قوعام • 19 مامىر، 2022

ەل دەنساۋلىعى – ەرەكشە نازاردا

114 رەت كورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقىنا جولداۋ­لارىندا جانە ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىستارىندا وتانداستارىمىزدىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ، مەديتسينا سالاسىن دامىتۋ ماقساتىندا بىرقاتار تاپسىرما جۇكتەگەن ەدى. ورتالىق كوممۋنيكاتسيا­لار قىزمەتىنىڭ الاڭىندا وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اجار عينيات وسى تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋ بارىسى تۋرالى باياندادى.

ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا، پرەزيدەنت جۇكتەگەن 26 تاپسىرمانىڭ بۇگىندە باس-اياعى 15-ءى ىسكە استى. ال قالعان 11-ءى ۇزاقمەر­زىمدى ورىندالۋ كەزەڭىندە. مينيستر ەلدەگى ەپيدەميالىق احۋالدى تۇراق­تاندىرۋ جونىندەگى تاپسىرمالارعا دا توقتالدى. وسىلايشا، بۇگىندە ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە ەپيدەميالىق جاعدايدىڭ تۇراقتانعانى بايقالىپ وتىر. تاۋلىگىنە كوروناۆيرۋس ين­فەك­تسياسىنىڭ 10-عا جۋىق جاعدايى تىركەلىپ، ناۋقاستاردىڭ 98%-دان استا­مى ساۋىعىپ كەتتى. كوروناۆيرۋس ينفەك­تسياسىنىڭ تارالۋىنا جول بەرمەۋ ماقساتىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ءتيىستى شارالار قابىلداندى. سونىمەن قاتار ەپيدەميالىق جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ، ەپيدەمياعا قارسى شارالار جولعا قويىلدى. ەلدەگى زەرتحانالار جۇرگىزەتىن پتر-زەرتتەۋلەردىڭ بىرىڭعاي بازاسى قالىپتاستىرىلدى.

– بۇگىندە ورتا ەسەپپەن تاۋلىگىنە 15 مىڭ ادام ەكپە سالادى. وسى ۋاقىتقا دەيىن ۆاكتسينانىڭ 1-كومپونەنتىمەن 10،6 ملن ادام (ۆاكتسينالاۋعا جاتاتىن ەرەسەك ادامداردىڭ 83،3%-ى، حالىقتىڭ جالپى سانىنىڭ 55،8%-ى)، ال 2-كومپونەنتىمەن 10،25 ملن وتانداسىمىز (ۆاكتسينالاۋعا جاتاتىن ەرەسەك ادامداردىڭ 81،3%-ى، حالىقتىڭ جالپى سانىنىڭ 53،9%-ى) ۆاكتسينا الدى. بۇعان قوسا 4،2 ملن ادام قايتا ەكپە سالدىردى، – دەدى مينيستر.

ا.عينياتتىڭ ايتۋىنشا، مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە پارلامەنت سەناتى قابىلداعان «بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى» زاڭ جوباسى ازىرلەندى. اتالعان زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى بيو­لوگيالىق قاۋىپ-قاتەرلەردى ەرتە انىق­تاۋ، الدىن الۋ جانە بولدىرماۋ سانا­لادى. سونىمەن قاتار وسى قۇجات شەڭ­بەرىندە بيولوگيالىق قاۋىپ-قاتەرلەرگە قارسى ءىس-قيمىل جۇيەسىنىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر.

دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىندەگى باسىم باعىتتىڭ ءبىرى – مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەك (مساك). بۇل – حالىققا كورسەتىلەتىن بارلىق مەديتسينالىق كومەكتى ۇيلەستىرۋگە باعىتتالعان قىزمەت. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا مەديتسينالىق العاشقى كومەكتى ۇيىمداستىرۋ تاسىلدەرىن تۇبەگەيلى قايتا قاراۋ ماقساتىندا مساك-تى حالىقتىڭ، سونىڭ ىشىندە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن، جەدەلدىگىن جاقسارتۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلدى.

بۇل رەتتە مينيستر وسى باعىتتاعى ناقتى شارالار تۋرالى ايتا كەلە، دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى جەلىسىنىڭ مەملەكەتتىك ءنورماتيۆىن جەتىلدىرۋ جونىندەگى شارالارعا دا توقتالدى. سونىڭ شەڭبەرىندە تۇرعىندار سانى 50 ادامعا دەيىنگى ەلدى مەكەندەردى ۇيدە مەديتسينالىق قىزمەتكەرمەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانىپ جاتىر. ماسەلەن، تۇرعىندارىنىڭ سانى 50-دەن 500 ادامعا دەيىنگى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە مەديتسينالىق پۋنكتتەر قۇرۋ، 500-دەن 1 500 ادامعا دەيىنگى اۋىلداردا فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتتەر اشۋ، ال 1 500-دەن 5 مىڭ ادامعا دەيىنگى ەلدى مەكەندەردە دارىگەرلىك امبۋلاتوريالار اشۋ كوزدەلىپ وتىر.

