مەديتسينا • 22 ماۋسىم, 2022

ۇزدىك اۋرۋحانادا ۇلگىلى ءىس كوپ

561 رەت
كورسەتىلدى
10 مين
وقۋ ءۇشىن

ادامداردىڭ مۇلدە اۋىرماعانى جاقسى, ارينە. دەگەنمەن ناۋقاستانىپ قالعانداردىڭ بۇگىندە ساپالى ەمدەيتىن, بىلىكتى دارىگەرلەرى بار اۋرۋحاناعا نەمەسە ەمحاناعا تاڭداۋ جاسايتىنى ءمالىم. بۇل ورايدا كوپشىلىك تۇركىستان وبلىستىق كلينيكالىق اۋرۋحاناسىن تاڭدايدى ەكەن.

ۇزدىك اۋرۋحانادا ۇلگىلى ءىس كوپ

ونىڭ وزىندىك سەبەبى دە جوق ەمەس. وتكەن جىلى كلينيكالىق اۋرۋحانا كەزەكتى رەت ۇلتتىق اككرەديتتەۋ ورتالىعىنىڭ «جوعارى» ساناتىنا يە بولسا, جۋىردا «دەنى ساۋ ۇلت» مەديتسينالىق ءسامميتى اياسىندا «ALTYN SHIPAGER» سىي­لىعىنىڭ جەڭىمپازى اتاندى. دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اجار عينيات سالتاناتتى راسىمدە «ۇزدىك كوپبەيىندى وبلىستىق اۋرۋحانا» اتاعىنىڭ يەگەرى تۇركىستان وبلىستىق كلينيكالىق اۋرۋحاناسىنا التىن مۇسىنشەنى تابىس ەتتى. ۇزدىك اتانعان اۋرۋحانا قۇرامىن­دا 844 توسەكتىك 27 كلينيكالىق, 27 توسەكتىك 2-انەستەزيولوگيا جانە ­رەانيماتولوگيا بولىمشەلەرى, 5 ەمحانا, ونىڭ ىشىندە ونكولوگيا­لىق ورتالىق جانە پاراكلينيكا­لىق بولىمشەلەرى بار. اۋرۋحانا­دا 1899 قىزمەتكەر جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ 329-ى دارىگەر. كۇن سايىن 12 اۋدانعا, وبلىستىق ماڭىزى بار تۇركىستان جانە كەنتاۋ قالا­لا­رى, سونداي-اق ءۇشىنشى مەگاپوليس شىمكەنتتىڭ تۇرعىندارىنا قىز­مەت كورسەتەتىن, بارلىق زاماناۋي قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالعان كلينيكالىق اۋرۋحانادا بىلتىر 33085 ناۋقاس ەمدەلىپتى, 16200 وتا جاسالعان. ال بيىل جىل باسىنان بەرى 13756 ناۋقاس ەمدەلىپ, 6112 وتا ءساتتى وتكەن. وتاندىق مە­ديتسيناعا ولشەۋسىز ەڭبەك ءسىڭىرىپ, تالاي شاكىرت تاربيەلەگەن مار­قۇم مۇقان ەگىزباەۆتىڭ اتالعان اۋرۋحا­نانى دامىتۋ ماقساتىن­دا­عى باستامالارى مەن يگى ىستەرىن ما­رات پاشيموۆ جالعاستىرعان بولاتىن. بۇگىندە كەشەندى اۋرۋحانا­نى كاسىبي حيرۋرۋگ ەلدوس سۇلتا­نوۆ باسقارادى. اۋرۋحاناداعى ءار بولىمشەنىڭ وزىندىك جەتىستىگى مەن ەرەكشەلىگى بار. مىسالى, نەيروحي­رۋر­گيا بولىمشەسىنىڭ حالىققا قىز­مەت ەتىپ كەلە جاتقانىنا 10 جىل بولا قويعان جوق. دەگەنمەن كلي­نيكانىڭ دامۋىنا ەلەۋلى ەڭبەك سىڭىرگەن مۇقان ەگىزباەۆتىڭ باس­تاماسىمەن 2013 جىلى اشىلعان نەيروحيرۋرگيانىڭ جەتىستىكتەرى مول. بولىمشەگە «بولاشاق» باع­دار­لاماسىمەن رەسەيدىڭ سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىنداعى پولە­نوۆا اتىنداعى نەيروحيرۋرگيا ينس­تيتۋتىن تامامداعان جوعا­رى دارەجەلى بىلىكتى دارىگەر اسقار باقتياروۆ جەتەكشىلىك ەتەدى. ء«بىز «بولاشاق» باعدارلاماسىمەن وتان­داستارىمىزدىڭ مەملەكەت­كە تولەگەن سالىقتارىنىڭ ەسەبى­نەن ءبىلىم الدىق. ديپلومىم قولعا تيگەن سوڭ وسىندا ورالۋىمنىڭ ءبىر سەبەبى وسى. نەگە مەنىڭ جەر­لەس­تەرىم دەرتىنە شيپا ىزدەپ الما­تىعا, نۇر-سۇلتانعا بارۋى ءتيىس؟ ودان قالا بەرسە, نەگە كورشى ەل­دەرگە ەم ىزدەپ كەتۋى كەرەك؟ ولار­دى ەمدەۋگە ءبىلىم-بىلىكتىلىگىم جەت­­­كىلىكتى. سوندىقتان وبلىستىق كلي­­­نيكالىق اۋرۋحانا بازا­سىن­دا ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقا­نىم­دى ماقتان تۇتامىن. دەگەنمەن ءبىز­دىڭ قىزمەتىمىزدى تەرريتوريالىق جاعىنان ءبولىپ قاراۋدىڭ قاجەتى جوق. ءبىز وبلىس تۇرعىندارىمەن قاتار شىمكەنت قالاسىنىڭ ازاماتتارىنا دا دارىگەرلىك كومەك كورسەتەمىز. قالاسا, شەتەلدىكتەردى دە ەمدەيمىز. ويتكەنى مەديتسينادا شەكارا بولمايدى», دەيدى نەيروحيرۋرگ اعىنان جارىلىپ. ۋاقىت تالعامايتىن كاسىپتى مەڭگەرگەن بىلىكتى دارىگەرلەر ءتۇن ورتاسىندا دا كومەككە جەتىپ, اۋرۋحانا بازاسىندا شۇعىل حيرۋرگيالىق ەم-شارالاردى جۇرگىزىپ كەلەدى. بىلتىر وبلىستىق قوعامدىق دەن­­ساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ ­قول­­داۋىمەن بولىمشەگە نەيرو­حيرۋر­گيالىق وتالار جاساۋ ءۇشىن سوڭعى ۇلگىدەگى ميكروسكوپ ساتىپ الىنعان. دارىگەردىڭ ايتۋى­نا قاراعاندا, بۇرىن جاسالاتىن وتا­لاردىڭ 70-80 پايىزى ج ۇلىنعا قاتىستى بولعان. جاراقات سالدارى, گرىجا, ىسىكتەر بويىنشا ومىرتقاعا حيرۋرگيالىق ەم كوبىرەك جۇرگىزىلەتىن. سوڭعى ءبىر جارىم جىلدا مي ىسىگىمەن كەلىپ تۇسەتىن ناۋقاستار كوبەيگەن. بۇل سكرينينگتىك تەكسەرۋلەردىڭ نا­تي­جەسىندە ەرتە انىقتاۋدىڭ وڭ كورسەتكىشى بولۋى دا مۇمكىن. سون­دىقتان اۋرۋحانانىڭ نەيرو­حيرۋرگتەرى مۇمكىندىگىنشە اۋدان­دارعا شىعىپ, اۋىلداردى ارالاپ, نەۆروپاتولوگ ماماندارعا اۋرۋ­دى انىقتاۋعا كومەكتەسۋگە ۋاقىت بولۋگە تىرىسادى. «وتكەن جىلى اۋرۋحانا بازاسىندا حيرۋرگيادا تاعى ءبىر باعىتتى – اۋىرسىنۋ سيندرومى قولدانىلا باستادى. تارقاتىپ ايتساق: مىسالى, بەلىڭىزدىڭ ايماعىندا 4-5 مم گرىجا بار, ول نەرۆتى قىسپايدى, بىراق تومەنگى ارقادا اۋىرسىنۋ بار دەلىك. ادەتتە, مۇنداي جاعدايدا ­پاتسيەنت نەۆروپاتولوگكە جىبەرىلەدى. ول كورىپ, ورتوپەدكە, ورتوپەد جامباس بۋىنىن اۋىستىرۋ قاجەتى بول­ماسا, ونى تاعى باسقا مامانعا باعىتتايدى. پاتسيەنت وسى ارالىق­تا اۋىرسىنۋدى باستان وتكەرۋى مۇمكىن. بۇگىندە ونداي اۋىرسىنۋدى اۋرۋحانادا بار راديوجيى­لىك گەنەراتورىنىڭ كومەگىمەن جەڭىل­­دەتۋگە بولادى. دارىگەرلەر اۋىرسى­نۋدى جەڭىلدەتىپ, بلوكادا جاسايدى. قاجەتتى پروتسەدۋرالاردى ورىندايدى. بىراق اۋىرسىنۋدى توقتاتۋ ۋاقىتشا ەكەنىن, ماسەلەنى شەشپەيتىنىن ەسكەرتىپ ايتادى. بۇل «التىن ۋاقىت» پاتسيەنتكە دارىگەرلىك تەكسەرۋدەن ءوتىپ, دەرتىنىڭ نەدەن ەكەنىن ءبىلىپ, ەمدەلۋدى باستاۋىنا بەرىلگەن مۇمكىندىك. جالپى, بۇ­گىندە ەلىمىزدە ۇزدىك دەپ تانىلىپ وتىرعان كلينيكالىق اۋرۋحانا­دا وزگە مەكەمەلەرگە ۇلگى ەتەرلىك يگى ىستەر كوپ. بۇل, ارينە, دەنساۋلىق سالاسىنا كورسەتىلىپ كەلە جاتقان مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ناتي­جە­سى», دەيدى كەزىندە كلينيكالىق اۋرۋحانانىڭ باس دارىگەرى بولعان, بۇگىندە وبلىستىق قوعامدىق دەن­ساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باس­شىسى مارات پاشيموۆ.

