قازاقستاننىڭ الەم مويىنداعان رەكوردتارى

تەڭىزگە تىكە شىعا المايتىن تەڭدەسسىز ەل

باعىمىزعا ءناسىپ بولىپ بۇيىرعان بايتاق جەرىمىز بەن باي ءداستۇرىمىز «ناعىز قازاق وسى, مىنە, تانىپ قوي» دەپ اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي تولايىم تابىسىمىزعا ارقاۋ بولدى. وسى ورايدا گيننەسس رەكوردتار كىتابىنداعى جەتىستىكتەرىمىزدى جىپكە تىزگەندەي تارقاتپاس بۇرىن الدىمەن قازاقستاننىڭ ەل رەتىندەگى ءوز رەكوردىن اتاپ وتكەن ءجون.

دۇنيەجۇزىنىڭ كارتاسىنان ويىپ تۇرىپ ورىن العان توعىزىنشى تەرريتوريا – قازاقستاننىڭ يەن دالاسى الەمدەگى ەڭ بەدەلدى كىتاپقا دا ەنۋىنە سەبەپ بولدى. ءبىزدىڭ ەلىمىز گيننەسستە «تەڭىزگە تىكە شىعار جولى جوق قۇرلىقتاعى ەڭ ۇلكەن مەملەكەت» بولىپ تىركەلگەن.

ايرىقشا اەروبيكالىق جاتتىعۋ

بۇگىنگى تاڭدا الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە بىرنەشە ادام بىركەلكى جاسايتىن ءتۇرلى قيمىل-قوزعالىس فلەشموب رەتىندە ترەندكە اينالىپ تۇر. وسى ءۇردىستى جيىرما جىلداي بۇرىن باستاعان ءبىزدىڭ ەلدىڭ ۇلاندارى تاعى ءبىر رەكوردتى تىركەگەن ەكەن.

2003 جىلدىڭ 27-ءشى قىركۇيەگىندە قازاقستاندا سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ ءۇشىن وتكىزىلگەن اەروبيكالىق جاتتىعۋ رەكوردتار كىتابىنا ەندى. ەلدىڭ بارلىق وڭىرىندە ءبىر مەزەتتە 4 ملن 845 مىڭ 98 ادام راديودان بەرىلگەن اۋەن ارقىلى قيمىلداعان شارا «الەمدەگى ەڭ كوپ ادام قاتىسقان اەروبيكالىق جاتتىعۋ» رەتىندە تانىلدى.

ەڭ ءىرى شاتىر

الىپ ءمولدىر شىنىدان جاسالعان «حان شاتىر» ساۋدا ويىن-ساۋىق ورتالىعى الەمدەگى شاتىرلى ەڭ بيىك عيمارات رەتىندە گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا كىرگەن. 2010 جىلى 6 شىلدەدە اشىلعان عيماراتتىڭ بيىكتىگى – 150 مەتر.

بۇل ساۋلەت تۋىندىسى – ءبىر شاتىردىڭ استىندا الەم دەڭگەيىندەگى ساۋدا, ويىن-ساۋىقتى بىرىكتىرگەن بىرەگەي ورتالىق. نىسان كۇن ساۋلەسىن وتكىزەتىن ءمولدىر شىنىدان جانە پوليمەرلى جابىنمەن بەكىتىلگەن بولات تەمىر ارقاننان قۇراستىرىلعان. ارنايى حيميالىق قۇرام شاتىردىڭ كەڭىستىگىن تەمپەراتۋرانىڭ اۋىتقۋىنان قورعاپ, نىسان ىشىندەگى ميكروكليماتتى ساقتاپ تۇرادى. وسى جانە وزگە دە تەحنولوگيالاردىڭ ارقاسىندا «حان شاتىر» الەمدەگى ون ەكو-عيماراتتىڭ قاتارىنا ەندى.

وڭتۇستىك پوليۋسكە ەڭ تەز جەتكەن قازاقتار

كوشىپ-قونىپ تىرشىلىك ەتكەن شيراق حالقىمىزدىڭ بولمىسى قانداي ساپارعا بولسىن بەيىم كەلەدى. مۇنىڭ ءبىر دالەلى – 2011 جىلى جەلتوقساندا قازاق گەوگرافيالىق قوعامى 108 ساعاتتا 2 308 شاقىرىمدى ەڭسەرىپ, وڭتۇستىك پوليۋسكە العاشقى اۆتوموبيل ەكسپەديتسياسىن ۇيىمداستىرۋى بولدى.

ءبىر قىزىعى, قازاقستاندىقتار بۇل ساپارعا عىلىمي زەرتتەۋ ءۇشىن اتتانعان ەكەن. ءبىر جىلدان كەيىن گيننەسس كىتابىنىڭ كوميسسارى ارنايى سەرتيفيكات تاپسىرىپ, ويلاماعان جەردەن بۇل ساياحات رەكورد دەپ تانىلىپتى. وسىلايشا, «وڭتۇستىك پوليۋسكە قۇرلىق ارقىلى جەتكەن ەڭ تەز ورتاشا جىلدامدىقتاعى ساپار» رەكوردى دا – ءبىزدىڭ, ەنشىمىزدە.

«قارا جورعا» دا قارا ءۇزدى

2011 جىلى 16 جەلتوقساندا ەلىمىزدىڭ ءبىر توپ جاستارى جاپپاي «قارا جورعا» ءبيىن بيلەدى. قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىل­دىعىنا ارنالعان بۇل فلەشموب كەيىن گيننەسستىڭ رەكوردتار كىتابىنا تىركەلدى.

وسىلايشا تاۋەلسىزدىك ۇلاندارى ەگەمەن ەلىمىزدىڭ اتىن ۇلتتىق سيپاتىمىزدى كورسەتەتىن تاعى ءبىر ۇلتتىق دۇنيەمىزبەن شىعاردى. استاناداعى «حان شاتىر» ورتا­لى­عىندا وتكەن جاپپاي «قارا جورعا» بيىنە 399 جاس قاتىسقان.

ەڭ مول باۋىرساق

2014 جىلى 7 قىركۇيەكتە الماتى قالاسىندا جالپى سالماعى 856 كگ بولاتىن ەڭ كوپ باۋىرساق ءپىسىرىلدى. باۋىرساقتاردى پىسىرۋگە 650 كيلو ۇن, 650 ليتر وسىمدىك مايى, 450 ليتر سۋ, 15 كيلو تۇز, جانە 15 كيلو قانت جۇم­سالدى.

اتالعان رەكوردتى تىركەۋ ءۇشىن لون­دون­نان ارنايى كەلگەن گيننەسستىڭ رەسمي وكىلى پاتەليا پراۆينا مۇقيات باقىلاعان.

«استان ۇلكەن ەمەس شىعارسىڭ؟!»

قازاق – «استان ۇلكەن ەمەس شىعارسىڭ؟» دەپ استى ەرەكشە اسپەتتەيتىن حالىق. وسى ءسوزدى تۋرا ماعىناسىندا دا قابىلداۋعا بو­لاتىنداي الەمدەگى ەڭ ۇلكەن اسىمىز – «حان شاتىردىڭ» ەتەگىندە ءپىسىرىلدى. بۇل ءوزى­مىز­دىڭ ەت اسۋىمىز ەدى. اتالعان رەكوردقا دەيىن ءدال وسى «حان شاتىردا» الەمدەگى ەڭ ۇلكەن ەت اسىلعان. بىراق گيننەستىڭ رەكوردتار كىتا­بى­نىڭ رەسمي وكىلدەرى جىلقىنىڭ سويىلۋىنا قارسى بولىپ, العاشقى رەكوردتى ساناماي قوي­دى. ايتسە دە بۇل ماقسات ءتۇپتىڭ تۇبىندە ورىن­دالدى.

2015 جىلى 6 شىلدەدە ەلوردانىڭ 17 جىلدىعىنا وراي سالماعى 736 كەلى تارتاتىن ەت اسىلدى. بۇل جولى كىتاپتىڭ رەسمي وكىلدەرى جىلقى سويۋعا رۇقسات بەردى. تاماق ءۇشىن ۇلكەن تايقازان تۇركىستاننان ارنايى اكەلىندى. وندا 700 كيلو ەت, 17 قاپ پياز, 300 كيلو
قامىر ءپىسىرىلدى. الەمدىك رەكوردتار كىتا­بى­نىڭ وكىلدەرى رەكوردتى «مەملەكەتتىڭ باستى ۇلت­تىق تاعامىنىڭ دايىندالۋى» دەگەن اتاۋمەن تىركەدى.

