بيزنەس • 25 مامىر، 2022

بيزنەسكە اشىق تالاپ ەتەتىن كەز كەلدى

1063 رەت كورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىلارىنىڭ بيزنەس وكىلدەرىمەن كەزدەسۋى حالىقارالىق تاجىريبەدە بار ءۇردىس. ەلىمىزدە بۇل ءۇردىس ءبىرشاما جۇيەلەنىپ قالدى. مۇنداي كەزدەسۋلەر وسىعان دەيىن دە بولعان، قازىر دە ءوتىپ جاتىر. بىراق مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى اتاپ وتكەندەي، قاڭتار وقيعاسىنان كەيىن الەمدە عانا ەمەس، ءبىزدىڭ ەلدە دە تالاي نارسە وزگەردى.

قالىپتاسىپ قالعان، ءتىپتى وزگەرمەستەي بولىپ كورىنگەن تارتىپتەرگە كوزقاراس تا وزگەردى. بيزنەس ءۇشىن اشىق ەكونوميكالىق تالاپ قويۋعا مۇمكىندىك تۋىپ تۇر. بۇگىنگە دەيىنگى بيزنەستەگى ويىن ەرەجەسى تاڭداۋلىلارعا عانا باسىمدىق بەرگەنى بەلگىلى بولسا دا اشىپ ايتۋعا مۇمكىندىك بولماعانىن بىلەمىز. بۇل كاسىپكەرلەردىڭ كوڭىلىندە ءتۇيىن بولىپ قوردالانىپ قالدى. مەملەكەت باسشىسى ەندى وسىنىڭ ءبارى وزگەرەتىنىن، بارىنە بىردەي اشىق ەكونوميكا جاريالاناتىنىن اشىپ ايتىپ وتىر.

جۇمىستى دۇرىس جۇرگىزۋ ءۇشىن مەم­لەكەتتىك ورگانداردىڭ ەسەبى جەتكى­لىكسىز. بيزنەس مەملەكەتتىك ورگانداردان جالپىعا بىردەي ويىن ەرەجەسىن تالاپ ەتەدى. بيزنەس سەكتوردا وزدەرىن مەملەكەتتىك ورگانداردان جوعارى تۇراتىن، ءتىپتى قولدانىستاعى زاڭداردى وزىنە يكەمدەپ العان توپتار ۇستەمدىك قۇردى. ولاردىڭ الدىندا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءوزى ءالسىز بولعاندىقتان وسىنداي جاعدايعا تاپ بولىپ وتىرمىز. جوعارىدا ايتىپ وتكەندەي، قاڭتاردان بەرى ءبىراز نارسە وزگەردى. بىراق بۇل از. ەندىگى جەردە اشىق ەكونوميكا ساياساتىن باتىل جۇرگىزۋ ارقىلى بيزنەس پەن بيلىك اراسىنداعى ايقىندى­لىق زاڭداستىرىلۋى، قولدانىستاعى زاڭ سوعان باعدارلانۋى ءتيىس. بۇل بىرەۋلەردىڭ قولتىعىنا كىرىپ الىپ، ءامىر جۇرگىزۋگە بەيىمدەلىپ قالعانداردى زاڭمەن شەكتەيدى دەپ ۇمىتتەنەمىن. اتالعان وزگەرىستەر رەفەرەندۋم بارىسىندا كونستيتۋتسيا ارقىلى زاڭداستىرىلۋى ءتيىس.

الەمدىك تاجىريبەدە ىشكى نارىقتا بيزنەستىڭ ءباسى باسىم بولسا، بىزدە بيزنەس ارقىلى بيلىككە ىقپال ەتۋ باسىم. مايشەلپەك ورىندار مەن جايلى قىزمەتتەر قولدان ۇلەستىرىلدى. مۇنىڭ سوڭى مەملەكەتتىڭ بولاشاعىن ايقىن­دايتىن ورگانداردا كاسىبي بىلىكتىلىگى تومەن مامانداردىڭ وتىرۋى، ءتىپتى باسشى­لىق ەتۋىنە الىپ كەلدى. ارىستاندار مەن جولبارىستاردان تۇراتىن ارميانى تۇلكى باسقارسا، الدىڭعى ەكەۋىنىڭ تابيعي بولمىسىنان ايرىلىپ، تۇلكىگە اينالىپ كەتەتىنى تۋرالى ءتامسىل ەسكە تۇسەدى. بىزدە ساۋاتتى، بىلىكتى كادرلار بار. سولاي بولسا دا يدەيا تاپشىلىعى، مامان تاپشى­لىعى مەملەكەتتىك دەڭگەيدە اشىق مويىندالىپ وتىر. بۇل شىن مانىندە بيزنەس ەليتاسى تۋرالى ساۋاتتى كوزقاراستىڭ قالىپ­تاسۋىنا كوپ كەدەرگى كەلتىردى. ءبىز­دىڭ جاعدايدا بيزنەستىڭ «بەتىن تىرناپ قالساڭ» ار جاعىنان ءبىر شەنەۋنىكتىڭ نەمەسە ءبىر ىقپالدى ادامنىڭ تۋىسقانى شىعا كەلەتىنى قالىپتى جاعدايعا اينالدى. ەكونوميكالىق ءوسۋ تۇرعىسىنان العاندا، حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ، كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ارقىلى عانا كەدەيشىلىكپەن كۇرەسۋگە بولادى. الەمدە باسقا رەتسەپت جوق. قاراپايىم بولىپ كورىنگەنىمەن، شىن مانىندە بۇل ۇلكەن جۇيەلى جۇمىس، ونى قازاقستاندىق كاسىپكەرلەر ۇكىمەتپەن، پرەزيدەنتپەن بىرگە قالىپتاستىرۋى ءتيىس. بيلىك پەن بيزنەس اراسىنداعى سەنىمسىزدىك سيندرومىن قالىڭداتىپ نەمەسە تاس قامال ورناتىپ تاستاعان ىقپالدى توپتاردىڭ قۇزىرەتى شەكتەلگەن كەزدە عانا بيزنەستىڭ كۇرەتامىرىنا قان جۇگىرەدى، ۇلتتىق ەكونو­ميكانىڭ العىشارتى قالىپتاسادى.

تاۋەلسىزدىك العانىمىزعا 30 جىلدان اسىپ بارادى. اقوردادا مەملەكەت باسشىسى تاراپىنان ايتىلعان ءسوز وسى ۋاقىت ىشىندە العا جىلجىماعانىمىزدى جانە بيزنەستىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرىپ وتىرعان قۇزىرلى ورگانداردىڭ السىزدى­گىن، ءتىپتى شاراسىزدىعىن كورسەتتى. بيلىك پەن بيزنەس اراسىنداعى ينتەگراتسيانى اشىق ەكونوميكالىق ساياساتپەن ۇيلەستىرە الماۋدىڭ سالدارىنان وسىعان تاپ بولىپ وتىرمىز. مۇنى بيلىك پەن بيزنەستىڭ داعدارىسى دەپ قابىلداۋعا بولادى. ەكىنشى ماسەلە، مەملەكەت باسشىسى ءدال وسى پروب­لەمانى جىل باسىنان بەرى ەكىنشى رەت كوتەرىپ وتىر. جەمقورلىقتىڭ كەز كەلگەن تۇرىنە توزە المايتىن مەملەكەت قۇرۋدى وزىمىزدەن باستاۋ كەرەك دەگەن ۇران ايتۋعا عانا وڭاي. پرەزيدەنت پارمەنى – ورىندالۋىمەن قۇندى. بىراق قۇزىرلى ورىندار ونى ورىنداۋعا شاراسىز بولسا ايتىلعان ءسوز ايتىلعان جەردە قالادى. پرەزيدەنتتىڭ ءار تاپسىرماسىنىڭ قالاي ورىندالىپ جاتقانىن جەكە قاداعالاۋعا مۇمكىندىگى جوق. ايتىلعان ۇسىنىس ورىندالۋى ءتيىس. ەندىگى جەردە پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىن، ۇسىنىستارىن ورىنداۋدى باقىلايتىن، تالاپ ەتەتىن ورگانداردىڭ قۇزىرەتىن كۇشەيتۋگە نازار اۋدارعان دۇرىس. ونسىز ءبىز العا جىلجي المايمىز.

 

گەورگي كراۆچەنكو،

«جاڭا جىبەك جولى» جشس باس ديرەكتورى

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار

تمد ءسامميتى قازان ايىندا وتەدى

پرەزيدەنت • بۇگىن، 19:56

بۇگىنگى ۆاليۋتا باعامى

قارجى • بۇگىن، 10:17

ەلىمىزدە 9،5 ملن ادام ەكپە سالدىردى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:49

ۇقساس جاڭالىقتار