىستى شەشىمى شىقتى. الايدا قازىر ساۋلەت ءبولىمى عيماراتتىڭ قۇرىلىس نورمالارى مەن ەرەجەلەرىنە سايكەس ەمەستىگىن العا تارتىپ، بىزگە ساۋلەت-جوسپارلاۋ تاپسىرماسىن بەرمەي وتىر. سوندا اكىمنىڭ شەشىمى قالاي شىقتى؟ مۇنى نەگە مەم­لەكەتتىك باج سالىعىن تولەگەننەن كەيىن ايتىپ وتىر؟ ءبىر جىلدان بەرى وسى ماسەلەنى شەشە الماي كەلەمىز، – دەپ قىنجىلىس ءبىلدىردى ا.ورازوۆا.

بۇعان قوسا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى كەلىسىمشارت جاساسقان وقۋ ورنىنان اقشانى دا، قالعان تاۋاردى دا الا الماي وتىر. وقۋ ورنىمەن 2020 جىلدىڭ قازان ايىندا جالپى سوماسى 4 ملن تەڭگەگە جۋىق تاۋاردى جەتكىزۋ تۋرالى كەلىسىمشارت جاسالعان. «بەكا» جەكە كاسىپكەرلىگى قاراشا ايىندا شارت تالابىن ورىنداعان. سوت بىرنەشە رەت بيزنەس سۋبەكتىسىنىڭ تالابىن قاناعاتتاندىرۋدان باس تارتقان.

– وقۋ ورنىنىڭ باسشىلارى ءسال كەيىن تولەيمىز دەپ، تاپسىرىس بەرگەن تاۋاردى قابىلداپ الدى. ال جىل سوڭىندا كەلىسىمشارتتى بۇزاتىنىن مالىمدەدى. وسى وقۋ ورنىنىڭ ديرەكتورى وسىلاي جاساۋعا ءماجبۇر ەكەنىن ايتىپ، بىراق ۇزاماي تاۋار ءۇشىن اقشا تولەنەدى دەپ سەندىردى. ءۇش اي كۇتىپ، ەش ناتيجە شىقپاعان سوڭ، سوتقا ارىز بەردىك. سوتتا ءبىزدىڭ تاراپتى كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ادۆوكاتى قورعادى. الايدا تاۋاردى ماتەريالدىق جاۋاپتى ەمەس تۇلعا قابىلداپ العان دەپ، تالاپ ارىزىمىزدى قاناعاتتاندىرمادى. وقۋ ورنىنىڭ ديرەكتورى ءبىزدىڭ تاۋاردى قابىلداۋ ءۇشىن سول ادامدى ءوزى تانىستىرعان ەدى، – دەيدى ا.ورازوۆا.

«Eurostream» جشس-نىڭ قارجى ديرەكتورى ناۋرىزباي قابيدىڭ جاعدايى دا ءماز ەمەس. ونىڭ مالىمەتىنشە، بۇل سەرىكتەستىك قۇرىلىس ماتەريالدارىن جەتكىزىپ، سۋ سۇزگىلەرىن ورناتۋمەن اينالىسىپ ءجۇر. بىراق ەكونوميكالىق تەرگەۋ دەپارتامەنتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى وعان قاتىستى جالعان شوت-فاكتۋرالار بەرگەنى ءۇشىن قىلمىستىق ءىس قوزعاعان.

– سەرىكتەستىك باسشىسى لاۋازىمىن اتقاراتىن تۋىسىمدى جالعان شوت-فاكتۋرالار ارقىلى 800 ميل­ليون تەڭگە ۇرلادى دەپ قورقىتىپ وتىر. ءبىزدىڭ ەسەپشوتىمىزعا مۇنداي اقشا تۇسكەن جوق. بىزدە تاۋاردىڭ ساتىپ الىنعانىن، جەتكىزىلگەنىن راستايتىن قۇجاتتار بار. بارلىق تاپسىرىس بەرۋشى تاۋاردى العانىن راستايدى. ءبىز تاۋاردى شەتەلدەن اكەلەمىز. تاۋارلار كەدەندىك باقىلاۋدان وتەدى. سونداي-اق بىزدە مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى­نەن ەلەكتروندى شوت-فاكتۋرالار شى­نايى ەكەنى ايتىلعان حات بار. پرو­كۋراتۋراعا دا ارىز جازدىق. ءوزىم­نىڭ كىناسىز ەكەنىمدى قالاي دالەلدەۋىم كەرەك؟ ەندى سوڭعى قادامعا بارىپ، ءوزىمدى ورتەپ جىبەرۋدەن باسقا امالىم قالمادى، – دەپ ناليدى ناۋرىزباي قابي.

كاسىپكەرلەردىڭ كاسىبىنە كەسە-كولدەنەڭ قويىلعان مۇنداي كەدەر­گىلەردىڭ ءبىرازىنان وبلىس اكىمى سەرىك شاپكەنوۆ تە، ونىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى سەرىك ايداربەكوۆ تە، وبلىس پروكۋرورى حاليدۋللا داۋەشوۆ تە حاباردار. دەمەك كاسىپكەرلەردىڭ بۇزىل­عان قۇقىعى قورعالىپ، ادىمىن اشتىرمايتىن تۇساۋداي بولعان قيىندىق­تار وڭ شەشىمىن تاباتىن شىعار. بۇل – قۇقىعى تاپتالعان كاسىپكەرلەردىڭ ءۇمىتى.

 

اتىراۋ وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

تمد ءسامميتى قازان ايىندا وتەدى

پرەزيدەنت • بۇگىن، 19:56

بۇگىنگى ۆاليۋتا باعامى

قارجى • بۇگىن، 10:17

ەلىمىزدە 9،5 ملن ادام ەكپە سالدىردى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:49

ۇقساس جاڭالىقتار