زارقىن تايشىباي 20 جىلدان ارتىق سقۋ-دا جۋرناليستيكانى وقىپ-ۇيرەتۋ, ولكەنى زەرتتەۋ, تاريحتى تارازىلاۋ, ۇلى تۇلعالارىمىزدىڭ ءومىرى مەن ءىسىن زەردەلەۋ سالاسىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. وعان دەيىن ول ە.بوكەتوۆ اتىنداعى قارمۋ-دە ۇستازدىق ەتكەن. العا قويعان باعىتى بويىنشا 200-دەن ارتىق عىلىمي ماقالا, 12 وقۋ قۇرالىن, 11 مونوگرافيا جاريالاعان ادام. ونىڭ زەرتتەۋلەرى قازاق حالقىنىڭ تاريحى مەن ادەبيەتىندە ءوزىنىڭ وشپەس ىزدەرىن قالدىرعان داڭقتى ۇلدارىنىڭ ۇلاعاتتى ءىس-ارەكەتتەرىن جارىققا شىعارىپ, ولاردى عىلىمي اينالىسقا ەنگىزىپ, جالپى كوپشىلىككە, سونىڭ ىشىندە جاستار مەن ستۋدەنتتەرگە تانىتۋعا باعىتتالعان. وسى جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرىپ, ۇزاق جىلدار بويى ارحيۆتەردىڭ شاڭىن جۇتقان ول ءوزىنىڭ تاباندىلىعى مەن كورەگەندىك ينتۋيتسياسىنىڭ ارقاسىندا عىلىم ءۇشىن تاماشا جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى. ەڭبەكتەرى ابايتانۋ سالاسىن, ماعجان جۇماباەۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىن, قازاق جۋرناليستيكاسىنىڭ حح عاسىردىڭ باسىنداعى تاريحىن, ابىلاي حاننىڭ ءومىرى مەن ءىس-ارەكەتى بويىنشا زەرتتەۋلەردى تولىقتىردى.
«شاكىرتسىز ۇستاز تۇل» دەمەكشى, شاكىرت تاربيەلەۋ سالاسىندا دا ۇلانعايىر ەڭبەكتەر اتقارىپ كەلەدى. ونىڭ جانكەشتى بەلسەندىلىگىنىڭ ارقاسىندا ە.بوكەتوۆ اتىنداعى قارمۋ-دە جانە م.قوزىباەۆ اتىنداعى سقۋ-دا جۋرناليستيكا فاكۋلتەتتەرى اشىلدى. قازىر ونىڭ تۇلەكتەرى ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە قوعامدىق پىكىردى قالىپتاستىرۋ, حالىققا شىنشىل اقپاراتتار بەرۋ, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ۇلىقتاۋ سالاسى بويىنشا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. جۋرناليستەر دايارلاۋداعى قالىپتاستىرعان مەكتەبى بۇگىنگى كۇنى ماۋەلى باققا اينالىپ, تالاي مىقتى جۋرناليستەر «زارقىننىڭ شەكپەنىنەن شىققانبىز» دەپ ونى ورىندى ماقتان ەتەدى.
م.قوزىباەۆ اتىنداعى سقۋ-دىڭ قابىرعاسىندا اشىلعان ەتنو-مادەني زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ جۇمىسىن دا ونىڭ ەسىمىنسىز كوزگە ەلەستەتۋ قيىن. وسى ورتالىقتا ول ءحVىىى-حح عاسىرلارداعى ولكەمىزدىڭ شەجىرەسى بويىنشا تاريحي, ەتنوگرافيالىق, انتروپولوگيالىق, ونوماستيكالىق كەشەندى زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ كەلەدى. وسى زەرتتەۋلەر بويىنشا بىرنەشە كىتاپ جارىققا شىقتى. بۇلار ولكەمىزدىڭ كەشەندى تاريحىن بىلۋدە ىزدەنۋشىلەرگە, ستۋدەنت-جاستارعا تاپتىرمايتىن دەرەكتەر. ءسويتىپ ول قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ گۋمانيتارلىق جانە قوعامدىق عىلىم سالاسىندا قاجىماي-تالماي ەڭبەكتەنگەندىگىنىڭ ارقاسىندا وشپەس ءىز قالدىرىپ وتىر.
مەرەيجاس يەگەرىن وبلىس اكىمى قۇمار اقساقالوۆتىڭ اتىنان ونىڭ ورىنباسارى عاني نىعىمەتوۆ قۇتتىقتاپ, «قاي جاعىنان العاندا دا ءسىز م.قوزىباەۆ اتىنداعى سقۋ-دىڭ عانا ەمەس ءوڭىرىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالعان جانسىز. اقىن ايتپاقشى «قىزىلجاردى كورگىڭ كەلسە – مىنە, وسى» دەپ ءسىزدى الدىمىزعا سالساق ەشكىمنەن ۇيالمايمىز», دەپ ونىڭ ارقاسىنا شاپان جاپتى. سقۋ رەكتورى ەرلان شولانوۆ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى اتىنان «عىلىمدى دامىتۋدا سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىن تاقتى. قاراعاندى وبلىسى دەلەگاتسياسىن باستاپ كەلگەن Amanat پارتياسى وبلىستىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بەكزات التىنبەك وبلىس اكىمى جەڭىس قاسىمبەكتىڭ, قارقارالى اۋدانىنىڭ اكىمى ەرلان قۇسايىننىڭ قۇتتىقتاۋلارىن جەتكىزىپ, ابزال اعانىڭ استىنا ات مىنگىزدى. قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ توراعاسى سەيىتقازى ماتاەۆ ءوزىنىڭ قۇتتىقتاۋىن ايتىپ, زاقاڭا وداقتىڭ التىن مەدالىن تابىس ەتتى.
قۇتتىقتاۋشىلار اراسىندا سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى ەسكەندىر ەلەۋسىزوۆ, تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى زيابەك قابىلدينوۆ, جازۋشىلار وداعىنىڭ حاتشىسى داۋلەتكەرەي كاپ ۇلى, تۇركيادان كاستامونۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ورحون سويلەمەز, «سارىارقا-اقپارات» مەدياحولدينگىنىڭ ديرەكتورى قامبار احمەت, قارمۋ رەكتورىنىڭ اتىنان قويلىباي اسانوۆ, «قازاقستان رترك» اق اقمولا فيليالىنىڭ ديرەكتورى ەرلان اتامباي جانە ت.ب. بولدى.
تۇستەن كەيىن ءوز جۇمىسىن جالعاستىرعان كونفەرەنتسيادا زارقىن تايشىبايدىڭ جۋرناليستىك, عالىمدىق, ۇستازدىق, ولكەتانۋشىلىق قىرلارىن اشقان وننان ارتىق تانىمدى, تاعىلىمدى باياندامالار وقىلدى. وزىنە بەرىلگەن سوزدە زەركەڭ كونفەرەنتسيانى ۇيىمداستىرۋشىلارعا جانە كەلگەن قوناقتارعا العىسىن ايتتى. كونفەرەنتسيانى جۇرگىزگەن تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى اقمارال ىبىراەۆا وقىلعان باياندامالار جەكە جيناق بولىپ شىعاتىنىن جەتكىزدى.
پەتروپاۆل