10 مىڭ ليتر قىمىز

2019 جىلى قازاقستاندا قىمىز پىسۋدەن الەمدىك رەكورد ورناتىلدى. اۋقىمدى ءىس-شارانى قاراعاندى وبلىسىنىڭ شارۋالارى جاڭاارقا اۋدانىنىڭ 90 جىلدىعى جانە ساكەن سەيفۋلليننىڭ 125 جىلدىعىنا وراي ۇيىمداستىردى. بۇل ءىس-شاراعا 12 اۋىل جانە 2 كەنتتەن كەلگەن 1000 ادام قاتىستى. ولار ءبىر مەزگىلدە 10 مىڭ ليتر قىمىزدى 1 مىڭ كۇبىدە دايىندادى.

«مەن وسى رەكوردتى جازىپ الۋ ءۇشىن كۋبادان ارنايى كەلدىم. بۇل سۋسىننىڭ دايىندالۋ كولەمى, قاتىسۋشىلار سانى جانە پايدالانىلعان ىدىس بويىنشا سانالادى. بىزدە سان الۋان ءتۇرلى رەكوردتار بار, الايدا مۇنداي رەكوردتى العاش كورۋىم. ءبىز بارلىعىن تەكسەرىپ, ولشەپ الدىق. ءبىر اي ىشىندە ناتيجە رەسمي سايتىمىزدا جاريالانادى», دەگەن ەدى سول كەزدە گيننەسس رەكوردتار كىتابىنىڭ وكىلى يۋدەلكيس دياس.

ۇزىندىعى 100 مەتر قازى

قازاقتىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن قازاقستاننىڭ شەكا­راسىمەن ولشەۋگە استە بولمايدى. سالت-ءداس­تۇ­رىمىزدىڭ قايماعىن بۇزباي قالتقىسىز ساقتاعان قىتاي­دا­عى قازاقتارىمىز دا گيننەسس رەكوردتار كىتابى ارقىلى ۇلتىمىزدىڭ ەرەكشەلىگىن كورسەتتى. سونىڭ ءبىرى – ەرلى-زايىپتى كاسىپكەرلەر بولات بەينەل ۇلى مەن گۇلزات ازانبەكقىزىنىڭ ۇزىندىعى 100 مەتر, سالماعى 1 توننا قازى جاساعانى. بۇل ەڭبەك 2008 جىلى گيننەسس رەكوردتار كىتابىنا ەندى.

بولات بەينەل ۇلى بۇل رەكوردتى قىتاي مەملەكەتىنىڭ اتىنان تىركەتۋگە قارسى بولىپ, اقىرى قازاق حالقىنىڭ ءتول مۇراسى رەتىندە كۋالىك العان.

كۇي ورىنداۋدىڭ رەكوردى

ءبىر ساتتە جاپپاي كۇي ورىنداۋدىڭ رەكوردى – قىتايداعى قانداستارىمىزدىڭ ەنشىسىندە. 2010 جىلى شىڭجاڭ وڭىرىندەگى تولى اۋدانىنىڭ 10 مىڭ دومبىراشىسى ءبىر ساتتە قازاق حالقىنىڭ «كەڭەس» كۇيىن ورىنداپ, گيننەسستىڭ رەكوردتار كىتابىنا تىركەلدى.

ەڭ كىشكەنتاي دومبىرا

قىتايداعى تاعى ءبىر قانداسىمىز بولاتبەك كارىم­حان­ ۇلىنىڭ 2012 جىلى جا­سا­عان كىشكەنتاي دوم­بىراسى «الەمدەگى ەڭ كىش­كەنتاي اسپاپ» رەتىندە گيننەسستىڭ رە­كوردتار كىتابىنا ەندى.

دومبىرانىڭ ۇزىندىعى – 45 ميلليمەتر, ەنى – 14 ميلليمەتر.