ايماقتار • 07 ءساۋىر, 2022

كوكتەم كوركىمەن كەلدى

420 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

سولتۇستىكتىڭ كوكتەمى بيىل جايلى بولىپ تۇر. «تۇسكە دەيىن ءمۇيىز, تۇستەن كەيىن كيىز» دەگەن ماتەلگە ساي قار تۇستەن كەيىن ەرىپ جاتتى. تەك سوڭعى كۇندەرى كۇن شاقىرايىپ شىقپاسا دا, اۋانىڭ تەپەراتۋراسى 17-18 گرادۋسقا دەيىن جىلىنىپ, كوپتەگەن ەلدى مەكەندەگى قار تەز ەرىدى. گيدرومەتتىڭ حابارلاۋىنا قاراعاندا, دالاداعى قاردىڭ دا جارتىسىنان استامى ەرىپ كەتكەن. بىراق كەيبىر تۇندەر ىزعىرىعىن كورسەتىپ, كەيدە 15-16 گرادۋسقا دەيىن تومەندەدى.

كوكتەم كوركىمەن كەلدى

قازىر وبلىستىڭ توتەنشە جاعداي­لار­عا قاتىستى قىزمەتتەرى الاڭداۋلى ۋاق. ويتكەنى جۋاس كوكتەمنىڭ ءوزى كەي­دە اياق استىنان مىنەز تانىتىپ كەتە­دى. بۇگىندە سەرگەەۆ سۋ قويماسى 75,8 پايىزعا تولعان. وبلىستىق تجد باستىعىنىڭ ورىنباسارى مۇرات قان­عو­جينوۆتىڭ ايتۋىنا قارا­عاندا, بۇل سۋ قويماسى ءالى 168 ملن تەكشە مەتر سۋ قابىلداي الادى. سۋ تاسقىنىن ەڭسەرۋگە وبلىستا 475 ادامدى قامتىعان 8 توپ قۇرىلعان. ولاردا 134 بىرلىك تەحنيكا بار. بۇل توپتار مۇسىرەپوۆ, ايىرتاۋ جانە تيميريازەۆ اۋداندارىنداعى شاعىن وزەندەر مەن كولدەرگە مونيتورينگ جاسايدى. وبلىستا شاعىن وزەندەردىڭ قاۋپى ايىرتاۋ, مۇسىرەپوۆ, تيميريازەۆ جانە شال اقىن اۋداندارىندا جوعارى. جازدا قۇرعاپ قالاتىن كەيبىر وزەنشىكتەر كوكتەمدە كارىنە ءمىنىپ, ادام مەن مالعا زيانىن تيگىزىپ باعادى. وسى وزەندەردىڭ جاعالاۋىندا 6 068 ادامدى قامتىعان 85 ەلدى مەكەن ورنالاسقان.

وبلىستىق موبيليزاتسيالىق دايىن­دىق جانە ازاماتتىق قورعانىس ءبولى­مى­نىڭ باستىعى سەرىك گايسين تاسقىنعا توسقىن جاساۋ ءۇشىن 34 تاراۋدان تۇراتىن «نەگىزگى شارالار جوس­پارى» جاسالعانىن ايتتى. كوكتەمگى تاسقىن كەيبىر جىلدارى اۆتوموبيل جولدارىن جىرىپ كەتىپ جاتاتىن. بيىل ونداي قاۋىپ بولا قويماس, بىراق سونىڭ وزىندە ازاماتتىق قورعانىس ءبولىمى رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق جول­دار­دىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ ءۇشىن ءۇش شارا بەلگىلەدى. سونداي-اق قور­عانىس دامباسىن بەكىتۋ, سۋ وتكىزە­تىن قۇبىرلاردى ارشۋ, كوپىرلەردى بە­كى­تۋ سياقتى شارالار دا جوسپاردا قام­تىلعان.

بىلتىرعى قىستا قار مول بولىپ, توتەنشە جاعداي قىزمەتتەرىن قاتتى ابىگەرگە سالعان. سۋ باسىپ قالۋ قاۋپى بولعان 27 ەلدى مەكەن قۇتقارىلعان ەدى. بيىل دا, سونداي قورعانىس جۇمىستارى اتقارىلۋدا. سونىڭ ىشىندە سۋ جولداردى شايىپ كەتپەس ءۇشىن وتكىزگىش قۇبىرلار سالىندى, بۇرىن سالىنعانى تازالاندى. رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولداردىڭ بويىندا 19 كوپىر, 607 سۋ وتكىزگىش قۇبىر بار. ال وب­لىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزى بار جولداردا 32 كوپىر جانە 1 391 سۋ وتكىزگىش قۇبىر ورنالاسقان. سو­لار­دىڭ ءبارىنىڭ تاسقىنعا ساقاداي ساي بولۋى قاداعالانۋدا. اكىمدىك تج دەپارتامەنتىمەن بىرلەسە وتىرىپ, تاسقىننىڭ بارىسىن بولجاۋعا «عارىش ساپارى» گەوپورتالىن قولدانۋدا. عارىشتان تۇسىرىلگەن فوتولار قاردىڭ قاي جەردە قالىڭ ەكەنىن, تاسقىن قاۋپى قاي جەردە جوعارى ەكەنىن كورسەتەدى. سۋدىڭ گيدروگەولوگيالىق احۋالىن وبلىس بويىنشا 19 بەكەت باقىلاپ وتىرادى. ونىڭ ىشىندە ءبىر-بىردەن سەرگەەۆ جانە پەتروپاۆل سۋ قويماسىندا, «ۇلكەن توراڭعۇل» كولىندە, قالعانى ەسىل وزەنى مەن ونىڭ ساعالارىندا ورنالاسقان. كەشەگى كۇنگە دەيىن قارعىن سۋدىڭ اسەرىنەن ەسىل وزەنىنىڭ كوتەرىلۋى 3-28 سم ارالىعىندا بولدى. ال شاعىن وزەندەردەگى سۋ دەڭگەيى كەيبىر جەرلەردە 55 سم دەيىن كوتەرىلگەن.

گيدرومەتەرولوگيالىق ورتالىقتىڭ حابارلاۋىنا قاراعاندا, ءساۋىردىڭ 6-8 ارالىعىندا وبلىس اۋماعىنا سۋىق اۋا اعىنىنىڭ كەلۋىمەن تەمپەراتۋرا تۇندە 6 گرادۋسقا دەيىن سۋىتادى. ودان كەيىن كۇننىڭ قىزۋى ارتىپ, شاعىن وزەندەردەگى سۋ دەڭگەيى كۇرت كوتەرىلەدى. جالپى, ءساۋىردىڭ ەكىنشى ونكۇندىگىندە اۋانىڭ تەمپەراتۋراسى 20 گرادۋسقا دەيىن جىلىنادى. ءۇشىنشى ونكۇندىكتە دە وسى قالىپ ساقتالادى. ءسويتىپ, كەنەتتەن ءبىر قاپىلىس بولماسا بيىلعى كوكتەم اققايىڭدار ارالىندا قالىپتاعىداي بولماق.

 

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار