− ءبىز اۋستراليادا ءبىر ايعا جۋىق بولدىق. العان اسەرىم كەرەمەت, ونى سوزبەن ايتىپ جەتكىزە المايمىن, − دەپ باستادى ءسوزىن شۇعىلا بىزبەن اڭگىمەسىندە.
− جالپى, الەمدىك شوۋدا سەگىز گالا بالەت باعدارلاماسى كورسەتىلسە, ءبىز ەكى بالەت قويىلىمىن ۇسىندىق. بەكزات ونەردى سۇيەتىن كورەرمەندەرگە «سپارتاك» بالەتىن تارتۋ ەتتىك. بۇل تۋىندى اۋستراليادا ءجيى قويىلمايدى. سوندىقتان جۇرتشىلىق جاڭا پرەمەرا كورگەندەي ەرەكشە اسەر الدى. بىزگە ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى. سودان كەيىن باقتيار دا, مەن دە جەكە رەپەرتۋارىمىزدان ونەر كورسەتتىك. جۇپ بولىپ تا بيلەدىك. بالەت – وتە كىرپياز, اقسۇيەك ونەر. ۇنەمى ىزدەنىپ, تالماي ەڭبەكتەنۋ كەرەك. بۇل ونەر ءار ەلدە ءارتۇرلى دامىعان. ءبىز كوبىنەسە ەۋروپادا بالەت ونەرى دامىعان دەپ سانايمىز. ول دۇرىس. بىراق قازاق بالەتى دە ەشكىمنەن كەم ەمەس. وعان ءوزىمنىڭ باعدارلامام اياسىندا كوزىم جەتتى. الايدا مەنى كوۆەنت-گاردەن كورولدىك بالەتى, امەريكالىق بالەت تەاترى جانە كۆينسلەند بالەتى ارتىستەرىنىڭ تەحنيكالىق شەبەرلىگى ءتانتى ەتتى. ساحنادا وزدەرىن سابىرلى ۇستايدى. اسىرەسە امەريكالىق بالەرينانىڭ وزىندىك ورنەگى تاڭعالدىردى. سونىمەن بىرگە ءىس-شارا شەڭبەرىندە شەبەرلىك ساعاتى ءوتىپ, بىلىكتى مامانداردان ءدارىس الىپ, تاجىريبە جيناقتادىق. سەبەبى بالەت ارتىسىنە تاجىريبە جيناۋ ەشقاشان ارتىق ەمەس, − دەدى ول.
شۇعىلا ادەپحاننىڭ «استانا وپەراداعى» العاشقى دەبيۋتى «بايادەركا» بالەتىندەگى گامزاتتي رولىنەن باستالدى. بۇل قويىلىمدى بەلگىلى حورەوگراف التىناي اسىلمۇراتوۆا ساحنالادى. «بايادەركاداعى» وقيعا ءۇندىستاندا ورىن العان. عيباداتحانا قىزمەتشىسى – بايادەركا نيكياعا ۇلى برامين جانە ايبىندى جاۋىنگەر سولور عاشىق بولادى. بۇل جاعدايدان بەيحابار رادجا دۋگمانتا سولورعا قۇرمەت كورسەتىپ, وعان قىزى گامزاتتيدى ۇزاتقىسى كەلەدى. مۇنداعى گامزاتتيدىڭ بولمىسى قاتال, وركوكىرەكتەۋ, ەشكىمگە باسىن يە قويمايتىن جان. بىراق شۇعىلانىڭ مىنەزى جۇمساق, بيازى. سوندا دا ول كەيىپكەرىنىڭ «كىلتىن» تابۋ ءۇشىن ءبىراز ىزدەندى. وسى تۋىندى تۋرالى جازىلعان دۇنيەلەردى وقىدى, ەسكى قويىلىم بەينەتاسپالارىن قارادى. ۇستازدارىمەن كەڭەستى. اقىرى, ساحناعا گامزاتتي وبرازىن وزىنە ءتان ەرەكشەلىگىمەن, شىنايىلىعىمەن ويناپ شىقتى. كورەرمەندەر دە جاس ونەرپازدىڭ العاشقى اياق الىسىنا ريزا بولدى. ودان كەيىن يۋ.گريگوروۆيچتىڭ حورەوگرافياسىنداعى پ.چايكوۆسكيدىڭ «شەلكۋنچيك» سپەكتاكلىندە ماري ءرولىن ويناپ, جاڭاشا قىرىنان كورىندى. ب.اسافەۆتىڭ اڭىزعا اينالعان «باقشاساراي بۇرقاعى» درامالىق بالەتىندە ماريا پارتياسىن شەبەر سومدادى. اسىرەسە ل.مينكۋستىڭ تانىمال «دون كيحوت» بالەتىندە ءبازيلدىڭ سۇيىكتىسى قىلىقتى كيتري ءرولى – ونى جاڭا بيىككە كوتەردى. ۇلتتىق بالەت ونەرىنە تالانتتى جاس بالەرينانىڭ كەلگەنىن كورسەتتى.
