وسىدان ون شاقتى جىل بۇرىن تۇرىك ارىپتەستەرىمىز انادولىداعى ۇلىداعتى (Uludağ) ارالاتتى. قازىرگى زامانمەن, تەحنولوگيامەن ۇيلەسكەن ورىنداردان بولەك تۇرىك ۇلىتاۋى ۇستىندە ەكى مەشىت بار ەكەن. مۇنىڭ ءبارى ەكى دۇنيەنىڭ وبال-ساۋابىن ويلاندىراتىنىن اڭعاردىق.
جاراتقان يە ءبارىنىڭ ءساتىن كەلتىرەدى. قازاق ۇلىتاۋى جاڭعىرىپ, قوعام ساناسىندا قايتا تۇلەپ جاتىر. بۇل – اسا زور قۇبىلىس. ەلەۋلى رۋحاني-تاعىلىمدى تابىس.
ۇلىق ۇلىس – التىن وردانىڭ 750 جىلدىعىنا وراي جوشى حان كەسەنەسى ىرگەسىندە تۇرعىزىلعان زاماناۋي « ۇلىتاۋ» ۇلتتىق تاريحي-مادەني كەشەنىن مەملەكەتىمىزدىڭ زور ماقتانىشى دەۋگە تولىق نەگىز بار. ونىڭ ۇستىنە كەشە عانا ۇلىتاۋ وبلىسى ەلدىڭ جەكە اۋماقتىق بىرلىگى رەتىندە رەسمي جۇمىسىن باستادى.
«جاقسى وي جاقسىلىق شاقىرادى» دەگەن, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ءبىرىنشى جيىنى ۇلىتاۋ باسىندا وتكىزىلگەنىن قالىڭ جۇرتشىلىق, سونىڭ ىشىندە زيالى قاۋىم يگى نىشانعا بالادى.
مەملەكەت باسشىسى ۇلىتاۋ بيىگىنەن ايتقان سوزىندە جاڭا قازاقستان ۇعىمى مەن ۇستانىمىنا قاتىستى: «جۇرتىمىز جاڭاشا ءومىر سۇرۋگە بەيىمدەلۋى قاجەت. حالقىمىزدىڭ سانا-سەزىمى, قۇندىلىقتارى تۇبەگەيلى جاڭارۋى كەرەك. سوندا ۇلتتىڭ جاڭا ساپاسى قالىپتاسادى», دەدى.
ال ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ قىزمەت باعدارى مەن قاعيداتىن: ء«بىز ۇلتتى ۇيىستىراتىن پاراساتتى, تىڭ يدەيالار مەن ۇسىنىستارعا ايرىقشا ءمان بەرۋىمىز قاجەت. بۇل – ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ەڭ باستى مىندەتى», دەپ تۇيىندەدى. مىندەتتىڭ جۇيەسى – جالپىۇلتتىق بىرلىكتى نىعايتۋ, رەفورمالاردىڭ ءمان-ماڭىزىن حالىققا ءتۇسىندىرۋ, جاڭا تەحنولوگيالار ارقىلى جۇرتشىلىقتى رەفورمالارعا قاتىستىرۋ. ەل باسشىسى مۇنى «بيلىك پەن قوعام ارىپتەستىگى» دەپ ايقىندادى.
پرەزيدەنت بايانداماسىنىڭ ءون بويىنداعى مەملەكەتشىلدىك يدەياعا, تاريحقا, حالىق مۇددەسىنە, قازىرگى ەلدىڭ سان سالالى قاۋىپسىزدىگى مەن دامۋى تۋرالى پايىمدار, وي قورىتىندىلار, تاجىريبە تالقىسى قۇرىلتاي مۇشەلەرىن بەيجاي قالدىرمادى. ەلدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن قوعام وكىلدەرى وزەكتى پىكىرلەرىن, ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى.
ارينە, ەسەپتەۋلى ۋاقىتتا جينالعاندار ىشىندەگى اۋزى دۋالى, ءسوزى ءۋالى تۇلعالاردىڭ ءبارى دە سويلەپ نەمەسە وي تاستاپ ۇلگەرمەيدى. سوندىقتان «پىكىر قورجىنىنىڭ» جاڭا فورماتى بەلگىلەندى.
«ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ العاشقى جيىنى قانداي جول كورسەتتى جانە نەسىمەن ەستە قالادى؟» دەگەن سۇراققا 4-5 دايەك ايتا الامىز:
1) ءداستۇرلى يماندى جول. جاڭا قازاقستان ەلدىكتىڭ جاڭاشىل بەلەسىن مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ باستاۋىندا تۇرعان حانداردىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتۋدەن باستادى.
2) قۇندىلىقتاردى حالىققا جاقىن ەتۋ جولى. ەگەمەندىك پەن تاۋەلسىزدىك ۇلىقتالاتىن رەسپۋبليكا كۇنى – 25 قازان, ازاتتىق جولىندا شەيىت بولعان قاھارماندارعا تاعزىم كۇنى – 16 جەلتوقسان بولىپ ايقىندالعانى دا جاقسىلىقتىڭ نىشانى.
3) ەڭبەكتىڭ قادىر-قاسيەتىن ۇعىنۋ جولى. ەڭبەكقورلىق – قۇندىلىققا, ۇلت سيپاتىنىڭ اسىل قاسيەتىنە اينالۋ قاجەتتىلىگى قاداپ ايتىلدى. مۇنى دا حالىق ءۇنى, حالىق مۇددەسى دەي الامىز.
4) ادىلدىكتى ءتۇيسىنۋ مەن ءومىر سالتىنا اينالدىرۋ جولى. مۇنىڭ ۇلىتاۋدا, ۇلتتىڭ ءتورت تاراپتىڭ باسىن قوسقان تاريحي ورىندا ايتىلۋىنىڭ سالماعى دا, ءجونى دە ەرەكشە.
5) عىلىم-ءبىلىمدى وزەكتەندىرۋ مەن قۋاتتاندىرۋ جولى. قازاق ءتىلىن عىلىم, تەحنيكا, بيزنەس تىلىنە اينالدىرۋ ءسوز بولدى. انا ءتىلىمىزدى IOS تىلدەر جۇيەسىنە قوسقان Apple كومپانياسى سەكىلدى الەمدىك ىنتا-ىقىلاستىڭ ءمانى پىسىقتالدى.
ۇلىتاۋ جولى – ەلدىكتىڭ جولى, پاراساتتىڭ بيىگى. حالقىمىز «جول مۇراتى – جەتۋ» دەپ بەكەر ايتپايدى. الەمدىك, وڭىرلىك سىن-قاتەرلەر كۇردەلەنگەن تۇستا قازاقستاندى ورازدى ەلدەردىڭ قاتارىنا اپاراتىن جول اشىق, ءىس-ارەكەت بەرەكەلى بولعاي!
ديحان قامزابەك ۇلى,
فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى,
ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى
