قوعام • 01 ءساۋىر, 2022

تاربيەلى بالا – قوعامنىڭ جەتىستىگى

734 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

سوڭعى جىلدارى قوعامدى وتبا­سىنداعى, ءبىلىم مەكە­مەلە­رىندەگى الىم­جەتتىك, قاراۋ­سىز قالعان بالالار تاعدى­رى الاڭداتۋدا. ەل بولا­شاعىنا قاۋىپ ءتوندىرىپ وتىرعان كەلەڭسىز جايتتارمەن كۇرەسۋگە مەملەكەت تاراپىنان قارەكەت جاسا­لىپ جاتقانىمەن, بالا قۇقىعىنا قاتىستى ماسە­لە­نىڭ باسى اشىق قالىپ وتىر.

تاربيەلى بالا – قوعامنىڭ جەتىستىگى

وتكەن جىلى وتباسى مۇشە­لە­رى­نىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ, بالا تاربيەسىن كۇشەيتۋ, مەكتەپ پەن اتا-انا اراسىنداعى بايلانىس­تى نىعايتۋ ماقسا­تىن­دا «سەنىمەن بولاشاق» رەسپۋب­لي­كا­لىق اتا-انالار قوعامدىق بىرلەستىگى قۇرىلعان بولاتىن. جار­تى جىلدان استام ۋاقىت ىشىن­دە 13 مىڭنان استام اتا-انانى يگى ىسكە جۇمىلدىرا بىلگەن بىرلەستىكتىڭ الماتى قالا­سىن­­دا دا وكىلدىگى اشىلىپ, قوعام قاي­راتكەرلەرى, ۇستازدار سانالى ۇر­پاق تاربيەلەۋ ماسەلەسىن تال­قى­لاۋ ءۇشىن باس قوستى.

ۇلتتىق كىتاپحانادا وتكەن جيىندى بىرلەستىك توراعاسى را­قىم­بەك جولاەۆ اشىپ, وڭىر­لەر­دە اتا-انالارمەن تىعىز بايلانىس ورناتۋ ماقساتىنداعى ءىس-شارالارعا توقتالىپ ءوتتى.

ر.جولاەۆتىڭ ايتۋىنشا, تا­جىري­بە كورسەتكەندەي, قوعامدا با­لا­نىڭ بولاشاعىنا الاڭدايتىن, ءبىلىم سالاسىنا جاناشىر, بەل­سەندى اتا-انالار از. ال توقسان پايىزعا جۋىعى بالا تاربيەسىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا ىسىرىپ قويعاندى ءجون كورەدى. تابىس تابۋ, الەۋمەتتىك ماسەلەلەرگە باي­لانىستى بالا تاربيەسىنە جەت­كى­لىكتى كوڭىل بولە المايتىن وتباسىلار بار. سونىڭ سالدارىنان بۋللينگ, سۋيتسيد, وتبا­سىن­داعى اگرەسسيا سياقتى قوعام ومى­رىنە قاۋىپتى جايتتار بەلەڭ الۋ­دا.

جيىندا «سەنىمەن بولاشاق» رەس­پۋبليكالىق اتا-انالار قو­عام­دىق بىرلەستىگىنىڭ قۇرىلتاي­شى­سى نۇركەن اسانوۆ, ادام قۇقىقتارى جونىندەگى زاڭگەر, PhD حاليدا اجىعۇلوۆا, تاعى دا باسقا ماماندار وزەكتى تاقىرىپقا وراي وي ءبو­لىس­تى.

كوپشىلىكتى ساپالى تۇلعا تار­بيە­­س­ىنە قوعام بولىپ اتسالىسۋعا شا­قىر­عان سەنات دەپۋتاتى دانا نۇرجىگىت وتباسىنداعى زورلىق-زوم­بىلىقتى, مەكتەپ پەن اتا-انا­نىڭ بالا تاربيەسىندەگى كەمشىن تۇستارىن ءسوز ەتتى. دەپۋتات بۋىنى قاتىپ ۇلگەرمەگەن بالالاردى اق­پاراتتىق اگرەسسيادان قورعاۋ, ءتيىمدى ديالوگ قۇرۋ ماسەلەسىنىڭ قو­عام­دا وتكىر تۇرعاندىعىن جەت­كىز­دى.

ال سەناتور دينار نوكەتاەۆا ءبىلىم مەن تاربيەنى قاتار الىپ جۇرگەندە عانا ناتيجەلى ءىس بولا­تىنىن جەتكىزدى.

بۇگىندە ەلىمىزدە زاماناۋي با­لا­باقشالار, مەكتەپتەر, وقۋ ورىن­دارى جەتكىلىكتى. الايدا با­لا­­عا تەك ساپالى ءبىلىم عانا ەمەس, تار­بيە دە كەرەك. ءال-فارابي ايت­قان­داي, «تاربيەسىز بەرىلگەن ءبىلىم – ادامزاتتىڭ قاس جاۋى».

بالا تاربيەسىندە ۆەدوم­ست­ۆو­لىق ورگانداردىڭ ارقاي­سى­سى ءوز ىسىنە جاۋاپتى بولۋى كەرەك­تى­گىن العا تارتقان پارلا­مەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى يرينا سميرنوۆا بالا­لار­دىڭ ءبىلىمى مەن تاربيەسى قوعام­عا ورتاق مىندەت ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, اتا-انالاردىڭ بالا تاربيەسىندەگى ءرولى­نىڭ جوعا­رى ەكەندىگىنە توق­تال­دى.

الايدا وتباسىنداعى زورلىق-زوم­بىلىققا قاتىستى تۇيتكىلدى ماسە­لەلەر تىيىلماي تۇر. بۇل با­عىت­تا اگرەسسورمەن كۇرەس مەحا­نيزم­­دەرىن جۇزەگە اسىراتىن ور­گان­دار جۇمىسىن جەتىلدىرۋ ۋاقىت كۇتتىرمەيدى. ويتكەنى ومىر­لىك قيىن جاعدايدا قالعان بالا­لاردىڭ تاع­دىرى الاڭداتادى. ال بىرلەسكەن ىستە ءاربىر ءتيىستى مەكەمە ءوز مىندە­تى­نە جاۋاپتى بولۋعا ءتيىس.

وسى ورايدا «سەنىمەن بولا­شاق» رەسپۋبليكالىق اتا-انالار قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ماماندارى قوعام بولىپ اتسالىساتىن ماڭىزدى ماسەلەلەردەن شەت قال­ماۋعا شاقىردى.

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار