ال وبلىستىق ەكولوگيا دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى سىرىم تىلەگەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, شاھار ىرگەسىندەگى اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى اۋاعا لاستاۋشى زاتتاردى شەكتەن تىس شىعارعان. بۇل دەرەك 27 ءساۋىر – 26 مامىر ارالىعىندا جوسپاردان تىس جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋ كەزىندە انىقتالىپ وتىر.
– ء«اتموز» جشس-نىڭ ستاتسيونارلىق كوزدەرىنەن, ونەركاسىپتىك شىعارىندىلاردان, حيميالىق تالداۋ ماقساتىندا «تۋحلايا بالكا» بۋلانۋ الاڭىنا اعىزىلاتىن سارقىندى سۋدان سىناما الىندى. تەكسەرۋ ناتيجەسىندە زاۋىتتاعى جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىنىڭ №3 قازاننان كومىرقىشقىل گازى, ال №4 قازاننان ازوت وكسيدى مەن ازوت ديوكسيدىنىڭ شەكتى رۇقسات ەتىلگەن شىعارىندىسىنان اسقانى انىقتالدى. زاۋىت اۋماعىندا ورنالاسقان گاز تاراتۋ شكافتارىنىڭ شىراعىنان تابيعي گازدىڭ شىققانى بەلگىلى بولدى. قازىر مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىندا انىقتالعان دەرەكتەرگە بايلانىستى اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنىڭ 328-بابىمەن اكىمشىلىك ءىس قوزعالدى, – دەيدى سىرىم تىلەگەنوۆ.
سونداي-اق زاۋىتتىڭ سانيتاريالىق-قورعانىش ايماعىنىڭ شىعىس بولىگىندە اتموسفەرالىق اۋانىڭ سىناماسى الىنعان. سىنامانى تالداۋ قورىتىندىسىمەن كومىرسۋتەك مولشەرى شەكتى كونتسەنتراتسياسىنان اسىپ تۇسكەنى تىركەلدى. وسىلايشا, قالالىق جانە اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردەگى اتموسفەرالىق اۋانىڭ گيگيەنالىق نورماتيۆتەرىنىڭ تالابى بۇزىلىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى وبلىستىق سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتىنە ء«اتموز» جشس-نا قاتىستى زاڭدا كوزدەلگەن شارالاردى قابىلداۋ ءۇشىن حات جولدانىپتى.
– اتموسفەرالىق اۋاعا سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق مونيتورينگ «ۇلتتىق ساراپتاما ورتالىعىنىڭ» اتىراۋ وبلىسى بويىنشا فيليالىمەن جوسپارعا سايكەس اي سايىن جۇرگىزىلەدى. قالا ىشىندە جانە وندىرىستىك ايماقتاردا اۋا سىناماسى بەكىتىلگەن كەستەگە سايكەس تۇنگى ۋاقىتتا دا الىنادى, – دەپ ءمالىم ەتتى وبلىستىق سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ءاليا بەكەشوۆا.
قورشاعان ورتانى لاستاۋ دەرەگى جىلىوي اۋدانىندا بايقالادى. اۋدان ورتالىعى – قۇلسارى قالاسىنىڭ تۇرعىندارى مۇناي توگىلگەنىنە الاڭداۋشىلىق بىلدىرگەن ەدى. مۇنى انىقتاۋ ءۇشىن ارنايى كوميسسيا قۇرىلدى. «قۇلسارى قالاسىنىڭ تۇرعىنى الەۋمەتتىك جەلىگە «مۇراگەر» شاعىن اۋدانىنىڭ اۋماعىنا مۇناي ونىمدەرى توگىلگەنى تۋرالى ۆيدەو جۇكتەدى. دەپارتامەنت ماماندارى ارنايى قۇرىلعان كوميسسيا مۇشەلەرىمەن بىرگە ۆيدەودا كورسەتىلگەن جەردە تەكسەرۋ جۇرگىزىپ, شاعىن قالا ماڭىندا مۇناي ونىمدەرى توگىلگەنى انىقتالدى» دەپ حابارلادى دەپارتامەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
اۋماعى 60ح70 مەتردى قۇرايتىن ۋچاسكەدەن تەمىر بوشكەلەر, اۆتوكولىك دوڭگەلەكتەرى, 100 تونناعا جۋىق قۇرىلىس قالدىعى تاستالعان. كوميسسيا مۇشەلەرى قۇلسارى قالاسىنىڭ وندىرىستىك ايماعىنان 400-500 مەتر قاشىقتا ور قازىلىپ, وعان مۇناي ونىمدەرى توگىلگەنىنە كوز جەتكىزدى. وندىرىستىك ايماقتان شامامەن 1 شاقىرىمداي قاشىقتا اينالاسى بەتونمەن قاپتالعان قازان تابىلدى. قازاننىڭ ىشىنە سۋ قۇيىلعان.
توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنە قاراستى ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك كوميتەتى اتىراۋ وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ مەملەكەتتىك ينسپەكتورلارى «نورت كاسپيان وپەرەيتينگ كومپاني ن.ۆ.» فيليالىنىڭ قاۋىپتى وندىرىستىك نىساندارى مەن تەحنيكالىق قۇرىلعىلارىنا تەكسەرۋ جۇرگىزدى. «بولاشاق» مۇناي مەن گازدى كەشەندى دايىنداۋ قوندىرعىسى, «باتىس ەسكەنە» تەمىر جول كەشەنى, «سامال» ۆاحتالىق كەنتى, حيميالىق زەرتحانا, قۇبىر جەلىسى, گاز جابدىقتارى سەكىلدى 682 نىساندى تەكسەرۋ كەزىندە ونەركاسىپ قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى زاڭناما تالاپتارىن بۇزۋدىڭ 1 366 دەرەگى انىقتالدى. مەملەكەتتىك ينسپەكتورلار انىقتالعان كەمشىلىكتەردى جويۋ جونىندە نۇسقاما بەردى. اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنىڭ 298-بابىنىڭ 1-بولىگىمەن, 306-بابىنىڭ 4-بولىگىمەن اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىندى.
