ساياجاي باسىندا وتكەن قىستان قالعان ولىقاۋدى وتاپ, جەمىس-جيدەگىن ەگەتىن القاپتىڭ توپىراعىن قوپسىتىپ, تىڭايتقىش توگىپ, تىربانىپ جاتقان ءتامام ەل. تەك جەلدى كۇنى كوڭ-قوقىستى ورتەۋدىڭ قاۋىپتىلىگىن ەسكەرۋ كەرەك ءتارىزدى. ونىڭ ۇستىنە ۇزاق ۋاقىت شىرىمەيتىن پوليەتيلەن قاپتار دا جەلمەن ۇشىپ, توڭىرەكتى اقجاڭقا قىلۋدا. كۇزگى ازىعىنىڭ قامىن جاساپ جاتقانداردى ەسكەرتكەننەن گورى ەسىركەگەن دۇرىس. دەنى جاستارى جەر ورتاسىنان اسىپ كەتكەن ادامدار. ادال ەڭبەكتىڭ قادىرىن بىلەتىن اق داستارقاندارىنا ماڭداي تەرىمەن وسىرگەن ىرىزدىعىن قوياتىن اعا بۋىن. ال بايىپتاپ قاراساڭىز, جاستار جوقتىڭ قاسى. دەمەك ساياجاي جاي عانا سىباعانى مولايتاتىن ورىن ەمەس, بالالار مەن نەمەرەلەردى ەڭبەككە تاربيەلەيتىن ورىن دەپ ايتساق, وعاشتىعى بولا قويماس.
– دەمالىس كۇندەرى وسىندا نەمەرەلەرىمدى ەرتىپ كەلەمىن, – دەيدى قالا تۇرعىنى قونىسباي ەسەنگەلدينوۆ, – قالانىڭ قارا تۇتىنىنە قامالىپ وسكەن بالالار ءبىر مەزگىل تازا اۋا جۇتادى. ماعان كوكونىس ەگەتىن القاپتىڭ ءارامشوبىن ج ۇلىپ, توپىراعىن قوپسىتۋعا كومەكتەسەدى. سۋ تاسىپ بەرەدى. قورشاۋدىڭ بۇزىلعان جەرلەرىن جوندەسەدى. وتكەن كۇزدە ءبارىن تاپ-تازا قىلىپ جيناپ كەتىپ ەدىم, قىس بويى ساياجايدى پانالايتىن كەزبەلەردىڭ كەسىرىنەن بارلىعى قاۋساپ قالىپتى. ەڭ جامانى, كۇزگى ماۋسىمداعى ۇرلىق. وڭاي ولجانى كاسىپ ەتكەن كەزبەلەر ءپىسىپ تۇرعان شيە مەن قۇلپىنايدى, قاراقاتتى تەرىپ الىپ, بازارعا اپارىپ ارزان باعامەن ساتىپ جىبەرەدى. ءبىر كۇن كوزىڭ تايىپ كەتسە, جاز بويعى ەڭبەگىڭ زايا.
اۋماعى اتشاپتىرىم ساياجاي اۋماعى قىسقى قوقىستان تازارتىلىپ, اۋلا بىتكەن كوگالداندىرىلىپ جاتىر. كوكەيدە كوپ جۇمىس سايراپ تۇرعانىمەن, ىلگەرى باسقان قادامدى كەرى كەتىرەتىن توسقاۋىل كەدەرگى دە از ەمەس. قازىرگىسى جولاۋشىلار اۆتوبۋسىنىڭ سيرەك قاتىناۋى. قارا قازانداي بولعان ەل وكپەسى وسى تاراپتا ايتىلۋدا. كەلىپ-كەتۋ قيىن بولعان سوڭ كەيبىر كورشىلەرىمىز ساياجايدان باس تارتۋدا دەيدى جەر ەمبەك بولىپ جۇرگەن جاندار. 10 ساۋىردەن باستاپ №36 ساياجايعا قاتىنايتىن اۆتوبۋس باعىتى ىسكە قوسىلىپتى. شىنتۋايتىندا, بۇل جالعىز باعىت. سوندىقتان وبلىس ورتالىعى تۇرعىندارىنىڭ بارلىعىنا بىردەي قولايلى ەمەس.
