تۇركىستاندا بۇۇ وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن جيىندا ايەل قۇقىقتارىن قورعاۋ باعىتىندا وبلىس اكىمدىگىنىڭ تاپسىرىسىمەن ازىرلەنگەن ستراتەگياعا جوعارى باعا بەرىلدى. وبلىستىق باسقارما وكىلدەرى, بۇۇ جانە يۋنفپا وكىلدەرى قاتىسقان جيىن بارىسىندا, سونداي-اق انا مەن بالا ءولىمىن ازايتۋ جانە بولدىرماۋ بويىنشا ۇسىنىستار ايتىلدى. تۇركىستان وبلىسى كوپبالالى انالار سانى بويىنشا ەلىمىزدە كوش باستاپ تۇر. ايەلدەر قاۋىمى بارلىق سالادا جەمىستى ەڭبەك ەتۋدە. وڭىردە شامامەن 145 مىڭنان استام كاسىپكەر بولسا, 45 مىڭعا جۋىق شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە ايەلدەر باسشىلىق ەتەدى. اسىرەسە, قىز-كەلىنشەكتەردىڭ باسىم بولىگى ءبىلىم بەرۋ مەن دەنساۋلىق سالاسىندا جۇمىس اتقارادى. جيىندا تالقىلانعان ماسەلەلەردىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ وتكەن وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ساكەن قالقامانوۆ الداعى جوسپارلارعا دا توقتالدى. «بالالاردى جان-جاقتى دامىتۋ ءۇشىن سپورت, شىعارماشىلىق ۇيىرمەلەرىمەن قامتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. پروكۋراتۋرامەن دە جۇمىس بەلسەندى. جاسوسپىرىمدەردىڭ دەنساۋلىعى, دامۋى ءبىز ءۇشىن ماڭىزدى. ايەلدەر قاۋىمىنا ارنايى ۇسىنىستار مەن جوبالار ازىرلەنگەن. «وقۋشىلار سارايىندا» ايەلدەرگە تەگىن قولونەر ساباعى وتكىزىلىپ, ولاردىڭ وزىنە كاسىپ اشۋىنا مۇمكىندىك جاسالۋدا. مەملەكەتتىك باعدارلامالار ارقىلى ايەلدەردىڭ كاسىپكەرلىكپەن شۇعىلدانۋىنا قولداۋ كورسەتىلىپ جاتىر», دەدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى. ال قازاقستانداعى بۇۇ-نىڭ تۇراقتى ۇيلەستىرۋشىسى ميكاەلا فريبەرگ-ستوري تۇركىستانداعى كەسەنەنى كورۋ ۇلكەن رۋحاني سەزىم سىيلاعانىن ايتىپ ءوتتى. «تۇركىستان وبلىسىمەن ارىپتەستىك جوعارى دەڭگەيدە دامىپ كەلەدى. اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار كوڭىلىمىزدەن شىعادى. الداعى ۋاقىتتا دا بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى كۇشەيتۋ ماقساتىمىز بار. ايەلدەرگە كورسەتىلەتىن زورلىق-زومبىلىق – جاھاندىق پروبلەما. مۇنىمەن ۇزدىكسىز كۇرەسكەن ءجون. ءبىز «كومەك» دەگەن كريزيستىك ورتالىققا باردىق. ول جەردەگى بولاشاعىنا دەگەن ءۇمىتى بار جانە بالالارىنا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى ەرەكشە انالاردىڭ بەينەسى ءبىزدى ەلجىرەتتى. بۇل ورتالىقتاردىڭ ماڭىزى ۇلكەن. سوندىقتان سول جوبانىڭ باسقارۋشىلارىنا, وبلىس اكىمدىگىنە جانە وسىنداعى بارلىق ارىپتەسىمە العىسىم شەكسىز», دەدى ميكاەلا فريبەرگ-ستوري.
