پىكىر • 09 مامىر, 2022

جاڭا قازاقستاننىڭ جاڭا كەلبەتى

5960 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى 5 ماۋسىم كۇنى جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋم وتەتىنى تۋرالى قازاقستان حالقىنا ۇندەۋ جولدادى. رەفەرەندۋم – ساياسي رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ باعىتىنداعى باستى قۇجات.

جاڭا قازاقستاننىڭ جاڭا كەلبەتى

كوللاجدى جاساعان امانگەلدى قياس, «ەQ»

بۇل – جاڭا قازاقستاندى قۇرۋعا باعىتتالعان قادامنىڭ جار­قىن كورىنىسى. بۇگىندە ەلىمىزدە بولىپ جاتقان ساياسي رەفور­مالاردىڭ باستى تەتىگى رەتىندە كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەردى پرەزيدەنتتىڭ ءوزى ۇسىنعان بولاتىن. بۇل جەردە مەملەكەت باس­شى­سى حالىق تاراپىنان تۋىن­داي­­تىن بارلىق ماسەلەنى ەسكە­رىپ وتىرعانىن ايتا كەتكەن ءلازىم. دۇرىسى, پرەزيدەنت ەلدىڭ پىكىرىن ەسكەرگىسى كەلەدى. بۇگىنگى تاڭدا پرەزيدەنت ءوزىنىڭ ساياسي رەفورمالارىنا قاتىستى جاڭا باعدارلاماسىن ۇسىندى. ونىڭ نەگىزى – قوعام تاراپىنان تۋىندايتىن ماسەلەلەردى قال­تارىستا قالدىرماۋ. 

قاسىم-جومارت توقاەۆ ءبىرىن­شى كەزە­ك­تە سۋپەرپرەزيدەنتتىك بيلىك­تەن ىق­­پال­دى پارلامەنتى بار پرەزيدەنتتىك بي­­لىككە وتەتىن تۇپكىلىكتى شەشىمدى ناق­­تى­لاپ العانى ءمالىم. تاريحي ۇستا­نىم­دى ءبىرىنشى رەسپۋبليكادان ەكىنشى رەس­­پۋب­­ليكاعا ءوتۋ كەزىندەگى قۇ­قىق­تىق نە­گىز­دەمە دەۋگە دە بولادى. ول يدەيا قا­زاق­ستان حالقى­نىڭ دا كوكەيىنە قوندى.

كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلەتىن وزگەرىس­تەرگە بايلانىستى رەفەرەندۋم وتكىزۋ تۋرالى پرەزي­دەنتتىڭ ۇسىنىسى وتە دايەكتى ەكەنى داۋسىز. سەبەبى مۇنىڭ بار­لىعى قوعام تاراپىنان بولعان سۇرانىستىڭ ناتيجەسىندە قولعا الىنىپ جاتقان جۇمىستار ەكەنى راس. مەملەكەت باسشىسىنىڭ سايا­سي رەفورماداعى ەڭ ماڭىز­دى باعىتتار رەتىندە بيلىك تار­ماق­تارى اراسىنداعى تەڭگەرىمدى وزگەرتۋ, پارلامەنتتىڭ وكىلەتتىگىن كۇشەيتۋ, جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باس­قارۋ, اسىرەسە ءماسليحاتتار­دىڭ ءرولىن ارتتىرۋ, سايلاۋ جۇيە­سىن­­دەگى پرو­پورتسيونالدى-ماجو­ري­تارلىق جۇ­يەنى ەنگىزۋ ارقىلى حالىق­تىڭ ءار سا­ناتتاعى, ءارتۇرلى پىكىر­دەگى, ءارتۇر­لى ساياسي كوز­قاراستاعى وكىلدەرىن مەم­لەكەتتىك ماسەلەلەرگە كەڭىنەن تارتۋدى كوز­دەگەنى كوڭىلگە قونىمدى.

ءبىز بۇل ماسەلەدە ءبىر دۇنيەنى انىق ايتۋىمىز كەرەك. الداعى ۋاقىتتا جاڭا قازاقستاننىڭ جاڭا ەرەجەلەرى بەكى­تىلەدى. مۇ­نىڭ بارلىعى اتا زاڭى­مىزدان باس­تا­لادى. ناتيجەسىندە, كونستي­تۋتسيانىڭ 33 بابىنا وزگەرىس ەنگىزۋ ارقىلى الداعى ۋاقىتتا 20-دان استام زاڭ جاڭاشا رەداك­تسيالاناتىن بولادى. سول ارقىلى ەلىمىزدەگى ساياسي جۇيە مەن ساياسي  باسقارۋدىڭ قايتا قۇرىلۋى جۇزەگە اسادى. سون­دىق­تان دا پرەزيدەنتتىڭ 5 ماۋ­سىمعا بەلگىلەگەن رەفەرەندۋمى ءبىزدىڭ جاڭا قازاقستاننىڭ ادام قۇقىقتارىن قورعايتىن, ساي­لاۋ قۇقىقتارى كەڭەيتىلگەن العى­شارتتار نەگىزىندە ىسكە اسادى.

 

قازبەك مايگەلدينوۆ,

«قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى» كەاق باسقارما توراعاسى, ساياساتتانۋشى

سوڭعى جاڭالىقتار