– كومپانياعا فلانەتستى قوسىلىستاردان بۋ, قۇبىرلارداعى كۇكىرت, سورعىلار مەن شىعىن ولشەگىشتەردەگى ماي اعۋ ۋاقتىلى جويىلماعان. قىسىممەن جۇمىس ىستەيتىن ىدىستاردى تەحنيكالىق كۋالاندىرۋ, تەڭىز قۇبىرلارىن تەحنيكالىق كۋالاندىرۋ كەستەسىنە سايكەس كاسىپشىلىك جانە كاسىپشىلىكارالىق مۇناي-گاز قۇبىرلارىنىڭ تەڭىز ۋچاسكەسىنىڭ دەفەكتوسكوپياسى (قۇبىرىشىلىك دياگنوستيكا) مەرزىمىندە جۇرگىزىلمەگەن. نىساندارداعى قاۋىپسىز جۇمىسقا جاۋاپتى قىزمەتكەرلەر دايارلىقتان جانە قايتا دايارلاۋدان ۋاقتىلى وتپەگەن. ادامنىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا, قورشاعان ورتاعا قاۋىپ توندىرەتىن وسىنداي بۇزۋشىلىقتارعا بايلانىستى وبلىستىق مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق ەكونوميكالىق سوتقا قاۋىپتى وندىرىستىك نىسانداردى جانە قاۋىپتى تەحنيكالىق قۇرىلعىلاردى (قىسىممەن جۇمىس ىستەيتىن ىدىستاردى, ۇڭعىمالار مەن ارالدار اراسىنداعى كاسىپشىلىك قۇبىرلاردى) توقتاتا تۇرۋ تۋرالى تالاپ ارىزدى جىبەرۋ تۇرىندە جەدەل دەن قويۋ شارالارى قابىلداندى, – دەپ حابارلادى كوميەتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
تەكسەرۋ قورىتىندىسىمەن كومپانيا وكىلدەرىمەن كەڭەس وتكىزىلدى. وندا تەكسەرۋ كەزىندە انىقتالعان بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ مەرزىمى تالقىلاندى. «نكوك ن.ۆ.» فيليالى 1 ماۋسىم مەن 15 شىلدە ارالىعىندا جۇرگىزىلىپ جاتقان كەشەندى كۇردەلى جوندەۋ جوسپارىنا سايكەس جەرۇستى جانە تەڭىز كەشەندەرىنىڭ قاۋىپتى وندىرىستىك نىساندارىندا جۇمىستى توقتاتا تۇرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. كۇردەلى جوندەۋ وندىرىستىك قوندىرعىلاردى پايدالانۋدان شىعارۋ جانە كەيىننەن قىسىمدى ءتۇسىرۋ, درەناجداۋ, ۇرلەۋ, تازالاۋ ماقساتىندا جۇرگىزىلەدى. جوندەۋ كەزىندە تەكسەرۋدە انىقتالعان زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ جوسپارلانىپ وتىر.
وبلىستىق مامانداندىرىلعان تابيعات قورعاۋ پروكۋراتۋراسىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, جاڭا ەكولوگيالىق كودەكس پەن «رۇقساتتار جانە حابارلامالار تۋرالى» زاڭنىڭ تالاپتارىنا سايكەس بيىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى جۇمىستاردى ورىنداۋعا, قىزمەتتەر كورسەتۋگە, ونىڭ ىشىندە قاۋىپتى قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋگە, زالالسىزداندىرۋعا, كادەگە جاراتۋعا نەمەسە جويۋعا ليتسەنزيا تالاپ ەتىلەدى. الايدا «اتاكيم» جشس مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى شارتتارعا سايكەس اتىراۋ قالاسىنىڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەرىنە ءتيىستى رۇقسات قۇجاتى بولماسا دا مەديتسينالىق قالدىقتاردى كادەگە جاراتۋ قىزمەتىن كورسەتىپ كەلگەن. وسىعان بايلانىستى پروكۋرورلىق دەن قويۋ شارالارىمەن قالاداعى 15 ەمحانا, 2 وڭالتۋ ورتالىعىمەن 22,4 ملن تەڭگەگە مەديتسينالىق قالدىقتاردى كادەگە جاراتۋ بويىنشا قىزمەتتەردى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى جاسالعان 19 شارت بۇزىلدى. بۇعان جاۋاپتى 14 تۇلعا تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى.
ال جاقىندا وبلىستىق ەكولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ ماماندارى قورشاعان ورتانىڭ تازالىعىنا پروفيلاكتيكالىق باقىلاۋ جۇرگىزىپ, ءۇش ورەسكەل, التى ەلەۋلى بۇزۋشىلىقتى انىقتاپ وتىر. ماسەلەن, «Direct Construction Service» جشس-نىڭ ءوندىرىس ورنى اۋماعىندا 50 توننا قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن بەتون قالدىقتارى جينالىپ قالعان. بۇل سەرىكتەستىكتىڭ جوبالارىندا قۇرىلىس ماتەريالدار, بەتون قالدىقتارىن جيناقتاۋ, ساقتاۋ, قايتا پايدالانۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كورسەتىلمەگەن. سول سەبەپتەن, سەرىكتەستىككە قورشاعان ورتاعا ەميسسيالاردى رۇقساتسىز جۇزەگە اسىرۋعا تىيىم سالۋ جونىندە ۇيعارىم بەرىلدى.
اتىراۋ وبلىسى
