قوعام • 17 ماۋسىم, 2022

ەل اۋماعىندا گەوپارك قۇرۋ مۇمكىندىگى تالقىلاندى

340 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتى قالاسىندا يۋنەسكو-نىڭ گەوعىلىمدار مەن گەوپارك­تەر جونىندەگى حالىقارالىق باعدارلاماسىنىڭ 50 جىل­دىعىنا ارنالعان «جىبەك جولىنا ميلليونداعان جىلدار» اتتى عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. القالى جيىن­دا شەتەلدىك عالىمدار گەو­لوگيا سالاسىنداعى بىرقاتار ماڭىزدى ماسەلەنى, سونىڭ ىشىندە بىرەگەي لاندشافتتاردى جانە تابيعاتتىڭ گەولوگيالىق ەسكەرتكىشتەرىن, ورتالىق ازيا­­­نىڭ گەولوگيالىق مۇرا وبەك­­­تىلەرىن ساقتاۋ تاقى­رىپ­تا­رىن تالقىلادى.

ەل اۋماعىندا گەوپارك قۇرۋ مۇمكىندىگى تالقىلاندى

كونفەرەنتسياعا قازاقستان, قىر­عىزستان, وزبەكستان, تاجىكستان, رەسەي, گەرمانيا, فرانتسيا مەن قىتايدىڭ بەلگىلى عالىمدارى قاتىستى.

ايتا كەتەيىك, يۋنەسكو-نىڭ ما­ڭىزدى جوبالارىنىڭ ءبىرى – جا­ھان­دىق گەوپارك قۇرۋ. اتالعان ۇيىم بۇل ماسەلە بويىنشا بىرنەشە جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. ال گەوپارك­تەر – حالىقارالىق گەولوگيالىق ما­ڭىزى بار وبەكتىلەرى مەن لاندشافتى بار گەوگرافيالىق ايماقتار. ءوڭىردىڭ تابيعي ءھام مادەني مۇراسىن ساقتاۋ, جەرگىلىكتى وزىندىك بولمىسىن نىعايتۋ جانە تۇراقتى ءتۋريزمدى ىلگەرىلەتۋ گەو­پارك­تەردىڭ نەگىزگى ماقساتتارىنىڭ بىرىنە جاتادى. بۇگىندە گەوپاركتەر وڭىر­­لەر­دى دامىتۋدىڭ, جەرگىلىكتى قو­عام­داس­تىقتاردى قولداۋدىڭ جاڭا ءۇردىسى سانالادى.

جيىن بارىسىندا يۋنەسكو كلاستەرلىك كەڭسەسى جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى كريستيە توۆماسيان: «كونفەرەنتسيا قورى­تىندىسى باي تابيعي مۇرانى, گەولو­گيالىق سەكتسيالاردى, قازبا فاۋ­ناسى مەن فلورانى ساقتاۋعا سەپ­تىگىن تيگىزەتىنىنە سەنىمدىمىز. وسى ءىس-شارانىڭ قورىتىندىسىندا ءبىز عىلىمدى, ءبىلىمدى جانە تۇراقتى گەو­تۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن بىرەگەي گەو­لو­­گيا­لىق لاندشافتتاردى ساقتاۋ­دىڭ ما­ڭىزدىلىعىن جانە گەوپاركتەردى قۇرۋ تاجىريبەسىن كورسەتكىمىز كەلەدى», دەدى.

ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى كەزەڭدە حالىقتىڭ حاباردارلىعىن ارتتىرىپ, ولاردى گەولوگيالىق مۇرانى ساقتاۋعا تارتۋ ماڭىزدى بولىپ وتىر.

سونداي-اق عالىمدار ءوز باياندامالارىندا گەوعىلىم, گەولوگيالىق ەسكەرتكىشتەر مەن گەوتۋريزمدى زەرتتەۋ­دەگى ەڭبەكتەرى مەن تاجىريبەلەرىن ور­تاعا سالدى. ودان بولەك گەولوگيالىق مۇرانى باعالاۋ جانە پايدالانۋ ادىس­تەرى, وسى سالاداعى ءبىلىم بەرۋدىڭ دامۋ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى اڭگى­مە­لەپ بەردى.

بۇگىندە ورتالىق ازيادا ءالى دە گەوپاركتەر جوق. دەسەك تە مۇنداي ال­عاشقى تابيعي ايماق «التىن ەمەل» ۇلتتىق ساياباعىنىڭ اۋماعى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار لاندشافت ايماق­تارىنىڭ الۋان تۇرلىلىگىمەن, بىرەگەي فلوراسى مەن فاۋناسىمەن تانىمال بولۋى مۇمكىن.

كونفەرەنتسيانى قازاقستان, قىر­عىزستان, تاجىكستان جانە وزبەك­ستان بويىنشا يۋنەسكو-نىڭ كلاس­تەرلىك كەڭسەسى قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ قولداۋىمەن يۋنەسكو-نىڭ ۇلتتىق گەوپاركتەر كوميتەتىمەن, تيان-شان گەولوگيالىق قوعامىمەن, Qazaq­Geography رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىمەن بىرلەسىپ ۇيىمداستىردى.

كورمەنىڭ اشىلۋىندا ءسوز سويلەگەن QazaqGeography رقب باسقارما توراعاسى ورمان نۇرباەۆ يۋنەسكو-نىڭ قازاقستاننىڭ مادەنيەتىن, ءبىلىمىن جانە عىلىمىن دامىتۋعا جانە ساقتاۋعا قوسقان زور ۇلەسىن اتاپ ءوتتى.

«يۋنەسكو-مەن ءوزارا ءىس-قيمىل ەلىمىزگە وسى باعىتتار بويىنشا گۋ­مانيتارلىق ىنتىماقتاستىقتى دا­مىتۋدىڭ جاڭا دەڭگەيىنە شىعۋعا مۇمكىندىك بەردى. وسىلايشا, كلاس­تەرلىك بيۋرونىڭ جۇمىسىنىڭ ناتي­جەسىندە بىرنەشە قازاقستاندىق قو­رىق پەن ۇلتتىق پارك دۇنيەجۇزىلىك بيوسفەرالىق رەزەرۆاتتاردىڭ جەلىسىنە ەندى. QazaqGeography قولداۋىمەن 2017 جىلى «التىن ەمەل» مۇتپ يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلالەمدىك بيو­سفە­رالىق قورىقتار جەلىسىنە قابىل­داندى», دەدى ورمان نۇرباەۆ.

كونفەرەنتسيانىڭ ەكىنشى بولىگى گەولوگيالىق پارك اۋماعىنا جوس­پار­لانعان دالالىق ساپارعا ارنالدى. وعان قاتىسۋشىلار ورنالاسقان جەردىڭ لاندشافتىق ەرەكشەلىكتەرىن جانە ونىڭ عىلىمي, تۋريستىك جانە مادەني الەۋەتىن زەرتتەيدى.

سوڭعى جاڭالىقتار