ءبارى بالالار ادەبيەتىنەن باستالادى
ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ جاڭاجىلدىق قۇتتىقتاۋىندا رەسمي تۇردە «بالالار جىلىن» جاريالاپ, وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ جاقسى ءومىر ءسۇرۋى مەملەكەتتىڭ باستى مىندەتى ەكەنىن اتاپ وتكەن ەدى.
«جاستارىمىز اتقارىلىپ جاتقان اۋقىمدى جۇمىستىڭ, رەفورمالاردىڭ يگىلىگىن مىندەتتى تۇردە كورەدى. ولاردىڭ اراسىندا كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ, ويى ۇشقىر ازاماتتار از ەمەس. ءبىز وسكەلەڭ ۇرپاققا جول اشۋ ءۇشىن بارلىق جاعدايدى جاساۋىمىز كەرەك. بالالار – مەملەكەتىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعىنىڭ كەپىلى. سوندىقتان دا الداعى جىلدى «بالالار جىلى» دەپ جاريالاۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن. اڭگىمە جالاڭ ۇران مەن مەرەكەلىك شارالار تۋرالى ەمەس. ءبىرىنشى كەزەكتە بيلىك تاراپىنان بالالاردى قورعاۋ ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, الەۋمەتتىك قولداۋ باعىتىندا ناقتى شارالار قولعا الىنۋى كەرەك. وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ۇيلەسىمدى دامۋى مەن باقىتتى بالالىق شاعى – ءبىزدىڭ جالپىۇلتتىق مىندەتىمىز», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ ءتورتىنشى وتىرىسىندا كىتاپحانالاردىڭ زاماناۋي قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ ارقىلى زامانا كوشىنە بەيىمدەلگەن سانالى ۇرپاقتى تاربيەلەۋدى تاپسىرعان ەدى. اتالعان تاپسىرمانى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى بالالاردىڭ كىتاپ وقۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ, وتباسىلىق كىتاپ وقۋ داستۇرلەرىن قولداۋ, بالالار جازۋشىلارىنا قولداۋ كورسەتۋ, زاماناۋي كىتاپحانالىق قىزمەت تۇرلەرىن ۇسىنۋ ارقىلى وقىرمان مادەنيەتىن كوتەرۋ ماقساتىندا 2021 جىلدى – «بالالار ادەبيەتى جىلى» دەپ جاريالاعان بولاتىن.
بۇل باستاما ورتالىق مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ, شىعارماشىلىق ينتەلليگەنتسيا جانە قوعامداستىق, مادەنيەت جانە ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ وكىلدەرىنىڭ تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ, بالالاردىڭ كىتاپ وقۋىنا ەڭ قولايلى ءھام قولجەتىمدى بىردەن-ءبىر ورىن – كىتاپحانالار ەكەنىن ەسكەرە وتىرىپ, جوبانى ىسكە اسىرۋدىڭ نەگىزگى بازاسى بولىپ بەلگىلەندى. وسى ورايدا كىتاپحانالارعا وقىرمانداردى تارتۋ جانە كىتاپ وقۋدى ناسيحاتتاۋ جونىندەگى 2021-2023 جىلدارعا ارنالعان ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلدى. ايتا كەتەيىك, مينيسترلىك اعىمداعى جۇمىستارى اياسىندا بىلتىرعى «بالالار ادەبيەتى جىلىنداعى» جوبالارىن جالعاستىرادى.
بىلتىرعى «بالالار ادەبيەتى جىلى» اياسىندا «ادەبيەتتىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزدى تۇرلەرىن ساتىپ الۋ, باسىپ شىعارۋ جانە تاراتۋ» كىشى بيۋدجەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا شىعاتىن بالالار قالامگەرلەرىنىڭ شىعارمالارىنىڭ سانى ارتىپ, 40 اتاۋ بويىنشا بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان ادەبيەت 120 مىڭ دانا تارالىممەن باسىپ شىعارىلدى.
ەسكە سالساق, كەيىنگى ونجىلدىقتا مينيسترلىكتىڭ قولداۋىمەن 169 اتاۋ بويىنشا بالالار ادەبيەتى 384 000 تارالىممەن باسىپ شىعارىلىپ, كىتاپحانالارعا تەگىن تاراتىلدى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن ون جىل ىشىندە 424 ملن تەڭگە قاراجات بولىنسە, ال 2021 جىلى بولىنگەن قاراجات 227 ملن تەڭگەنى قۇرادى.
قالامگەرلەر ءدارىسى
بىلتىر ەل استاناسىندا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن بىرلەسىپ ۇيىمداستىرىلعان «جاس قالامگەر» وقىتۋ مەكتەبى ءوز جۇمىسىن باستاعان ەدى. ياعني مۇندا 10-18 جاس ارالىعىنداعى ەلوردانىڭ ورتا جانە ارناۋلى ورتا وقۋ ورىندارىنىڭ 180 دارىندى بالالارى دراماتۋرگيا, پوەزيا, پروزا باعىتتارى بويىنشا اقىن نەسىپبەك ايت ۇلى, جازۋشى-دراماتۋرگ روزا مۇقانوۆا, اقىن, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى جانات اسكەربەكقىزى, ايتىسكەر-اقىن سەرىكزات دۇيسەنعازين, ت.ب. قالامگەرلەردەن ءدارىس الدى.
