ايماقتار • 17 مامىر, 2022

عالىم عيبراتى

370 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ماناش قوزىباەۆ اتىنداعى سولتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىندە ادەبيەت, تاريح, ءبىلىم بەرۋ, جۋرناليستيكا سالاسىندا وزىندىك ورنى بار, ۇلتتىق جوعارى مەكتەپ اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى زارقىن سىزدىق ۇلى تايشىبايدىڭ تۋعانىنا 80 تولۋىنا وراي «قازىرگى زامانعى جۋرناليستيكانىڭ عىلىمي-پەداگوگيكالىق اسپەكتىلەرى» دەگەن تاقىرىپتا رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسيا بولدى.

عالىم عيبراتى

زارقىن تايشىباي 20 جىلدان ارتىق سقۋ-دا جۋرناليستيكانى وقىپ-ۇيرەتۋ, ولكەنى زەرتتەۋ, تاريحتى تارازىلاۋ, ۇلى تۇلعالارىمىزدىڭ ءومىرى مەن ءىسىن زەردەلەۋ سالاسىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. وعان دەيىن ول ە.بوكەتوۆ اتىنداعى قارمۋ-دە ۇستازدىق ەتكەن. العا قويعان باعىتى بويىنشا 200-دەن ارتىق عىلىمي ماقالا, 12 وقۋ قۇرالىن, 11 مونوگرافيا جاريالاعان ادام. ونىڭ زەرتتەۋلەرى قازاق حالقىنىڭ تاريحى مەن ادەبيەتىندە ءوزىنىڭ وشپەس ىزدەرىن قالدىرعان داڭقتى ۇلدارىنىڭ ۇلاعاتتى ءىس-ارەكەتتەرىن جارىققا شىعارىپ, ولاردى عىلىمي اينالىسقا ەنگىزىپ, جالپى كوپشىلىككە, سونىڭ ىشىندە جاستار مەن ستۋدەنتتەرگە تانىتۋعا باعىتتالعان. وسى جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرىپ, ۇزاق جىلدار بويى ارحيۆتەردىڭ شاڭىن جۇتقان ول ءوزىنىڭ تاباندىلىعى مەن كورەگەندىك ينتۋيتسياسىنىڭ ارقاسىندا عىلىم ءۇشىن تاماشا جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى. ەڭبەكتەرى ابايتانۋ سا­لا­سىن, ماعجان جۇماباەۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىن, قازاق جۋر­ناليستيكاسىنىڭ حح عاسىردىڭ باسىن­داعى تاريحىن, ابىلاي حاننىڭ ءومىرى مەن ءىس-ارەكەتى بويىنشا زەرتتەۋ­لەردى تولىقتىردى.

«شاكىرتسىز ۇستاز تۇل» دەمەكشى, شا­كىرت تاربيەلەۋ سالاسىندا دا ۇلان­عايىر ەڭبەكتەر اتقارىپ كەلەدى. ونىڭ جان­­كەشتى بەلسەندىلىگىنىڭ ارقاسىندا ە.بو­كەتوۆ اتىنداعى قارمۋ-دە جانە م.قوزىباەۆ اتىنداعى سقۋ-دا جۋرناليس­تيكا فا­كۋلتەتتەرى اشىلدى. قازىر ونىڭ تۇ­لەكتەرى ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە قو­عامدىق پىكىردى قالىپتاستىرۋ, حا­لىققا شىنشىل اقپاراتتار بەرۋ, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ۇلىقتاۋ سالاسى بويىنشا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. جۋرناليستەر دايارلاۋداعى قالىپ­تاستىرعان مەكتەبى بۇگىنگى كۇنى ماۋەلى باققا اينالىپ, تالاي مىقتى جۋرنا­ليستەر «زارقىننىڭ شەكپەنىنەن شىق­قانبىز» دەپ ونى ورىندى ماقتان ەتەدى.