– قازىر تاۋلىگىنە بەس اينالىم جاساپ ءجۇرمىز, – دەيدى «كوكشەتاۋ اۆتوبۋس پاركى» سەرىكتەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى ولەگ اگوەۆ, – العاشقى بەتتە جولاۋشىلاردىڭ اعىنىن زەردەلەدىك. شامامەن, ءبىر مەزەتتە وتىز ادام كولىگىمىزدى پايدالانۋى مۇمكىن. كۇن جىلىنعان سوڭ ساياجايعا كەلەتىندەر قاتارى مولايسا, تيىسىنشە اۆتوبۋس باعىتتارى دا كوبەيەدى.
وتكەن جىلدارى ۋاقتىلى سۋ بەرىلمەي, ەلەكتر قۋاتى بولماعاندىقتان, كوكشەتاۋ, زەرەندى باعىتىنداعى ساياجايلاردىڭ وڭ قاپتالى ويسىراپ قالعان. كوگەرىپ وسكەن كوكونىستى, جەمىس-جيدەكتى يەسىنىڭ اۋزىنا تيگىزبەي, پىسەر-پىسپەستە ۇپتەپ كەتەتىن كەزبەلەردىڭ قورلىعى دا از ەمەس.
– ساياجايدا بەينەباقىلاۋ كامەراسى ورناتىلعان, كۇزەت جەلىسى جۇمىس ىستەيدى, – دەيدى كوكشەتاۋ قالالىق پوليتسيا باسقارماسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى جانار ءشارىپوۆ, – بۇل جەردە ورىن العان قىلمىس جەدەل اشىلادى. قىستا ساياجايلاردى كەزبەلەردىڭ باسپانا ەتەتىنى دە بار. كەيبىر تۇرمىستىق قىلمىستار وسىنداي جايدان تۋىندايدى. كىسى ءولىمى دە بولدى. قىلمىس ءىزىن سۋىتپاي, دەر كەزىندە اشىلدى. بۇرىن ساياجاي اۋماعىن سالت اتتى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى كۇزەتەتىن ەدى. قازىر ول قىسقارتىلىپ, اۆتوپاترۋل ارقىلى باقىلاۋ جۇرگىزىلەدى.
ساياجايلاردىڭ ىشىندە مۇنتازداي تازا, ۇقىپتى قولدىڭ تابى انىق بايقالاتىن ۇلگىلى سەرىكتەستىكتەر دە بار. سونىڭ ءبىرى «پيششەۆيك» ساياجاي كووپەراتيۆى. كووپەراتيۆ قۇرامىندا 286 جەر تەلىمى بار. ورتاق جۇمىس ورتاعا سالىنىپ, ساياجاي يەلەرى كوپ بولىپ قاۋىمداسىپ, بىرىگۋىنىڭ ناتيجەسىندە مۇشەلىك جارناعا تولەگەن قارجىنىڭ ەسەبىنەن سۋ قۇبىرىن تولىعىمەن جاڭارتىپ الماق.
– مەتالل سۋ قۇبىرلارىنىڭ بارلىعى توزىعى جەتىپ, ىستەن شىقتى, – دەيدى كووپەراتيۆ توراعاسى نيكولاي لاحماي, – قاجەتىنشە پوليەتيلەن قۇبىرلارىن ساتىپ الدىق. سۋ جەلىسىن تارتىپ الساق, ءبىراز قيىندىقتى ەڭسەرىپ تاستار ەدىك.
ۇلگىلى دەلىنگەن كووپەراتيۆتىڭ وزىندە جۇزگە جۋىق جەر تەلىمى بوس جاتىر. سۋدى ءوز كۇشتەرىمەن تارتىپ العانىمەن, ەلەكتر جەلىسىن جوندەۋ جۇزەگە اسپاي جاتىر. جەر تەلىمىنىڭ بوس جاتۋى وزگەلەر ءۇشىن قولايسىز. كۇتىلمەگەن جەردى ءارامشوپ قاۋلاپ, زياندى جاندىكتەردىڭ دە كوبەيىپ كەتۋى ابدەن ىقتيمال. قۇنارلى جەر تەلىمى يەسىن تاپسا عانا يگىلىككە اينالماق. سوندىقتان كووپەراتيۆ باسشىلارى الداعى ۋاقىتتا قالا تۇرعىندارىنا قۇلاققاعىس ەتىپ, تۋسىراپ بوس جاتقان جەردى كادەگە اسىرسا, بارىنە دە پايدالى بولار ەدى. ساياجايى باردىڭ سىباعاسى از بولماس. بۇگىنگىدەي قىمباتشىلىق قوس بۇيىردەن قىسىپ تۇرعاندا, قىسقى ازىعىن قامداپ السا, كوپ-كورىم جەڭىلدىك ەمەس پە؟!