«كوپ تۇكىرسە كول» دەگەندەي, الەۋمەتتىك جەلىنىڭ الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانعان ازاماتتار مۇڭ-مۇقتاجى كوپ تالاي تاعدىرعا اراشا بولىپ ءجۇر. جەكە قورلاردىڭ كومەگىمەن قانشاما جاننىڭ باسپانا جىرى بايىپتى شەشىمىن تابا باستادى. بۇل ىزگىلىكتە شەكارا بولمايتىنىنىڭ دالەلى. بۇگىنگى اڭگىمە وزەگى – حالىق ىشىندە كەڭ تانىلىپ, مىڭداعان جاندى قۋانتقان «حارەكەت» قايىرىمدىلىق قورى.
«مىڭ تەڭگەگە – باسپانا» دەگەن اتاۋمەن باستاۋ العان جوبا از ۋاقىتتا قوعام قولداۋىنا يە بولدى. اتالعان ۇجىمنىڭ باستاماشى بولۋىمەن ءتورت جىل ىشىندە مۇقتاج جاندارعا 600-دەن استام باسپانا كىلتى تابىستالعان. بۇل شىنىندا دا كوڭىل قۋانتارلىق كورسەتكىش. سونىمەن «حارەكەت» قايىرىمدىلىق قورى قالاي قۇرىلدى؟
قور 2017 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا رەسمي تىركەلگەن. جوبا اۆتورى گۇلميرا مۇقانقىزى سول جىلى ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىنا بىلاي دەپ جازىپ ەدى: «مۇسىلمان باۋىرلار, وسى فەيسبۋكتە ءبىر جازبانى كوزىم شالىپ قالدى. وندا: «مەنىڭ 3000 دوسىم بار ەكەن. 1000 تەڭگەدەن جيناپ «چەرنىي كاسسا» ويناساق قالاي بولادى؟» دەپ جازىپتى. سول جازبا ماعان وي سالدى. ءاردايىم جەتىم-جەسىرلەر جايلى جازىپ ءجۇرمىز. سول جەتىمدەردىڭ باسىنان سيپاي الدىق پا؟ جەسىرلەرگە قولۇشىن بەرە الدىق پا؟ اش وتىرعان كورشىڭىزدى تاماقتاندىردىڭىز با؟ ءبىز قانداي جاقسىلىق جاسادىق؟ اللا تاعالا قۇراندا: شاڭنىڭ توزاڭىنداي جاقسىلىق جاساساڭ ونى كورەسىڭ دەمەپ پە ەدى... ول جايلى ۋاعىز-وسيەت قانشاما. قادىرلى باۋىرلار, مەنىڭ ويىم مىناداي: ءار ايدا 1000 تەڭگەدەن ورتاعا سالىپ, 5 مىڭ ادام 5 ميلليون جيناساق, ءبىر مۇقتاج جانعا ءۇي سالىپ بەرەر ەدىك. مۇمكىن قايىرىمدى جاندار ودان كوپ بولىپ جاتسا, ەكى ادامعا قولۇشىن سوزارمىز. ول كىسىلەردىڭ قۋانىش كوز جاسىن كورۋ قانداي باقىت دەسەڭىزشى. جاقسىلىق جاساپ جارىسساق. سىزدەر قالاي ويلايسىزدار؟.. ول كىسىلەردى تابۋعا مەشىتتەر كومەكتەسەر. جەر-جەردەن ەرىكتىلەر تابىلا جاتار. جىلىنا 15-20 ادامنىڭ ارمانىنا جول اشساق زور قۋانىش ەمەس پە...».
جاقسىلىققا باعىتتالعان ساپاردىڭ ءتۇبى سارا. وسى ءبىر كوڭىل تەربەتەر قاراپايىم جازبا بىرنەشە مىڭ ادامنىڭ تاعدىرىن جاقسى ارناعا بۇردى. گۇلميرا حانىمنىڭ جۇرەكتەن شىققان ءسوزى جۇرەكتەرگە جەتتى. سول تۇستا يگى ۇسىنىستى جەلى قولدانۋشىلارى ءبىراۋىزدان قولداپ, العاشقى جينالعان 1 ملن 600 مىڭ تەڭگەگە ساتباەۆ قالاسىندا 8 بالاسىمەن جەرتولەدە تۇرىپ جاتقان وتباسىعا باسپانا كىلتى بەرىلدى. وسىلايشا حالىقتىڭ دەمەۋىمەن, مۇقتاج جاندارعا, جەتىم-جەسىرلەرگە, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى كىسىلەرگە, جالعىزباستى انالارعا, ت.س.س. جاندارعا ءۇي نەمەسە جەر تەلىمىن الىپ بەرۋ, ءۇي سالۋىنا كومەكتەسۋ ءىسى ۇزدىكسىز جالعاسىپ كەلەدى.
دۇنيەنى دۇرلىكتىرگەن پاندەميا كەزىندە قارىم-قاتىناس توقتادى. بىراق «حارەكەت» قورىنىڭ جۇمىسى توقتاعان جوق. ەرىكتىلەر كۇن-تۇنگە قاراماي قينالعان جاندارعا قولۇشىن سوزدى. شەتەلدەن تىنىس الۋ قۇرىلعىلارىن اكەلىپ دەرت دەندەگەن تالاي جانعا دەم بەرگەنىنە ەل كۋا.
قوعامداعى تۇيتكىلدى ماسەلەلەردى استارلى ازىلمەن تۇيرەپ, قازاقى قالىپقا ساي شاراپات جولىن ناسيحاتتاپ جۇرگەن «ونەر قىراندارى» تەاترىنىڭ ەسىمى «حارەكەت» قورىمەن قاتار اتالادى. قوعام قابىلداۋىندا بۇل ەكەۋى ەگىز ۇعىمعا اينالعان. سەبەبى قور العاش جۇمىسىن باستاعاننان ونىڭ جارناماسىن جۇرتشىلىققا جەتكىزىپ كەلە جاتقان ونەر ۇجىمىنىڭ وكىلدەرى ءار باسپانا كىلتى تابىستالعان سايىن كوڭىلدەرىن كەرەمەت سەزىم كەرنەيتىنىن ايتادى.
– جاراتىلىستىڭ ىشىندە ادام عانا ەرتەڭىنە الاڭداپ ءومىر سۇرەدى. كەيدە بويىمىزدان تورعايلاردىڭ تاۋەكەلىندەي تاۋەكەل تابىلماي قالىپ جاتادى. «حارەكەت» قايىرىمدىلىق قورىندا قىزمەت ەتە ءجۇرىپ سونداي جانداردى كوردىك. شىنىمەن دە ءدال سول تورعاي سەكىلدى جاراتقانعا تاۋەكەل ەتىپ ءومىر سۇرەتىن جانداردى كوردىك. جۇرەگى تىنىش. «قالاي ءومىر ءسۇرىپ جاتىرسىزدار, بالا-شاعالارىڭىزدىڭ ەرتەڭى قالاي بولار ەكەن؟» دەگەن ساۋالىمىزعا: «جالعىز سەنەرىمىز – قۇداي. ادامدار بىزگە قايتارا المايدى دەپ قارىز بەرمەيدى, كورشىگە بارساڭ, سۇراي بەرەدى دەپ كورگىسى كەلمەيدى, تۇرمىستىڭ تاپشىلىعىنان اعايىن دا الىستاپ كەتەتىن جاعدايلار بولادى. مۇندايدا تاعى دا ءبىر قۇدايعا جالبارىنىپ, كەلەر كۇننەن ءۇمىت كۇتەمىز. تىرنەكتەپ تاپقانىمىزدى جالدامالى پاتەر يەسىنىڭ قالتاسىنا قۇيىپ وتىرمىز, قور جيناپ جەكە باسپاناعا قول جەتكىزۋدىڭ اۋىلى الىس» دەپ ءۇن قاتادى. سولاردىڭ ءۇمىتى اقتالسىن دەگەن اپپاق نيەتپەن «حارەكەت» قايىرىمدىلىق قورى اشىلعان بولاتىن. ءتورت جىلدا مىڭداعان جاننىڭ ارمانى ورىندالدى. ءبارى دە ىزگىلىككە ىڭكار اعايىننىڭ ىقىلاسى, حالىقتىڭ قولداۋى. باسپانا كىلتىن تابىستاعان ساتتە كىشكەنتاي جاۋدىركوزدەر جانارىنا جاس الىپ, ءبىزدى قۇشاقتاپ, العىسىن ايتادى, – دەيدى «ونەر قىراندارى» تەاترىنىڭ جەتەكشىسى ءارى «حارەكەت» قايىرىمدىلىق قورى قۇرىلتايشىلارىنىڭ ءبىرى ماديار سەرىكباەۆ.
ءاربىر كەلىپ تۇسكەن ءوتىنىمدى قوردىڭ كوميسسيا قۇرامى سارالاي وتىرىپ ناعىز كومەككە ءزارۋ جانداردى تاڭداپ الادى. قوردىڭ قۇرىلتايشىلارى قاتىسقان جالپى جيىندا كەلەسى كومەك كىمگە بەرىلەتىنى انىقتالادى. ساتىپ الىنعان ءۇي نەمەسە جەر تەلىمى الەۋمەتتىك جەلىدە جاريا تۇردە كورسەتىلىپ وتىرادى. بۇل قايىرىمدىلىققا ءۇن قوسقان حالىقتىڭ سەنىمى ءۇشىن قاجەت. ساۋاپتان ءۇمىت ەتكەن ءاربىر ازامات قوردىڭ شوتىنا 1000 تەڭگەدەن سالىپ وتىرادى. مۇمكىندىگىنە ساي اۋقىمدى كومەك كورسەتىپ جۇرگەن اتىمتاي جاندار دا بارشىلىق.
حالقىمىز اسىعا كۇتەتىن ناۋرىز مەرەكەسىنىڭ تۇپكى مانىندە مەيىرباندىق, جىلىلىق, باۋىرمالدىق جاتىر. سول سەزىم قايتا كەلگەن كوكتەممەن بىرگە ءبۇر جارىپ جۇرەكتەرگە ساۋلە قۇيدى. سول ساۋلەدەن ءنار العان ىزگى شۋاق جاندار ءۇن قوسقان «حارەكەت» قورى تاراپىنان قايىرىم كورگەن قانشاما انانىڭ جۇزىنە شاتتىق ۇيالادى, ولاردىڭ جۇرەكتەرى جىلى توسەك, جىلى ۇيدە تىنىشتىق تاپتى. مىڭداعان جەتكىنشەك مارە-سارە بولىپ شىن قۋاندى. ولار بۇگىن ءوز ۇيىندە الاڭسىز ءوسىپ جاتىر. تالايلاردىڭ الىستاعى ارمانىن جاقىنداتقان جاقسىلىق جاساعىنا جاڭا جىلدا جاراتقان جار بولعاي!
الماتى