ايماقتىق مەديتسينالىق وقۋ ورىندارى ءۇشىن كلينيكالىق بازا بولىپ سانالاتىن اۋرۋحا­نا قابىرعاسىندا تۇراقتى نە­گىزدە جەتەكشى وتاندىق جا­نە شە­­تەلدىك مامانداردىڭ قاتى­سۋى­مەن شەبەرلىك-كلاستار وتكى­زىلىپ كەلەدى. مىسالى, جۋىر­دا اۋرۋحانانىڭ ورتوپەديا بولىم­شەسىندە رەسەيدەگى پريوروۆ اتىن­داعى تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا ۇلتتىق عىلىمي زەرتتەۋ ورتا­لىعىنىڭ پروفەسسورى, قول حيرۋرگياسى جانە ميكروحيرۋرگيا بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى يگور گولۋبەۆ شەبەرلىك-ساعات وتكىزدى. ماسكەۋدەن ارنايى كەلگەن مامان يىق سۇيەگىنىڭ سىنۋى كەزىندە راديالدى نەرۆتىڭ زاقىمدالۋى جاعدايىندا دەمونستراتسيالىق وتا جاسادى. شەبەرلىك ساباعىنا ءوڭىردىڭ تراۆماتولوگ-ورتوپەدتەرى قاتىستى. سونداي-اق اۋرۋحانادا پرەزيدەنتتىك كلينيكانىڭ روبوتتاندىرىلعان حيرۋرگيا ورتالىعىنىڭ باسشىسى باقتيار قاسىموۆ جەرگىلىكتى ماماندارمەن بىرگە كۇردەلى ۋرولوگيالىق وتا جاسادى. جالپى, وڭىردەگى مە­ديتسينالىق مەكەمەلەردەگى ما­مانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ باسقارما باسشىلارىنىڭ باس­تى نازارىندا. جىل سايىن اق حالاتتىلاردىڭ ءبىلىمىن جەتىل­دىرۋ ءۇشىن رەسپۋبليكاداعى قالا­لارعا, الىس-جاقىن شەت مەملەكەتتەرگە تاجىريبە جيناقتاۋعا جىبەرىلىپ تۇرادى. «مامان­دار­دىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن وتكەن جىلى جوعا­رى وقۋ ورىندارىنىڭ 129 تۇلە­گى مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە جۇ­مىسقا جىبەرىلگەن بولاتىن. ونىڭ ىشىندە شالعاي اۋىلداردا جۇمىس ىستەۋگە نيەت بىلدىرگەن 43 جاس مامانعا 1 ملن 500 مىڭ تەڭگە كولەمىندە الەۋمەتتىك جانە قارجىلاي كومەك كورسەتىلدى. سو­نىمەن قاتار وتكەن جىلى ءۇش مىڭ­عا جۋىق مەديتسينا قىزمەتكەرى بىلىكتىلىگىن ارتتىردى. ونىڭ 100-دەن استامى اقش, تۇركيا, رە­سەي سىندى مەملەكەتتەرگە جولدان­دى. دەسەك تە, بۇگىنگى تاڭدا وبلىس ­بو­يىنشا كادر تاپشىلىعى باي­قالۋدا. مەديتسينالىق ۇيىمدارعا ءالى 202 مامان قاجەت. اتاپ ايت­قاندا, كارديولوگ, نەۆروپاتولوگ, وتولارينگولوگ, انەستەزيولوگ-رەا­نيماتولوگ, جالپى پراكتيكا دارى­گە­رى, پەدياتر, وكۋليست, ونكولوگ دا­­رىگەرلەرگە ءزارۋمىز. ال ورتا بۋىن­دى مەديتسينا ماماندارى جەت­­كىلىكتى. سەبەبى وبلىس بويىن­شا تۇركىستان جانە جەتىساي جوعا­رى مەديتسينا كوللەدجدەرىندە ورتا بۋىن مەديتسينا قىزمەتكەرلە­رى جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن بو­لىنگەن گرانت بويىنشا