كەزدەسۋدىڭ باسىندا وسك توراعاسى ەڭ اۋەلى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايتىلعان سايلاۋ پروتسەسىن جاڭعىرتۋ جونىندەگى باستامالارىن, سوعان وراي قولعا الىنعان شارۋالاردى ەگجەي-تەگجەي ءتۇسىندىردى.
– وسىمەن ون بەسىنشى وڭىردە كەزدەسۋ وتكىزىپ جاتىرمىز. قازىر ءبىز سايلاۋارالىق كەزەڭدە تۇرمىز. پرەزيدەنت ءبىزدىڭ الدىمىزعا بارلىق سايلاۋ پروتسەستەرىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋدى, سايلاۋ پروتسەستەرىن بارىنشا جاڭعىرتۋدى قويىپ وتىر. سايلاۋ ورگاندارى اكىمدىكتەردەن تاۋەلسىز بولۋى كەرەك جانە سايلاۋ كەزىندە ءتۇرلى بۇرمالاۋشىلىقتارعا جول بەرىلمەۋگە ءتيىس. ەل ارالاپ, الىس اۋىلدارداعى اعايىننىڭ پىكىرىن تىڭداۋداعى ساپارىمىزدىڭ باستى ماقساتى وسى, – دەپ اتاپ ءوتتى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى وسكەمەندە قوعام وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا.
باسقوسۋدا اۋىل اكىمدەرىنىڭ سايلاۋى, ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسيالارى جۇمىستارىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ, سونىمەن بىرگە باقىلاۋشىلارعا قاتىستى بىرقاتار ماسەلە كوتەرىلدى.
ايتا كەتسەك, اۋىل اكىمى لاۋازىمىنا كانديدات رەتىندە تىركەلۋ ءۇشىن ۇمىتكەردىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتتە ەڭبەك ءوتىلىنىڭ بولۋى مىندەتتى تالاپ رەتىندە قويىلادى. قوعام بەلسەندىلەرىنىڭ پىكىرىنشە, بۇل تالاپ ادامنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سول سەبەپتى مەيلى اۋىل اكىمى, ءتىپتى پرەزيدەنت سايلاۋىندا دا ءوز كانديداتۋراسىن ۇسىنۋعا كەز كەلگەن ازاماتتىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىعى بار. سوندىقتان بەلسەندىلەر مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى ەڭبەك ءوتىلى مىندەتتەلگەن تالاپ قايتا قارالسا دەگەندى العا تارتادى.
سايلاۋ پروتسەسىنە تىكەلەي قاتىسىپ جۇرگەن قوعام بەلسەندىلەرىنىڭ ايتۋىنشا, پارتيا وكىلدەرىنىڭ سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە باقىلاۋشى رەتىندە كىرۋىندە دە بىرقاتار پروبلەما بار.
– ەگەر باقىلاۋشىنىڭ قۇجاتتارى زاڭ تالاپتارىنا سايكەس راسىمدەلگەن بولسا, ول سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە كەدەرگىسىز كىرۋى قاجەت. بۇعان قوسا, بيۋللەتەن ساناۋ سىندى ماڭىزدى پروتسەستەر كەزىندە ول بارلىق ءۇردىستى تولىق كورە الاتىنداي قاشىقتا وتىرۋى كەرەك. بىلتىر ءبىز رەسپۋبليكا بويىنشا ءبىر كۇندە 730 اۋىل اكىمىن سايلادىق. بۇگىنگە دەيىن 961 اۋىل اكىمى سايلاندى. حالىقتىڭ داۋىسى ارقىلى سايلانعان اكىمنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى دە ارتا تۇسەدى. بۇل ەلىمىزدىڭ ساياسي جۇيەسىندە بۇرىن-سوڭدى بولماعان وقيعا, – دەدى ن.ءابدىروۆ.
جيىندا سايلاۋ كەزىندە ەلەكتروندى داۋىس بەرۋ مۇمكىندىگىنىڭ بولاشاعى دا ايتىلدى.
– شىنى كەرەك, سايلاۋشىلاردىڭ ەلەكتروندى تۇردە داۋىس بەرۋىن ۇيىمداستىرۋ وتە كوپ قاراجاتتى قاجەت ەتەدى. بۇعان دەيىنگى تاجىريبە ەلەكتروندى داۋىس بەرۋ مۇمكىندىگىن سايلاۋشىلاردىڭ تىم از بولىگى قولدانعانىن كورسەتتى. دەگەنمەن بۇل ماسەلە ءالى دە زەرتتەلەدى. ەلىمىزدە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارىمىز بار. سمارتفوندى كۇندەلىكتى قولداناتىن جاستار بار. سوندىقتان ەلەكتروندى داۋىس بەرۋ مۇمكىندىگىن قالدىرۋ, قالدىرماۋ ماسەلەسى جان-جاقتى زەرتتەلگەننەن سوڭ شەشىلەدى, – دەپ تۇسىنىك بەردى سپيكەر.
كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار سايلاۋشىلاردىڭ جەكە ساناتتارى ءۇشىن قاعاز بيۋللەتەندەرى بويىنشا ءداستۇرلى داۋىس بەرۋدىڭ نىسانى ساقتالسا دەگەن ويلارىن جەتكىزدى.
جيىندا وبلىستىق جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, وسكەمەن قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى ارايلىم ەسىمبەكوۆا سايلاۋعا جاستاردى كوپتەپ تارتۋعا, ماجوريتارلىق جۇيەنى ەنگىزۋگە, سايلاۋ پروتسەستەرىن جەتىلدىرۋگە قاتىستى وي-پىكىرىن ورتاعا سالدى.
ال وسكەمەندەگى جمك شاعىن اۋدانى ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى, ارداگەر ۇستاز الىبەك نۇرمۇحامەدوۆ قازىرگى جاستاردىڭ بويىنا ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ءسىڭىرۋ قاجەتتىلىگىن, قازىر ەرتەگى ايتاتىن اپانىڭ جوقتىعىنا, جاستاردىڭ «ۇيات بولادى» دەگەن ءسوزدى ۇمىتىپ بارا جاتقاندىعىنا جينالعاندار نازارىن اۋداردى. مۇنىمەن قاتار حالىقتىڭ سايلاۋعا دەگەن سەنىمىن قايتارۋ ءۇشىن بۇرىنعى سايلاۋ پروتسەستەرىندە جىبەرىلگەن قاتەلىكتەر ەندى قايتالانباسا دەگەن تىلەگىن جەتكىزدى. سونداي-اق وڭىردەگى وزگە ساياسي پارتيالاردىڭ وكىلدەرى, كاسىپكەرلەر سپيكەرگە كوكەيلەرىندە جۇرگەن ساۋالدارىن قويىپ ناقتى جاۋاپ الدى.
اتالعان تاقىرىپقا ارنالعان ءدال وسىنداي جۇزدەسۋ س.امانجولوۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باس اكىمشىلىك عيماراتىندا دا ءوتىپ, وعان 250-دەن استام ستۋدەنت پەن قالا جاستارى قاتىستى.
وسك توراعاسىنىڭ وسكەمەن قالاسىنىڭ جۇرتشىلىعىمەن جانە جاستارىمەن كەزدەسۋدىڭ بارلىعى باسقا وڭىرلەردەگى سياقتى الەۋمەتتىك جەلىلەردە تىكەلەي ترانسلياتسيا رەجىمىندە كورسەتىلدى. كەزدەسۋ سوڭىندا وسكەمەندىكتەر مازمۇندى دا تۇسىنىكتى اڭگىمەسى ءۇشىن نۇرلان ابدىروۆكە العىس ءبىلدىردى.
