سۇحبات • 15 مامىر، 2022

ماسەلە «ءبىرىنشى قوڭىراۋدان» شەشىلەدى

43 رەت كورسەتىلدى

جاننات ءدۇبىروۆا – جاس تا بولسا ۇيىمداردى تسيفرلاندىرۋ مەن ترانسفورماتسيا­لاۋ سالاسىنداعى 150-دەن استام تابىستى جوبالاردىڭ اۆتورى، پرەزيدەنتتىك جاستار كادرلىق رەزەرۆىنىڭ مۇشەسى. تسيفرلاندىرۋ سالاسىندا iKOMEK109 قالالىق ورتالىعىنىڭ اۆتورى ءارى جەتەكشىسى، ۇلىبريتانياداعى مانچەستەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كومپيۋتەرلىك عىلىمدار ماگيسترى دارەجەسىنە يە. اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالاسىندا 16 جىلدان بەرى ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان جانناتتىڭ دا ايتارى بار.

– جاننات، اڭگىمەمىزدى ءۇش دەڭگەيلى سەرۆيستىك مودەل ساناتىنداعى قالا­لىق مونيتورينگ جانە جەدەل ارەكەت ەتۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسىنان باستا­ساق، ونىڭ ارتىقشىلىعى نەدە؟ تۇرعىن­دارعا قانداي پايداسى ءتيىپ جاتىر؟

– قازىرگى تاڭدا ەلورداداعى ءىرى كوم­مۋنالدىق مونوپوليستەردەن باستاپ قا­­لاداعى 1 مىڭنان استام قىزمەت كورسە­­تەتىن ۇيىمداردى بىرىكتىرگەن iKOMEK109 بىرىڭعاي بايلانىس ورتا­لىعى «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ ناقتى قۇ­را­لىنا اينالىپ كەلەدى دەسەم، اسىرا ايتقاندىق بولماس. ويتكەنى ورتالىق – حالىقتىڭ ارىزىن، شاعىمىن مەملەكەتتىك ورگاندارعا نەمەسە كەرىسىنشە، مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ جاڭالىعى مەن اقپاراتىن حالىققا جەدەل ءارى ساپالى تاراتاتىن قۇرال. ياعني مەملەكەت پەن ازامات اراسىن بايلانىستىراتىن كوپىر.
ءبىزدىڭ بازامىزدا قىزمەت كورسەتىلگەن 800 مىڭ­نان استام بىرەگەي تەلەفون نومىر­­لەرى تىركەلدى. بۇل – حالىقتىڭ وسى قىزمەتكە دەگەن قىزىعۋشىلىعىنىڭ ايعاعى.

استانانىڭ كەز كەلگەن تۇرعىنى نەمەسە قوناعى قالا قىزمەتىنە بايلا­نىستى سۇراق تۋىنداعاندا نەمەسە ارىز-شاعىمى بولعاندا بىزگە تەلەفون شالىپ، ءوز ماسەلەسىن اكىمدىككە بارماي-اق ايتا الادى. ءبىز ول ماسەلەنى لەزدە شە­شۋ مۇمكىن بولسا، تەلەفون تۇتقاسىن قوي­ماس­تان شەشىپ بەرەمىز. ال ەگەر ارىز بەلگىلى ءبىر پروبلەماعا قاتىستى بولسا، اۆتوماتتى تۇردە قۇزىرلى ورگانعا جىبەرەمىز. ارىزدى تىركەپ، ول ازاماتتىڭ ماسەلەسىنىڭ شەشىلۋىن قاداعالاپ وتىرامىز. ءوتىنىش، ارىز نەمەسە شاعىم بەرۋدىڭ بۇكىل پروتسەسىن، ونى پىسىقتاۋ مەن ساپاسىن باعالاۋدى تولىقتاي تسيفرلادىق. باقىلاۋ، شەشىلگەن پروبلەمالاردى ساراپتاۋ، قاي اۋدان نەمەسە باسقارما ءوز مىندەتتەرىن قالاي ورىنداعانىن تۇگەل ساراپتاپ، اكىمدىككە ەسەپ بەرىپ وتىرامىز.

مىسالى، قالا تۇرعىنى كوشەدە جينالماعان قوقىستىڭ ءۇيىندىسىن كورسە، ونى سمارتفونعا سۋرەتكە ءتۇسىرىپ، بىزگە ارنايى قوسىمشا ارقىلى جىبەرە الادى. ال ءبىز ونى ءتيىستى كوممۋنالدى مەكەمەگە جىبەرەمىز. قوقىستى تازالاعاننان كەيىن كوممۋنالدى مەكەمە قىزمەتكەرلەرى سول جەردى سۋرەتكە ءتۇسىرىپ بىزگە ەسەپ جىبەرەدى.

استانالىقتار بىزگە تەك تەلەفون ارقى­لى عانا ەمەس، الەۋمەتتىك جەلىلەر، اكىمدىك سايتى، Smart Astana مەن iKOMEK109 ارنايى قوسىمشالارى ارقىلى دا حابارلاسا الادى.

– مۇنداي مەكەمەنىڭ يدەياسى مەن تۇجىرىمداماسىن قايدان ال­دىڭىز­دار؟ ەلىمىزدە وسى قىزمەتتىڭ بالاماسى بار ما؟

– iKOMEK109 قىزمەتىن قۇرماس بۇرىن ءبىز نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگىن ترانسفورماتسيالاۋ جۇمىستارىن اتقارعان ەدىك، سول جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە قالا تۇرعىندارىنا اكىمدىك باسقارمالارىمەن ءبىر تەلەفون ءنومىرى ارقىلى تەز بايلانىساتىن ىڭعايلى قىزمەت قۇرۋ يدەياسى كەلدى.

iKOMEK109 قۇرۋ ادىستەمەسى اقش-عى 911 جانە 311 قىزمەتتەرىنىڭ امەريكالىق تاجىريبەسىنىڭ سيمبيوزىنا جانە ءۇش دەڭگەيدەن تۇراتىن سەرۆيستىك مودەلدىڭ ەۋروپالىق ءادىسناماسىنا نەگىزدەلگەن. ءبىز بىرنەشە مەملەكەتتىڭ وسى قىزمەتتەگى جۇمىستارىن ساراپتاپ، ولاردىڭ ىشىنەن ەڭ پايدالى ءارى قولدانۋعا قولايلى دەگەن ۇلگىلەرىن وزىمىزگە بەيىمدەدىك.

– ءۇش دەڭگەيدەن تۇراتىن سەرۆيستىك مودەل ءىس جۇزىندە قالاي جۇمىس ىستەيدى؟

– ءبىزدىڭ قىزمەتىمىزدەگى ءبىرىنشى دەڭ­گەي وتىنىشتەردى قابىلدايتىن جانە جۇيەدە تىركەيتىن بايلانىس ورتالى­عى­نىڭ امبەباپ وپەراتورلارىنىڭ جۇ­مىسى. ياعني ولار ارىز-شاعىمداردى قا­بىلدايتىن العاشقى ساتى. ەكىنشى دەڭگەي – ۇسىنىلاتىن جاۋاپتاردىڭ ساپاسى مەن وڭدەۋ جەدەل­دىگىنىڭ موني­تورينگىمەن اينالىساتىن ينسپەكتورلار. ال وپەراتورلاردىڭ جۇ­مىسىنىڭ ساپاسىن ينسپەكتورلار قاداعا­لاپ وتىرادى. ەگەر ولقىلىقتار بولسا، سونى تۇ­زەي­دى. ءۇشىنشى دەڭگەي – جاۋاپتى ورىن­داۋشىلار، كوممۋنالدىق قىز­مەت­تەر، اۋداندىق اكىمدىكتەر مەن اكىم­دىك باس­قارمالارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى، ولار ر­ەگلامەنتتىك مەرزىمدەرگە سايكەس تۇر­عىن­­داردان كەلىپ تۇسكەن وتىنىشتەردى پى­سىق­تاپ، كوتەرىلگەن ماسەلەلەردى شەشۋى ءتيىس.

ءاربىر ءوتىنىش پەن ونىڭ ورىندالۋى تسيفر­لى تۇردە قاداعالانىپ، ءبىز كۇن سايىن كەلىپ تۇسكەن شاعىمداردى، ولار­دىڭ بارلىعىنىڭ دۇرىس شەشىم تابۋىن ساراپتاپ وتىرامىز. بىزدە اۋدان اكىم­دىكتەرى مەن باسقارمالاردىڭ دا وزىندىك رەيتينگى بار، ءار قۇرىلىم وزىنە ءمىن­­-
د­ەتتى جۇمىستاردى اتقارعان-اتقار­ماعانى بىزگە داتا-ورتالىقتاعى مالى­مەتتەرگە سايكەس كورىنىپ تۇرادى. اپتا سايىن قالا باسشىلىعىنا ەسەپ بەرىپ وتىرامىز.