وقىتىلۋ­دا. وبلىستا ورتا بۋىن مەديتسي­­نا قىزمەتكەرلەرىنىڭ 10 مىڭ حالىق­قا شاققاندا قامتىلۋ كورسەت­كىشى 92 پايىزدى قۇرايدى, جالپى سانى 19101. جىل سايىن ارنايى باعدارلاما بويىنشا ءار كوللەدج­دە مەملەكەتتىك تاپسىرىس نەگىزىن­دە – 350 ادام, اقىلى 325 مەديتسي­نا­­­لىق قىزمەتكەر بىلىكتىلىگىن ارتتىرا­دى. وتكەن جىلى جەرگىلىكتى بيۋد­جەت­تەن 450 گرانت بولىنگەن بولاتىن. بيىلعى جوسپارىمىز – وبلىس­تىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى ەسەبىنەن پە­دياتر, تەراپەۆت, انەستەزيولوگ-رەانيماتولوگ, نەوناتولوگ دارىگەرلەردى «شۇ­عىل جاعدايلار جانە قارقىندى تەراپيا» تاقىرىبىندا وقىتۋ. سونىمەن قاتار دەنساۋلىق ساق­تاۋ مي­نيسترلىگىنە 2022-2023 وقۋ جى­لىنا رەزيدەنتۋرادا مەدي­تسي­نا كادرلارىن دايارلاۋعا مەم­لەكەتتىك تاپسىرىسقا 121 ءوتىنىم بەرىلدى. ۇلتتىق جوبانىڭ نەگىزگى باسىمدىعىنا سايكەس ساپالى جانە قولجەتىمدى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن وبلىستا جوسپارلانعان ءىس-شارالار تۇراقتى ورىندالۋدا», دەيدى مارات پاشيموۆ. سونداي-اق وبلىستا 2025 جىلعا دەيىن كەشەندى جوسپارعا سايكەس 8 نى­ساننىڭ قۇرىلىسىن سالۋ جوس­پار­لانۋدا. ونىڭ 5-ەۋى وبلىس ورتالىعى تۇركىستان قالاسىنان بوي كوتەرمەك. بۇل نىساندار 190 توسەك-ورىندىق وبلىستىق بالا­لار اۋرۋحاناسى جانە ءبىر اۋىسىم­دا 300 كەلۋشىگە ارنالعان ءتىس ەمحاناسى, ءبىر اۋىسىمدا 500 كەلۋ­شىگە ارنالعان قالالىق ەمحانا, سيمۋلياتسيالىق ورتالىق جانە انا مەن بالا ورتالىعى بولماق. تاعى ەكى نىسان 240 توسەكورىندىق پەري­ناتالدىق ورتالىق پەن ءبىر اۋى­­سىمدا 500 كەلۋشىگە ارنالعان ەمحانا سارىاعاش قالاسىندا سالىنادى. ال ارىس قالاسىندا ءبىر اۋىسىمدا 500 كەلۋشىگە ارنالعان قالالىق ەمحانا سالىنادى دەپ كۇتىلۋدە.

ايتا كەتەلىك, «ALTYN SHIPA­GER» سىيلىعىنىڭ تاعى ءبىر جە­ڭىمپازى – «ەڭ ۇزدىك بوساندىرۋ ۇيىمى» اتانعان №1 وبلىستىق پە­ريناتالدىق ورتالىعىندا جىل سايىن 10 مىڭنان استام جاڭا تۋعان نارەستە دۇنيەگە كەلەدى. راحيما نالىباەۆا باسقاراتىن ورتالىقتا توسەكتىك ورىن قورى – 300, 600-دەن استام قىزمەتكەر ەڭبەك ەتەدى. سوڭعى ەكى جىلدا بىردە-ءبىر انا ءولىمى تىركەلمەگەن ورتالىقتا اۋرۋلاردى ەرتە دياگنوستيكالاۋ, تۋىلماعان بالانى مەديتسينالىق قولداۋ, پەريناتالدى تەكسەرۋدى جەتىلدىرۋ شاراسىنا باسىمدىق بەرىلىپ كەلەدى. سابيلەرگە, شالا تۋعان نارەستەلەرگە ەرەكشە كۇتىم جاسالۋدا.

 

تۇركىستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار