سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان ومار, «EQ»
وڭىردە ورمان قورىنىڭ مولايۋىنا ايرىقشا ءمان بەرىلىپ, كوشەت وتىرعىزۋ جۇمىستارى مۇقيات قولعا الىنعان. ەجەلدەن سامساعان اق قايىڭ, ماڭگى جاسىل قاراعايىمەن كورىكتى كوكشە وڭىرىندەگى ورمان-توعايدىڭ كولەمىن ەسەلەي ءتۇسۋ كەلەر ۇرپاقتىڭ يگىلىگىنە قالدىراتىن باعا جەتپەس مول مۇرا ىسپەتتى. كىشى تۇكتى ورمان شارۋاشىلىعى زەرلى زەرەندىنىڭ كوركەمدىگى كەمەل, پۇشپاعى قۇنارلى وڭىرىنە ورنالاسقان. ورمان شارۋاشىلىعىنىڭ تۇقىمباعىندا وزگە وڭىرلەردى كوگالداندىرۋعا اسا قاجەتتى كوشەتتەر وسىرىلۋدە. كۇنگە بوي سالىپ كوتەرىلىپ كەلە جاتقان كوشەتتەر 100 گەكتار جەرگە وتىرعىزىلعان.
يت تۇمسىعى وتپەيتىن كىشى تۇكتىنىڭ ورمان سىلەمدەرى تۇمسا قالپىندا. اتقان وقتاي تۇزۋلىكپەن وتىرعىزىلعان بالاپان اعاشتاردىڭ بوي كوتەرىپ كەلە جاتقانىن كورۋدىڭ ءوزى ءبىر قۋانىش. ماڭايى ارامشوپتەن تازا القاپ ۇستىنەن ۇقىپتى قولدىڭ تابى انىق بايقالادى. ءبىر مەزگىلدە وتىرعىزىلعاندىقتان دا بيىكتىگى بىركەلكى.
– ءبىز باپتاپ وسىرگەن كوشەت القابىنىڭ مىنا تۇسى 50 گەكتارعا تاياۋ, – دەيدى ورمانشى سەرگەي چەرنوۆ, – ماڭداي تەرىمىزدىڭ ارقاسىندا جاقسى كوكتەپ شىعىپ كەلە جاتىر. بىرلىگى مىعىم ۇجىمنىڭ بىرەگەي ەڭبەگى ارقىلى كوكتەم شىعىسىمەن قولايلى ۋاقىتتى وتكىزىپ الماي, جۇكتەلگەن جۇمىستى جاۋاپكەرشىلىكپەن اتقارىپ شىقتىق.
تۇقىمباقتا 15 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلعان. ورمان داقىلدارى جونىندەگى ينجەنەر ليۋدميلا ساناروۆانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, اعاش تۇقىمىن جيناۋدان باستاپ قايتا وڭدەۋگە دەيىنگى جۇمىس ورمان شارۋاشىلىعى ماماندارىنىڭ كۇشىمەن اتقارىلادى. كوشەتكە بايلانىستى قات-قابات شارۋانىڭ بارلىعى عىلىمي نەگىزبەن, كۇندەلىكتى تاجىريبەمەن ۇشتاستىرىلعان.
– كوگەرتىپ كوشەت ءوسىرۋ جان دۇنيەمىزگە وتە جاقىن, – دەيدى جۇمىسشى ءماريا قابدۋاليەۆا, – ءبىز وسىرگەن كوشەتتەردەن قاۋلاپ قالىڭ ورمان وسسە, ونىڭ يگىلىگىن ادامدار كورسە, ءبىر عانيبەت ەمەس پە؟
وبلىستا 2025 جىلعا دەيىن 200 ملن ءتۇپ كوشەت وتىرعىزۋ مەجەلەنۋدە. اۋقىمدى جۇمىس ءدال وسىنداي قارقىنمەن اتقارىلاتىن بولسا, مىندەت ۇدەسىنەن شىعۋعا مۇمكىندىك مول.
اقمولا وبلىسى,
زەرەندى اۋدانى