قازىرگى تاڭدا قالا اكىمدىگىنىڭ 25 باس­قارماسى، 41 كوممۋنالدىق جانە اپاتتىق قىزمەتى، 69 ليفت ۇيىمى، 500 پيك جانە 277 ميق، 122 وقۋ ورنى، 54 مەملەكەتتىك جانە جەكە مەديتسينالىق مەكەمە iKOMEK بىرىڭعاي 109 نومىرىنە بىرىكتىرىلگەن. ورتالىق وپەراتورلارى 2 500-دەن استام قىزمەت بويىنشا كەڭەس جانە جەدەل كومەك كورسەتەدى. الايدا قىزمەتكەرلەرىمىزدىڭ جۇمىسى تەك تەلەفوننان كەڭەس پەن جاردەم بەرۋمەن شەكتەلىپ قالمايدى.

وسى 4 جىلدان استام ۋاقىتتا ءبىز قالا تۇرعىندارىنان 8 ميلليونعا جۋىق ءوتىنىشتى قابىلداپ، پىسىقتادىق، ماسە­لەلەردىڭ 88 پايىزدان استامى ءبىرىن­شى قوڭىراۋدان شەشىلدى. سونىڭ ارقا­سىندا ەلوردا اكىمدىگىنىڭ كەڭسەسىنە تۇرعىنداردان تۇسكەن وتىنىشتەر سانى 21 پايىزعا قىسقاردى. جىل سايىن iKOMEK سەرۆيسىن ەلوردانىڭ 800 مىڭعا جۋىق تۇرعىنى پايدالانادى.

– جالپى، وسى يننوۆاتسيالىق ازىر­لە­­مەلەر پاتەنتتەلگەن بە؟ ماسەلەن، ءىKOMEK109 تاعى نە اتقارا الادى؟

– ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەرىمىز تاۋلىك بويى قالادا ورنالاستىرىلعان 16 مىڭ بەينەباقىلاۋ كامەراسى ارقىلى قاۋىپ­سىزدىكتى باقىلاپ وتىرادى. شاھار كوشەلەرىندە ۇرلىق نەمەسە باسقا دا قىلمىس بولعان جاعدايدا پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە كامەرا ارقىلى قىلمىسكەرلەردى تابۋعا كومەكتەسەدى.

نۇر-سۇلتان تۇرعىندارىنا مەكتەپ­تەردەگى ساباقتاردى توقتاتۋ، جولدارداعى اپات جانە جوندەۋ جۇمىستارى، تراسسالاردى اۋا رايىنا بايلانىستى جابۋ/اشۋ تۋرالى اقپاراتتى قالا تۇرعىن­دا­رى­نا تاڭسارىدەن جىبەرەتىن دە iKOMEK قىزمەتكەرلەرى. ءتورت جىل ىشىن­دە وسىن­­داي 4 ميلليونعا جۋىق جەدەل حا­­بار­­­لاما جىبەرىپپىز. مۇنىمەن قا­تار مەكە­مەمىز قالا باسقارمالارىنىڭ جۇ­­مى­سىنىڭ ناتيجەلەرىن ساراپتاپ، اۋدان اكىمدىكتەرىنىڭ تۇرعىنداردىڭ وتىنىشتەرىن قالاي ورىنداپ جاتقاندىعىن دا قاداعالاپ وتىرادى.

جوعارىدا اتالعان بارلىق يننوۆا­تسيالىق ازىرلەمەلەردىڭ پاتەنتتەلگەنىن اتاپ ءوتۋ ماڭىزدى، م ۇلىكتىك قۇقىقتار بار جانە ولار كوممۋنالدىق كاسىپورىن – نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگىنىڭ شجق «قالالىق مونيتورينگ جانە جەدەل ارەكەت ەتۋ ورتالىعى» مكك بالانسىندا تۇر.

مەنىڭشە، بۇل كەز كەلگەن يننوۆاتسيالىق جوبانى مەملەكەتتىك ۇيىمداردا ەنگىزۋدىڭ ماڭىزدى ساتتەرىنىڭ ءبىرى – م ۇلىكتىك قۇقىقتار مەملەكەتتىڭ يەلىگىندە بولۋى ءتيىس.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

 

اڭگىمەلەسكەن

ايناش ەسالى،

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار

كيىكتەر كىمگە كەدەرگى؟

قازاقستان • كەشە

ەكى اۋىلعا گاز جەتتى

ايماقتار • كەشە

ينفلياتسيا يىلە مە؟

قوعام • كەشە

ءدارى مەن ءسوز ءدارۋى

مەديتسينا • كەشە

«التايداي جەر قايدا؟!»

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار