قوعام بولعان سوڭ, سول قوعامنىڭ تۇرعىندارىن تولعاندىراتىن ماسەلەلەر كوپ-اق. قازىرگى كەزدە كوپشىلىك ءۇشىن ەڭ كۇردەلى ماسەلەنىڭ ءبىرى باسپانا بولىپ وتىر. اۋليەاتا وڭىرىندە تالاي جىلدان بەرى باسپانانىڭ اۋىرتپالىعىن كورىپ كەلە جاتقان تۇرعىندار جەتەرلىك. دەسە دە, بۇل ماسەلە ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ باس بىرىكتىرىپ, ۇيىمشىلدىق تانىتۋىنىڭ ارقاسىندا بىرتىندەپ شەشىلىپ كەلەدى. وسىدان ەكى جىل بۇرىن جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ باستاماسىمەن ايماقتا «اسارلاتىپ ءۇي سالۋ» جوباسى قولعا الىنعان بولاتىن. از ۋاقىتتىڭ ىشىندە اتالعان جوبا وڭ ناتيجەسىن بەرىپ, كوپتەگەن ازامات باسپانالى بولدى.
جامبىل وڭىرىندە «اسارلاتىپ ءۇي سالۋ» جوباسى باستالعان جىلى كوپشىلىكتىڭ كومەگىمەن 99 تۇرعىن ءۇي سالىنعان. وبلىس ورتالىعى تاراز قالاسىنان باستاپ, ايماقتاعى بىرقاتار اۋدان, اۋىلدار دا اتالعان جوبامەن قامتىلدى. «كوپ تۇكىرسە كول» دەمەكشى, جەرگىلىكتى ازاماتتاردىڭ ءبىرى قاراجات, ءبىرى قۇرىلىس ماتەريالدارىن بەرىپ, ەندى ءبىرى قول كومەگىن اياماي, مۇقتاج جانداردىڭ باسپانالى بولۋىنا اتسالىستى. ال وتكەن جىلى دا بۇل جۇمىس قارقىن الىپ, 134 ءۇي سالىنعان. ونىڭ ىشىندە 15 ءۇي تاراز قالاسىنان سالىنسا, 18 ءۇي بايزاق اۋدانىنان, 15 ءۇي قورداي اۋدانىنان, 14 ءۇي ت.رىسقۇلوۆ اۋدانىنان بوي كوتەرگەن. سونداي-اق بۇل قاتاردا جامبىل, جۋالى, مەركى, مويىنقۇم, شۋ, تالاس جانە سارىسۋ اۋداندارى دا بار. ياعني وڭىردەگى ون اۋدان تۇگەلدەي قامتىلعان. باسپانالاردىڭ ءبارى دە يەلەرىنە تابىستالدى. قونىستويىن تويلاپ, قۋانعان قاراپايىم تۇرعىنداردىڭ بۇل باستاماعا دا, وعان اتسالىسقان بارشا ازاماتتارعا دا العىسى شەكسىز. اسىرەسە, از قامتىلعان, الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن جانە كوپبالالى باسپاناعا مۇقتاج وتباسىلار ءۇشىن بۇل ەرەكشە جوبا بولدى.
بايزاق اۋدانى, ءمادىمار اۋىلىنىڭ تۇرعىنى, ءتورت بالانىڭ اناسى عاليا قۇرمانوۆا «اسارلاتىپ ءۇي سالۋ» جوباسى اياسىندا باسپانالى بولعان جانداردىڭ ءبىرى. بۇل ءۇيدى سالۋ ءۇشىن اۋدان اكىمدىگى تاراپىنان 15 سوتىق جەر ءبولىنىپتى. از ۋاقىتتىڭ ىشىندە كوپتىڭ كومەگىمەن 4 بولمەلى ءۇي سالىنعان. سونىمەن قاتار اۋىل تۇرعىندارى باسپانالى بولعان تۇرعىنعا قاجەتتى جيھازدار مەن تۇرمىستىق-تەحنيكالىق زاتتار الىپ بەرگەن. ال ت.رىسقۇلوۆ اۋدانى, لۋگوۆوي اۋىلىنىڭ تۇرعىنى داريا تولەندىباەۆا دا بۇل كۇندە باسپانالى بولعان ازاماتتاردىڭ قاتارىندا. ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتەتىن بالانىڭ اناسى 15 جىل بويى ءۇيسىز ءجۇرىپتى. ءتىپتى, اۋىل اكىمشىلىگى مەن اۋىل ازاماتتارى وتباسىنىڭ جاعدايىن ەسكەرىپ, ءۇيدى جەدەل جاردەم كولىگىنىڭ كەلۋىنە ىڭعايلى كوشەدەن سالعان. سول سياقتى, اتالعان جوبا اياسىندا اۋىل ازاماتتارى جامبىل اۋدانىنىڭ اششىبۇلاق اۋىلىنان جەرگىلىكتى تۇرعىن ءنازيرا قۇلمانوۆاعا جالپى قۇنى 9 ميلليون تەڭگەگە 4 بولمەلى ءۇي سالىپ بەرىپتى. وسى كۇنگە دەيىن التى بالانىڭ اناسى, «التىن القا» يەگەرى جۋالى اۋدانى, بيلىكول اۋىلىندا شارۋانىڭ مالىن باعىپ كۇنەلتىپ كەلىپتى. بۇل كۇندە باسپانا تاقسىرەتىنەن قۇتىلعان كوپبالالى انا ءنازيرا قۇلمانوۆا دا قايىرىمدى جاندارعا العىس ايتۋدا. ەڭ باستىسى – باسپانالى بولعان وزگە دە تۇرعىندار بۇل جوبانىڭ ءارى قاراي جالعاسۋىن تىلەيدى. ءالى دە بولسا جامبىل وڭىرىندە باسپاناعا مۇقتاج جاندار كوپ. جىل سايىن «اسارلاتىپ ءۇي سالۋ» جوباسى ارقىلى جۇزدەگەن وتباسىنىڭ ماسەلەسى شەشىلسە, بۇل دا قاراپايىم حالىققا جاسالعان قايىرىمدى ءىستىڭ ءبىرى بولار ەدى. بيىل دا بۇل باستاماعا كوپشىلىك قولداۋ ءبىلدىرىپ وتىر.
«جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل» دەگەندەي, بيىل باسپاناعا مۇقتاج جاندارعا ارنالىپ تاعى دا 134 ءۇي سالۋ جوسپارلانۋدا. وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ وڭىردەگى قالا جانە اۋدان اكىمدەرىنە جوبانى لايىقتى جۇزەگە اسىرۋعا, مۇقتاج جانداردى باسپانامەن قامتۋعا تاپسىرما بەرىپ وتىر. بۇگىندە بۇل جوبانى جالعاستىرۋ ءۇشىن اۋداندار مەن اۋىلداردا ءتيىستى جۇمىستار قولعا الىنعان. بيىل دا جۇزدەن استام جامبىلدىق ازاماتتار جاڭا ۇيگە كىرىپ, قونىستويىن تويلايتىن بولادى.
جامبىل وبلىسى