«كيتريدى» ويناۋ – ماعان جەڭىل بولعان جوق. بۇل قويىلىم تەحنيكالىق جاعىنان وتە كۇردەلى. ۇنەمى ساحنادا جۇرەسىز. دەمالمايسىز. بىراق كيتري − ەركىندىكتى جاقسى كورەتىن قىز. سول مىنەزى ماعان قاتتى ۇنادى. وسى مىنەزىن اشۋعا تىرىستىم. بالەت ونەرىندە ءبيشىنىڭ ءار قيمىلى سويلەپ تۇرۋ كەرەك. ءبىز سول ارقىلى كەيىپكەرىمىزدىڭ حاراكتەرىن اشامىز. بىراق وعان شەبەرلىك قاجەت. سونداي-اق ءرولىڭىزدى جان دۇنيەڭىزدەن وتكىزبەسەڭىز, كورەرمەندى سەندىرە المايسىز. سوندىقتان ءار وبرازىما جانىمدى سالامىن», دەيدى كەيىپكەرىمىز شىعارماشىلىق قۇپياسىنان سىر تارتىپ.
ءار تالانت يەسىنىڭ ونەرگە كەلۋى دە قىزىق. بىرەۋى تۋمىسىنان دارىندى بولىپ تۋىپ, بىردەن جارقىراپ كورىنسە, ەندى ءبىرى ونەرگە كەزدەيسوق كەلىپ, تانىمال بولادى. ءبىز كەيىپكەرىمىزدى ءبىرىنشى توپقا جاتقىزار ەدىك. ول ءۇش جاسىنان باستاپ, بي بيلەۋدى جاقسى كورگەن. سونى بايقاعان اتا-اناسى ونى التى جاسىندا استاناداعى بي ستۋدياسىنا بەرەدى. وسى ستۋدياعا بارا ءجۇرىپ, بالالار اراسىنداعى بي بايقاۋلارىنا قاتىسىپ, جۇلدەلى ورىندار يەلەنەدى. ودان ءارى بيشىلىك ونەرىن ۇشتاۋ ءۇشىن توعىز جاسىندا ا.سەلەزنەۆ اتىنداعى الماتى حورەوگرافيالىق ۋچيليششەسىنە وقۋعا ءتۇسىپ, مايرا تۇكەەۆا جانە راۋشان تولەگەنوۆا سەكىلدى بىلىكتى ۇستازدارىنان ءتالىم الدى. بي ونەرىنىڭ قىر-سىرىن مەڭگەردى. 2016 جىلى استانادان قازاق ۇلتتىق حورەوگرافيا اكادەمياسى اشىلعاندا سوعان اۋىسىپ, وقۋىن وسىندا اياقتادى. 2017 جىلى «استانا وپەرا» تەاترىنا جۇمىسقا قابىلداندى.
ونىڭ كەيىنگى ويناعان كەيىپكەرلەرىنىڭ ءبىرى – «پاريج قۇداي-انا سوبورى» سپەكتاكلىندەگى – ەسمەرالدا. بۇل تۋىندىنى بەلگىلى حورەوگراف رولان پەتي قويعان. ەسمەرالدا – تسىگان قىزى. ءوزى بوستاندىقتى, ەركىندىكتى ۇناتادى. ەشكىمگە تاۋەلدى بولعىسى كەلمەيدى. مىنەزى دە بولەك. وسى كەيىپكەردى شۇعىلانىڭ ءوزى دە جاقسى كورىپ, تاماشا سومدادى. تسىگان قىزىنىڭ ەركىندىگىن كوركەم كەستەلەدى.
شۇعىلا ءۇشىن «استانا وپەرا» تەاترىنداعى بالەت ترۋپپاسىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى, رەسەي حالىق ءارتىسى التىناي اسىلمۇراتوۆانىڭ ورنى بولەك.
«الەمگە تانىمال بالەت جۇلدىزىنان ءدارىس الىپ, بىرگە جۇمىس ىستەپ جۇرگەنىمدى مارتەبە سانايمىن. ول كىسىنىڭ ايتقان ءاربىر پىكىرى – ءبىز ءۇشىن وتە قۇندى.بولاشاقتا ونەرىمدى ءارى قاراي دامىتىپ, الەم ساحنالارىندا ونەر كورسەتسەم دەپ ارماندايمىن. ا.اداننىڭ «جيزەل» بالەتىندە جيزەلدى, «بايادەركا» بالەتىندە نيكيانى ويناعىم كەلەدى. بىراق بۇل رولدەردى جوعارى دەڭگەيدە سومداۋ ءۇشىن ءالى دە شىڭدالا ءتۇسۋ قاجەت. سوندىقتان قازىر كۇندىز-ءتۇنى ەڭبەك ەتىپ, ىزدەنىپ ءجۇرمىن. ماقساتقا جەتۋ دە وڭاي ەمەس. اسىرەسە ونەر ادامىنا تاباندىلىق پەن مىنەز كەرەك ەكەنىن تۇسىنەمىن», دەيدى بالەت ءارتىسى.
سونىمەن قاتار جاس بالەرينا ساحنادا بىرگە جۇپ بولىپ ونەر كورسەتىپ جۇرگەن باقتيار ادامجان, ەركىن راحماتۋللاەۆ, سەرىك ناقىسپەكوۆ سەكىلدى ارىپتەستەرىنىڭ ونەرىن دە جوعارى باعالايدى. بۇگىنگە دەيىن دارىندى ءبيشىنىڭ ونەر جولىنداعى جەتىستىكتەرى دە ايتارلىقتاي. ماسەلەن, 2013 جىلى قازان قالاسىندا وتكەن «موروزكو» حالىقارالىق بالەت ارتىستەرى بايقاۋىندا ءبىرىنشى ورىن السا, 2014 جىلى الماتىداعى «ورلەۋ» حالىقارالىق بالەت ارتىستەرى كونكۋرسىندا ەكىنشى ورىن يەلەندى. 2016 جىلى بەرليندە وتكەن تanzolymp حالىقارالىق بايقاۋىندا جۇلدەگەر اتانىپ, ەل مەرەيىن ءوسىردى.
كەيىپكەرىمىزدىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – قازاقى تاربيەدە وسكەندىگى. يناباتتىلىعى بويىنان بايقالىپ تۇرادى. «اكەم – قازاق ەلىنىڭ پاتريوتى. ءبىزدىڭ وتباسىمىزدا تەك قازاقشا سويلەيمىز. اتا-انامنىڭ كەيدە باسقا تىلدە شۇلدىرلەپ جۇرگەن جاستاردى كورگەندە كوڭىل كۇيى تۇسەدى. بىزگە ول كىسىلەر بالا كۇنىمىزدەن ءتىلىمىزدى, ءدىنىمىزدى, سالت-ءداستۇرىمىزدى قادىرلەۋدى, قۇرمەتتەۋدى ۇيرەتتى. مەن ورىسشا دا, اعىلشىنشا دا ەركىن سويلەيمىن. بىراق انا ءتىلىمدى بارىنەن جوعارى قويامىن» دەيدى. ونىڭ ەسىمىن «شۇعىلا» دەپ كىندىك اكەسى قويىپتى. شۇعىلا − تاڭعى شۋاق شاشقان كۇن بەينەسى دەگەن ماعىنا بەرەدى.
كەيىنگى جىلدارى ونەردىڭ ءار سالاسىنان توپ جارىپ شىققان قازاق جاستارى ەلىمىزدە عانا ەمەس الەمگە تانىلۋدا. سولاردىڭ الدىڭعى لەگىنەن «استانا وپەرا» تەاترى بالەت ترۋپپاسىنىڭ دارىندى ءسوليسى شۇعىلا ادەپحاندى دا كورەمىز.