اتالعان جوبا جاس دارىن يەلەرى مەن كاسىبي اقىن-جازۋشىلار اراسىندا كاسىبي بايلانىس ورناتىپ, مەكتەپ جاسىنداعى بولاشاق اقىن-جازۋشىلاردىڭ شىعارماشىلىق ونەردىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرۋىنە سەپتىگىن تيگىزەدى. ماسەلەن, بىلتىر وقىتۋ مەكتەبىنە قاتىسقان نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتى 2022 جىلى ءتامامدايتىن 2 وقۋشى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنە «كينو, تەلە جانە دراماتۋرگيا» ماماندىعى بويىنشا تەگىن وقۋعا شاقىرىلعان. ال بيىل «جاس قالامگەر» وقىتۋ مەكتەبى وڭىرلەردەگى جاس تالانتتاردى ىزدەپ, دارىسكە شاقىرماق.
بىلتىر ىسكە قوسىلعان «دانا بالا» بالالار ادەبيەتى ۆەب-سايتىنىڭ كونتەنتىن قازاقستاندىق اۆتورلاردىڭ تولىق ءماتىندى كىتاپتارىمەن تولىقتىرۋ جۇمىستارى جالعاسادى. وعان قوسا بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان ادەبي پودكاستتار ازىرلەنىپ, تاراتىلادى. ايتا كەتەيىك, بۇل سايتتا 90-جىلدارداعى قازاق قالامگەرلەرىنىڭ 22 كىتابى (جىر جيناعى, اڭگىمەلەرى مەن پوۆەستەرى) ساندىق نۇسقاعا اۋدارىلىپ, ەلەكتروندى كىتاپحانا قورىندا ۇسىنىلعان. الداعى ۋاقىتتا قازاقستاندىق بالالار جانە شەتەلدىك اقىن-جازۋشىلاردىڭ 200-گە تارتا تولىق ءماتىندى شىعارمالارى جۇكتەلەدى.
ال بيىل ەل استاناسىندا رەسپۋبليكالىق بالالار كىتاپحاناسى اشىلۋى مۇمكىن. بۇل ۇسىنىستى مينيسترلىك ءبىلدىرىپ, تالقىلاۋ ۇستىندە. بۇدان بولەك جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندەگى ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىندا, تەمىرجول ۆوكزالدارى مەن اۋەجايلاردا, اۆتوبەكەتتەر مەن ت.ب. حالىق كوپ شوعىرلانعان ورىنداردا «بۋككروسينگ», QR كودتارى بار كىتاپ تاقتايشالارىن ورناتۋ ارقىلى وقىرماننىڭ كەز كەلگەن ورىندا كىتاپ وقۋىنا قولايلى جاعداي جاساپ وتىر.
«بالا داۋىسى» – دارىندار دوداسى
مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى بيىل قوعامدا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى تالانتتى بالالاردىڭ شىعارماشىلىعىن تانىستىرۋىمىز قاجەت دەپ شەشتى. وسىعان وراي بىلتىر نۇر-سۇلتان قالاسىندا ىسكە اسىرىلعان «ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن بالالارعا ارنالعان Newارت بالالار شىعارماشىلىعىنىڭ فەستيۆالىن» وڭىرلەردە جالعاستىرماق. ياعني اتالعان فەستيۆال اياسىندا وڭىرلەردەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاس دارىن يەلەرىنىڭ شىعارماشىلىعى كوپشىلىككە تانىستىرىلادى. بۇل قولونەر, ءان ايتۋ, بەينەلەۋ ونەرى, ت.ب. جانرلارىن قامتيدى جانە جوبا اياسىندا تالانتتى جاستاردىڭ كورمەسى, رەسپۋبليكالىق بايقاۋ وتكىزىلەدى.
بيىل «بالا داۋىسى» ۇلتتىق بالالار ءان بايقاۋى مەن Astana Piano Passion رەسپۋبليكالىق جاس پيانيستەر كونكۋرسى وتكىزىلمەك. جالپى, حالىقتىڭ كىتاپ وقۋ بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ مەن وقىرمان مادەنيەتىن دامىتۋعا باعىتتالعان ءتۇرلى اكتسيالار مەن ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلاتىن بولادى. بۇل جۇمىستار كوپشىلىككە ارنالعان ء«بىر ەل – ءبىر كىتاپ», «ادەبي ولكەتانۋ», «ناعىز وقيتىن كەز» رەسپۋبليكالىق اكتسيالارى اياسىندا جۇرگىزىلمەك. بۇل شارالاردىڭ ەرەكشەلىگى – كورسەتىلگەن اكتسيالار تەك كىتاپحانا وقىرماندارىن عانا ەمەس, ءتۇرلى ءوندىرىس ورىندارى مەن باسقا دا قوعامدىق ۇيىمداردىڭ قاتىسۋشىلارىن قامتيدى.
جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ, ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە پاركتەر مەن سكۆەرلەردە اشىق اسپان استىندا كىتاپ وقۋ ءىس-شارالارى ۇيىمداستىرىلادى. كىتاپحانالاردىڭ الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى پاراقشالارىندا «اجەمنىڭ ەرتەگىلەرى», «وتباسىممەن كىتاپ وقيمىز» جانە ت.ب. تەاترلاندىرىلعان ءبىلىم بەرۋ ونلاين-جوباسى دا ىسكە اسىرىلادى. ال ۇلتتىق كىتاپ پالاتاسى «بالالارعا ارنالعان ۇزدىك شىعارما» بايقاۋىن وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.
