ونەر • 07 ماۋسىم, 2022

اي استىنداعى اعاش

420 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

«سۋرەتشىلىك – سوقىرلاردىڭ جۇمىسى. سۋرەتشى كورگەنىن ەمەس, سەزىنگەنىن بەينەلەيدى», دەيتىنى بار پابلو پيكاسسونىڭ. وسى «سەزىنۋ» دەگەن ۇعىم قىلقالام يەسىنىڭ بارىنە قونا بەرمەيتىن قۇدىرەت. مۇنى داڭقتى سۋرەتشى جاقسى باعامداپ وتىر. ماسەلەن, ءبىز مىسالعا العان كارتينادان ءسىز نە سەزىنە الدىڭىز؟! كوزبەن كورگەنىڭىزدى ەمەس, كوڭىلگە تۇيگەنىڭىزدى وي ىشىندە كەستەلەپ كورىڭىزشى.

اي استىنداعى اعاش

قازاقتىڭ عاجايىپ سۋرەت­شىسى باقىت باپىشەۆتىڭ شىعار­ماشىلىق قولتاڭباسى 1980 جىلداردا ەرەكشە ءۇردىس الدى. تۇركىلىك پونتەيزم, كوشپەندى الەمى جانە ولاردىڭ ويلاۋ جۇيەسىن ءوز كەنەبىندە ميفتىك ەلەمەنتتەر ارقىلى شەبەر جازدى. باتىستىڭ ابستراكتىلىك ءتىلىنىڭ كوركەمدىك قۇندىلىعىن ۇلت­­تىق ەرەكشەلىكتەرمەن اس­پەت­تەپ, ءداستۇرلى ويلاۋ جۇيە­سىنە سالىپ, مەتافوراعا نەگىز­دەلگەن سيمۆولدىق شەشىم­دەر قابىلدادى. مۇنى «اي استىنداعى اعاش» كارتينا­سى­نان-اق اڭداۋعا بولادى.

اتالعان تۋىندىدا ءتورت بۇرىشتى فورماتتا تۇنگى اتموسفەرادا جايقالعان جالعىز ءتۇپ جاس اعاش بەينەلەنگەن. فون قارا تۇسپەن بەرىلىپ, اعاش فورماتتىڭ قاق ورتاسىنا تاستان قالانعان دۋالدىڭ جوعارعى جاعىنا ورناتىلعان. جاس اعاشتىڭ ءدىڭى تىك ءبىتىپ, بۇ­تاق­تارىمەن كەنەپتىڭ جوعارعى جاعىنا تىرەلىپ كەنەپ بەتىندە قىسىم تۋدىرىپ تۇر. قاپ-قارا اسپاننان ايدىڭ ءوزى دە, ايدى تۇسپالدايتىن جا­رىق تا كورىنبەيدى. تەك اعاش جا­پىراقتارى مەن دۋال بەتىنە تۇس­كەن سارعىش, قىزعىلت تارتقان بوياۋ رەڭىنەن ءتۇننىڭ ايلى ەكەنىن تۇسپالداپ بىلەمىز.

جان-جاعى تىك ءتورتبۇرىشتى ءپىشىن قۇراپ قالانعان تاس دۋال­دىڭ ىشىنە ەگىلگەن مۇنداعى اعاش جاساندى وركەنيەتتىڭ نە­مەسە تاريحي تامىرىنان, وزە­­گىنەن, جەرمەن تىكەلەي بايلا­نىسىن بىلدىرەتىن نەگىزىنەن اجى­راعان بۇگىنگى مادنيەتتىڭ, ۇرپاقتىڭ سيمۆولى ىسپەتتەس. اعاش جاپىراقتارى دا جاسان­دى گۇلدىڭ جاپىراقتارى ءتارىز­دى بىردەي كولەمدە جەتىلىپ, جار­­­قىراپ تۇر. ونىڭ ءمىنسىز تىك بىت­كەن ءدىڭى تۇنگى اسپاننىڭ ورتا­سىنا ءسىڭىپ اسا بىلىنبەي بەينەلەنسە دە ءوزىنىڭ مىنسىزدىگىمەن اربايدى...

سۋرەتكەردىڭ شىعارماسىن­داعى جاس ءتۇپ جاساندى جولمەن وسىرىلگەنى سونشالىق, تا­بيعي نەگىزى جوق ءتارىزدى. بۇل ءوز جەرىڭدە بۇرشىك اتىپ, گۇل جارعا­نىڭىزبەن, وزگە مادەنيەتتىڭ قى­سى­مىندا تاربيەلەنگەندىكتەن تامىرىڭىزبەن تامىرلاس جەمىس بەرە المايتىنىڭىزدى ايتىپ تۇرعانداي.

سوڭعى جاڭالىقتار