سونداي-اق تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق ماسەلەسىنە نازار اۋدارۋ ماقساتىندا تۇركىستاندا بۇۇ-نىڭ قازاقستانداعى تۇراقتى ۇيلەستىرۋشى كەڭسەسى, يۋنفپا, «بۇۇ – ايەلدەر» قۇرىلىمى جانە STEPPE ينتەرنەت-باسىلىمىنىڭ بىرلەسكەن ءىس-شاراسى – «كادىمگى زاتتار» كورمەسى ۇيىمداستىرىلدى. ەكسپوزيتسيادا ءبىر قاراعاندا قاراپايىم بولىپ كورىنەتىن زاتتاردىڭ ارقايسىسىنىڭ ارتىندا زورلىق-زومبىلىققا تاپ بولعان, ال كەيبىر جاعدايلاردا ونىڭ قۇربانى بولعان ادامنىڭ شىنايى تاريحى جاتىر. سوندىقتان بۇل كورمەنى حالىق سانى كوپ تۇركىستان وبلىسىندا وتكىزۋ تاڭدالعان. «گەندەرلىك زورلىق-زومبىلىقپەن كۇرەسۋگە ارنالعان كورمەنىڭ نۇر-سۇلتان مەن جەنەۆا قالالارىنان كەيىن تۇركىستاندا اشىلعانىنا قۋانىشتىمىز. وبلىستا تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق پەن گەندەرلىك تەڭدىك ماسەلەلەرىنە ەرەكشە كوڭىل بولىنۋدە. تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا ۆەدومستۆوارالىق ارەكەت ەتۋ جۇيەسى سىناقتان ءوتتى جانە 2021 جىلى تۇركىستان وبلىسىنىڭ تاجىريبەسى ورتالىق ازيا ەلدەرىنە ارنالعان كەڭەستە تانىستىرىلدى. كورشىلەس ەلدەر تاراپىنان قىزىعۋشىلىق بايقالدى. زورلىق-زومبىلىق قۇرباندارىن الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق قولداۋ جونىندەگى وڭىرلىك قىزمەتتەر قۇرىلدى. انا مەن بالا قۇقىعىن قورعاۋ, ولاردىڭ دامۋىنا جان-جاقتى جاعداي جاسالۋدا. قازىرگى تاڭدا مەملەكەت تاراپىنان ءتيىستى قارجى ءبولىنىپ, وبلىستا ەكى داعدارىس ورتالىعى جۇمىس ىستەپ جاتىر. قوسىمشا ءۇش داعدارىس ورتالىعىن اشۋ جۇمىسى جۇرۋدە. يۋنفپا-نىڭ تەحنيكالىق قولداۋىمەن ءتيىمدى جۇمىستار اتقارىلىپ كەلەدى», دەدى ساكەن قالقامانوۆ.
بۇۇ-نىڭ قازاقستانداعى تۇراقتى ۇيلەستىرۋشىسى ميكاەلا فريبەرگ-ستوري مەن كانادانىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ەلشىسى الان حامسون جانە بۇۇ وكىلدەرىنىڭ تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى ومىرزاق شوكەەۆپەن كەزدەسۋىندە ءوڭىردىڭ تاريحى, الداعى دامۋ جوسپارى باياندالدى. «جالپى, قازاق – اناسىن قۇرمەتتەگەن, قىز بالاسىن قادىرلەگەن حالىق. وبلىستا كوپبالالى انالارىمىز كوپ. قىز-كەلىنشەكتەر كاسىپكەرلىك سالاسىنان باستاپ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردا باسشىلىق قىزمەت اتقارىپ ءجۇر. ولارعا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتىلىپ كەلەدى», دەدى ومىرزاق شوكەەۆ. ال ەلشى الان حامسون ەكى ەل اراسىنداعى ارىپتەستىك جوعارى دەڭگەيدە ەكەنىنە توقتالسا, ميكاەلا فريبەرگ-ستوري گەندەرلىك ساياساتتى جۇرگىزۋدە تۇركىستان وڭىرىندە ۇلگى الارلىق ىستەر بار ەكەنىن جەتكىزدى.
تۇركىستان وبلىسى