م.قوزىباەۆ اتىنداعى سقۋ-دىڭ قابىرعاسىندا اشىلعان ەتنو-مادەني زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ جۇمىسىن دا ونىڭ ەسىمىنسىز كوزگە ەلەستەتۋ قيىن. وسى ورتالىقتا ول ءحVىىى-حح عاسىرلارداعى ولكەمىزدىڭ شەجىرەسى بويىنشا تاريحي, ەتنوگرافيالىق, انتروپولوگيالىق, ونوماستيكالىق كەشەندى زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ كەلەدى. وسى زەرتتەۋلەر بويىنشا بىرنەشە كىتاپ جارىققا شىقتى. بۇلار ولكەمىزدىڭ كەشەندى تاريحىن بىلۋدە ىزدەنۋشىلەرگە, ستۋدەنت-جاستارعا تاپتىرمايتىن دەرەكتەر. ءسويتىپ ول قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ گۋمانيتارلىق جانە قوعامدىق عىلىم سالاسىندا قاجىماي-تالماي ەڭبەكتەنگەندىگىنىڭ ارقاسىندا وشپەس ءىز قالدىرىپ وتىر.

مەرەيجاس يەگەرىن وبلىس اكىمى قۇمار اقساقالوۆتىڭ اتىنان ونىڭ ورىنباسارى عاني نىعىمەتوۆ قۇتتىقتاپ, «قاي جاعىنان العاندا دا ءسىز م.قوزىباەۆ اتىنداعى سقۋ-دىڭ عانا ەمەس ءوڭىرىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالعان جانسىز. اقىن ايتپاقشى «قىزىلجاردى كورگىڭ كەلسە – مىنە, وسى» دەپ ءسىزدى الدىمىزعا سالساق ەشكىمنەن ۇيالمايمىز», دەپ ونىڭ ارقاسىنا شاپان جاپتى. سقۋ رەكتورى ەرلان شولانوۆ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى اتىنان «عىلىمدى دامىتۋدا سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىن تاقتى. قاراعاندى وبلىسى دەلەگاتسيا­سىن باستاپ كەلگەن Amanat پارتياسى وبلىستىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بەكزات التىنبەك وبلىس اكىمى جەڭىس قاسىمبەكتىڭ, قارقارالى اۋدانىنىڭ اكىمى ەرلان قۇسايىننىڭ قۇتتىقتاۋلارىن جەتكىزىپ, ابزال اعا­نىڭ استىنا ات مىنگىزدى. قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ توراعاسى سەيىتقازى ماتاەۆ ءوزىنىڭ قۇتتىقتاۋىن ايتىپ, زاقاڭا وداقتىڭ التىن مەدالىن تابىس ەتتى.

قۇتتىقتاۋشىلار اراسىندا سول­تۇستىك قازاقستان وبلىستىق اردا­گەر­­لەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى ەسكەندىر ەلەۋ­سىزوۆ, تاريح جانە ەتنولوگيا ينستي­تۋتىنىڭ ديرەكتورى زيابەك قابىل­دينوۆ, جازۋشىلار وداعىنىڭ حاتشىسى داۋلەتكەرەي كاپ ۇلى, تۇركيادان كاستامونۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ورحون سويلەمەز, «سارىارقا-اقپارات» مەدياحولدينگىنىڭ ديرەكتورى قامبار احمەت, قارمۋ رەكتورىنىڭ اتىنان قويلىباي اسانوۆ, «قازاقستان رترك» اق اقمولا فيليالىنىڭ ديرەكتورى ەرلان اتامباي جانە ت.ب. بولدى.

تۇستەن كەيىن ءوز جۇمىسىن جالعاس­تىرعان كونفەرەنتسيادا زارقىن تاي­شىبايدىڭ جۋرناليستىك, عالىمدىق, ۇستازدىق, ولكەتانۋشىلىق قىرلارىن اشقان وننان ارتىق تانىمدى, تا­عى­­­­ل­ىمدى باياندامالار وقىلدى. وزى­نە بە­رىل­گەن سوزدە زەركەڭ كونفە­رەن­تسيا­نى ۇيىمداستىرۋشىلارعا جا­نە كەلگەن قوناقتارعا العىسىن ايتتى. كونفەرەنتسيانى جۇرگىزگەن تاريح عى­لىمدارىنىڭ دوكتورى اقمارال ىبى­راەۆا وقىلعان باياندامالار جەكە جيناق بولىپ شىعاتىنىن جەتكىزدى.

 

پەتروپاۆل

سوڭعى جاڭالىقتار