سونداي-اق ازاماتتاردىڭ كوپ­تە­گەن ءوتىنىشىن ەسكەرە وتىرىپ، امبۋ­لا­تو­ريالىق جاعدايدا مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ قاعي­دالارى بەكىتىلدى. وندا جالپى پراكتيكا دارىگەرىنىڭ جولداماسىنسىز كون­سۋل­تاتسيالىق-دياگنوستيكالىق قىز­مەتتەر كورسەتۋ كوزدەلىپ وتىر. ال ونكولوگيالىق جانە گەماتولوگيالىق اۋرۋلارى بار پاتسيەنتتەرگە ىڭعايلى بولۋ ءۇشىن «جاسىل ءدالىز» ەنگىزىلدى. سونىڭ شەڭبەرىندە ونكولوگيالىق اۋرۋعا شالدىعۋ كۇدىگى بار پاتسيەنت­تەرگە 18 جۇمىس كۇنى ىشىندە كونسۋل­تاتسيا جۇرگىزىلىپ، تەكسەرىلەدى. ولار زەرت­حانالىق زەرتتەۋلەردەن، ۋلترادى­بىستىق تەكسەرۋدەن، رەنتگەننەن، ەكگ، كت، مرت، سونداي-اق ەندوسكوپيادان وتە الادى.

سونىمەن قاتار 2025 جىلعا قاراي مساك-تىڭ 500 نىسانىنىڭ قۇرىلىسى، اۋىل تۇرعىندارى مەن بالالار ءۇشىن پروفيلاكتيكانىڭ جاڭا تاسىلدەرىن ەنگىزۋ (Check-Up)، پاتسيەنتتەرگە باعدارلانۋدى دامىتۋ ء(موبيلدى بريگادالار، ۇزدىك پراكتيكا ورتالىقتارى، ابب) جانە باسقا دا كوپتەگەن شارا قولعا الىنادى. وسى شارالاردى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە مساك-قا بارۋ سانىن جىلىنا ءبىر تۇرعىنعا شاققاندا 6-عا دەيىن (2021 جىلى – 5،8) ۇلعايتۋ، سونداي-اق مساك-تى قارجىلاندىرۋ ۇلەسىن 54%-دان 60%-عا دەيىن ارتتىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.

ا.عينيات پرەزيدەنتتىڭ بالالار جىلى اياسىندا بەرىلگەن تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. ماسەلەن، دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى جۇرگىزىلەتىن زەرتتەۋلەر كولەمىن ەسكەرە وتىرىپ، بالالاردى پروفيلاكتيكالىق قاراپ-تەكسەرۋ پاكەتتەرىن كەڭەيتەدى (واك، وام، وپتواكۋستيكالىق رەميسسيا). سونىمەن قاتار رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتىنان 16،4 ملرد تەڭگە مولشەرىندە قارجىلاندىرۋ، سيرەك كەزدەسەتىن 9 اۋرۋ، سونىڭ ىشىندە ج ۇلىن-بۇلشىق ەت اتروفياسى جانە ەپيلەپسياسى بار بالالاردى ەمدەۋ ءۇشىن دارىلىك زاتتاردىڭ 24 پوزيتسياسىن ساتىپ الۋ كوزدەلدىپ وتىر.

مينيستر ۆەدومستۆو ىسكە اسىرىپ جاتقان مەملەكەت باسشىسىنىڭ باسقا دا تاپسىرمالارىنىڭ قاتارىندا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ، جىل سايىن جالاقىنى جوعارىلاتۋ جونىندەگى شارالار تۋرالى باياندادى. مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرىنە قاتىس­تى اتالعان سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىبي جاۋاپكەرشىلىگىن ساقتاندىرۋ جۇيە­سىن ەنگىزۋ تۋرالى حابارلادى. سونداي-اق ا.عينيات پرەزيدەنتتىڭ دارىگەرلەردى قولداۋداعى ۇلكەن ءرولىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، ەگەر 2018 جىلى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە تەك 49 ناگرادا بەرىلسە، قاسىم-جومارت توقاەۆ ەكى جىل ىشىندە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە 1 225 ءتۇرلى ناگرادا تابىستادى.

ۆەدومستۆو باسشىسى ءوز سوزىندە اۋرۋحانا ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ ماسەلەسىنە قاتىستى دا مالىمەت بەردى. وسى تاپسىرمانى ىسكە اسىرۋ اياسىندا بيىل 20 مەديتسينالىق نىسان اشۋ جوس­پارلانىپ وتىر. ال 2023 جىلى 37 نىسان پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ كۇتىلۋدە. سونىمەن قاتار 2025 جىلعا قاراي 500 مساك نىسانىنىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانعان. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا مينيسترلىك مەديتسينالىق تەحنيكانى ورتالىقتاندىرىلعان ساتىپ الۋ مەحانيكاسىن ازىرلەدى. دارىلىك زاتتار مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردىڭ وتاندىق ءوندىرىسىنىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ناقتى ءىس-شارالار قابىلدادى.

سوڭعى جاڭالىقتار

جاس ساراپشىلار تالداۋى

ساياسات • كەشە

كەتىگىن تاپقان كاسىپورىن

ەكونوميكا • كەشە

ايان تۋرالى بايان

رۋحانيات • كەشە

ۇزدىكتەر انىقتالدى

فۋتبول • كەشە

ايازداعى اپات

ايماقتار • كەشە

ارحەولوگ اسۋلارى

قوعام • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار