ەلىمىزدەگى سوڭعى رەفەرەندۋم 1995 جىلدىڭ 30 تامىزىندا ءوتىپ, اتا زاڭىمىزعا وزگەرىستەر ەنگىزىلگەنى بەلگىلى. سودان بەرگى ۋاقىت ارالىعىندا اتا زاڭعا 4 رەت وزگەرىس ەنگىزىلگەنىمەن, ونىڭ بارلىعى دا پارلامەنت قابىرعاسىندا قابىلداندى. بۇرىنعى ساياسي جۇيەنى تۇبەگەيلى جاڭعىرتۋدى قولعا العان پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جاڭا كونستيتۋتسيانى پارلامەنتتىڭ قاراۋىمەن ەمەس, حالىقتىڭ تىكەلەي قاتىسۋىمەن قابىلداۋدى ءجون ساناپ وتىر. سەبەبى حالىقتىڭ سەنىمىنەن, حالىقتىڭ تىلەگىنەن ارتىق ەشتەڭە جوق. ال حالىقتىڭ سەنىمى – شىن مانىندە قوعامنىڭ قوزعاۋشى كۇشى.
وسىناۋ ساياسي وقيعاعا اعا بۋىن وكىلدەرى دە بەلسەندى اتسالىسۋدا. كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ ماڭىزىن حالىققا كەڭىنەن ۇعىندىرا وتىرىپ, 5 ماۋسىمدا وتەتىن رەفەرەندۋمعا ەل ازاماتتارىنىڭ ۇيىمداسقان تۇردە داۋىس بەرۋى ءۇشىن ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزىپ كەلەدى. مامىر ايىندا شاردارالىق ارداگەرلەر ءماجىلىس دەپۋتاتى قۇدايبەرگەن ەرجان, تۇركىستان وبلىسى اكىمى اپپاراتىنىڭ باسشىسى اۋەلحان تۇرعىمبەكوۆپەن كەزدەسۋلەر وتكىزدى. جۋىردا عانا نۇر-سۇلتان قالاسىندا رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ ءىح سەزى ونلاين رەجىمدە ۇيىمداستىرىلدى. وسى القالى جيىنعا وبلىستىق ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ توراعاسى جەڭىسبەك ماۋلەنقۇلوۆپەن بىرگە قاتىستىق. رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ توراعاسى باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆ سەزدە سويلەگەن سوزىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان ساياسي رەفورماسىنا ارداگەرلەر قاۋىمى ناقتى ىستەرىمەن قولداۋ كورسەتەتىندەرىن مالىمدەدى.
وسى ورايدا شاردارا اۋدانىندا رەفەرەندۋمدى قولداۋ ماقساتىندا ارنايى شتاب قۇرىلىپ, جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقانىن ايتىپ وتكىم كەلەدى. جۇمىس توبى قازىرگە دەيىن ق.تۇرىسبەكوۆ, قوسسەيىت, كوكسۋ, ۇزىن اتا اۋىلدىق وكرۋگتەرىندە بولىپ, حالىققا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. ەڭبەك ارداگەرلەرى, ءبىلىم جانە دەنساۋلىق سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, شارۋا قوجالىعى توراعالارى, فەرمەرلەر مەن كاسىپكەرلەر تارتىلعان جيىندا حالىق ءۇشىن ماڭىزدى سانالاتىن رەفەرەندۋمنىڭ ءمان-ماڭىزى جان-جاقتى تالقىلاندى. اتا زاڭىمىزعا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر ەگجەي-تەگجەي ءتۇسىندىرىلدى. كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ قۇقىقتىق نەگىزىن قالىپتاستىراتىن سۋپەرپرەزيدەنتتىك باسقارۋ ۇلگىسىنەن الىستاۋ, بىرقاتار بيلىك وكىلەتتىگىن قايتا ءبولۋ, پارلامەنتتىڭ ءرولىن كۇشەيتىپ, مارتەبەسىن ارتتىرۋ, ەلدى باسقارۋ ىسىنە حالىقتىڭ قاتىسۋ مۇمكىندىگىن كەڭەيتۋ, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ تاسىلدەرىن جەتىلدىرۋ سياقتى وزگەرىستەر – حالىقتىڭ سەنىمىنەن شىعاتىن پروتسەستەر بولماق. ەڭ باستىسى – رەفەرەندۋم جارقىن بولاشاعىمىزدىڭ نەگىزىن قالايتىن تاڭداۋ بولارىنا ەل كوز جەتكىزىپ وتىر.
بۇگىنگى تاڭدا شاردارالىق ارداگەرلەر قاۋىمى ەلدە بولىپ جاتقان وقيعالاردى قالت جىبەرمەي قاداعالاپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ وڭ وزگەرىستەرىنە قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى. جەتى مىڭعا جۋىق زەينەت جاسىنداعى اعا بۋىننان قۇرالعان ارداگەرلەر ۇيىمى كەيىنگىلەرگە ۇلگى-ونەگە كورسەتە وتىرىپ, الداعى رەفەرەندۋمعا بەلسەندى تۇردە قاتىسادى دەپ سەنىممەن ايتا الامىن. اتا زاڭعا وڭ وزگەرىس ەنگىزۋ – الداعى جاڭا قازاقستاندى قۇرۋعا نەگىز بولاتىن جاۋاپتى مىندەت. بۇل مىندەتتى ارداگەرلەر قاۋىمى زور جاۋاپكەرشىلىكپەن جۇزەگە اسىرا بەرمەك.
توقسانباي بەردىبەكوۆ,
تۇركىستان وبلىسى شاردارا اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى
