قازاقستان • 20 ناۋرىز, 2022

باۋىرلاستىق – ىشكى ساياساتىمىزدىڭ مىزعىماس تۇعىرى

545 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلورداداعى دوستىق ۇيىندە ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ, قحا قوعامدىق ينستيتۋتتارىنىڭ جانە وڭىرلەردىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «جاڭا قازاقستان: جاڭارۋ مەن جاڭعىرۋ جولى» اتتى جولداۋىن ءتۇسىندىرۋ مەن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

باۋىرلاستىق – ىشكى ساياساتىمىزدىڭ مىزعىماس تۇعىرى

كەڭەس جۇمىسىنا پرەزيدەنت اكىم­شىلىگى باسشى­سىنىڭ ورىنباسارى ايدا بالاەۆا, قحا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى – قحا حاتشىلىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى مارات ءازىلحانوۆ, ءماجىلىس دەپۋتاتتارى, ۋا­كىلەتتى ورگاندار جانە باق وكىلدەرى, قوعام قاي­رات­كەرلەرى, قحا مۇشەلەرى, ەتنو­مادەني بىرلەستىكتەردىڭ, سون­داي-اق قحا رەسپۋبليكالىق جانە وڭىرلىك قوعامدىق قۇرى­لىم­داردىڭ باسشىلارى قاتىستى.

كەزدەسۋدى قازاقستان حالقى اسسام­بلەيا­سىنىڭ حاتشىلىعى, ەتنوسارالىق قاتى­ناستاردى دامىتۋ كوميتەتى مەن اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ «قو­عامدىق كەلىسىم» رمم ۇيىم­داستىردى.

پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باس­شىسىنىڭ ورىنباسارى ا.بالاەۆا  ءوز سوزىندە قازاق­ستان ءۇشىن بۇل جولداۋدىڭ ءرولى مەن ما­ڭىزى وتە جوعارى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونى­مەن قاتار جولداۋدا ايتىل­عان مىندەت­تەر تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ بۇگىنگە دەيىن جەتكەن جەتىس­تىك­تەرىنىڭ جيىنتىعىنا نەگىز­دەلگەنىن ايتتى.

«مەملەكەت باسشىسى قازاق­ستان حالقى اسسامبلەياسىنا ۇلكەن ءۇمىت ارتىپ وتىر. رەفورمالاردىڭ كەزەكتى پاكەتىن سىزدەردىڭ قول­داۋىڭىزبەن عانا تۇراقتى ءارى قاۋىپسىز ىسكە اسىرۋعا بولادى. قحا جۇمىس ىستەيتىن سالانىڭ كۇردەلى ەكەنى بارشاعا ايان. بۇل رەسەي-ۋكراينا شيەلەنىسىنەن تۋىنداعان گەوساياسي قيىندىقتار اياسىندا ايقىن كورىنىپ جاتىر. قازاقستان ارقاشان حالىق­تار اراسىنداعى باۋىرلاستىقتى قول­دايدى. بۇل – ءبىزدىڭ ىشكى ساياسا­تى­مىزدىڭ مىزعىماس تۇعىرى», دەدى ا.بالاەۆا.

پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باس­شىسىنىڭ ورىنباسارى قازاقستان حالقى ىقتيمال سىن-قاتەرلەرگە جاريا تۇردە قارسى تۇرۋى كەرەك ەكەنىنە ەكپىن بەردى. 

«تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تاريحىندا تالاي رەت سولاي ارەكەت ەتكەنبىز. ەڭ ءبىر قيىن جاعدايلاردا قازاقستانداعى ەتنوستار ورتاق ۇيىمىزدەگى بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم ءۇشىن ءبىر شەپتە تۇرىپ كۇرەسە ءبىلدى. سونىمەن بىرگە ۇلتارالىق كورىنىستى يدەال­داندىرۋدىڭ قاجەتى جوق. وتكىر ماسە­لەلەردى انىقتاپ, ءوز قۇزىرەتىمىز شەگىن­دە الدىن الۋ شارالارىن قابىلداۋ كەرەك. بۇل ىستە دە ارحايكالىق جۇمىس تاسىلى­نەن, بيۋروكراتيالىق باعىتتاردان, كوپسوز­دىلىكتەن ارىلۋ كەرەك. پرەزيدەنت ءار سوزىندە ءتيىمدى ارەكەت ەتۋ باسىم باعىت بولۋى كەرەگىن ايتىپ, قوعامعا اشىق بولۋدىڭ ۇلگىسىن كورسەتىپ ءجۇر», دەدى ايدا بالاەۆا.

سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى جا­ريالاعان رەفورمالار پاكەتى كەزەڭ كەزەڭى­مەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىنا توقتالدى. وسى ورايدا قوعامدىق كەڭەستەر, اقپاراتقا قولجەتىمدىلىك تۋرالى زاڭعا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلگەنىن اتاپ ءوتتى. وسى ماسەلەلەر مەن زاڭنامالىق تۇزەتۋلەردىڭ ءبارى قوعام مەن مەملەكەت اراسىنداعى ديالوگتى كۇشەيتەتىنىن جەتكىزدى. سونداي-اق ول قازاقستان حال­قى اسسامبلەياسىنىڭ كادر رەزەر­ۆىن قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىستى قول­دايتىنىن جەتكىزدى.

ء«بىز قحا كوشباسشىلىق مەكت­ە­بىن قۇرۋىمىز كەرەك. ءوزى­مىزدىڭ ينستي­تۋتتارىمىزدىڭ ميسسيالارىن ورىنداي وتىرىپ, ءارى قاراي جۇمىس ىستەيتىن جاس جانە جىگەرلى ازاماتتاردىڭ پۋلىن قالىپتاستىرۋىمىز قاجەت. بىزگە پارلا­مەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتاردى ىرىكتەۋ ءراسىمىن ازىرلەۋ جونىندە ۇسىنىستار ەنگىزۋ كەرەك. زاڭ تۇرعىسىنان قالاي بولاتىنىن زەردەلەۋگە بولادى. پرەزيدەنت قوعامدىق كەڭەستەر مەن باسقا دا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايعا كىرەتىنىن ايتتى. بۇل جەردە قحا كەڭەستەرى مەن ينستيتۋتتارىنىڭ قازاقستاننىڭ ءاربىر ازاماتىنىڭ مۇددەسىن قورعاي وتىرىپ, ۇلتتىق قۇرىلتاي قۇرامىندا بولۋى دا ماڭىزدى. سونىڭ اياسىندا جەدەل تۇردە ۇلگى­لىك جوسپاردى ازىرلەيتىن جۇ­مىس توپتارىن قۇرۋ كەرەك. ول جوس­پاردىڭ بۇكىل تارماقتارى رەسپۋب­ليكالىق اۋقىمدا ىسكە اسىرىلۋعا ءتيىس», دەدى پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى.

ءماجىلىس دەپۋتاتى ناتاليا دەمەن­تەۆا بيىلعى جولداۋدىڭ تاريحي ما­ڭىزدىلىعىنا ەرەكشە توقتالا وتىرىپ, جولداۋدا بەرىلگەن نەگىزگى قاعيداتتاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ءوز ۇسى­نىس­تارىن جەتكىزدى.

«الدىمەن, جولداۋدا بەلگى­لەنگەن نەگىزگى قاعيداتتاردى جۇ­زەگە اسىرۋ ءۇشىن قازاقستان حال­قى اسسامبلەياسىنان كادرلىق رە­زەرۆ دايارلاۋ كەرەك, «قو­عامدىق كەلىسىم» ۇيلەرىنىڭ اۋماعىندا جولداۋدى تالقىلاۋ ءۇشىن بىرىڭعاي كۇن جاريالاپ, پرەزيدەنتتىڭ قازاقستان حال­قىنا جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋ­داعى ەتنوستاردىڭ قوسقان ۇلەسى تۋرالى بارلىق ەتنومادەني بىرلەس­تىكتەردە جينالىس وتكىزگەن ءجون. «قوعامدىق كەلىسىم» ۇيلەرى­نىڭ اۋماعىنداعى «جاڭا قازاق­ستاندى قۇرۋ ىسىنە قوسقان ۇلەسىم» اتتى ەتنو-مادەني بىرلەس­تىكتەرىنىڭ رەسپۋبليكالىق اكتسيا­سىنىڭ باستالۋىن جاريالاۋ­دى قولدايمىن. حالقىمىز «بىر­لىگى بەكەم ەل وزادى» دەپ بەكەر ايتپاعان. بارشاڭىزدى پرەزي­دەن­تىمىزدى قولداپ, ەلىمىزدىڭ يگىلىگى جولىنداعى جاۋاپتى جۇمىستى بىرگە جاساۋعا شاقىرامىن», دەدى دەپۋتات.

قوعام قايراتكەرى ماكسيم روجين پرەزيدەنتتىڭ بۇل جول­داۋى ءاربىر قازاقستاندىققا جاڭا مۇمكىندىك اشاتىنىنا نازار اۋداردى.

«الداعى كەزەڭ, سونىڭ ىشىندە قحا ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىكتەر كەزەڭى. اسسام­بلەيا ءۇشىن عانا ەمەس, ءاربىر قازاقستاندىق ءۇشىن مۇمكىندىكتەر كەزەڭى باستالىپ وتىر. بۇل جولداۋدان الداعى ۋاقىتتا جاڭا قازاقستان ۇلتتىق مۇددەگە نەگىزدەلەتىنىن جاقسى ءتۇسىندىم. ارقايسىمىز جاڭا قازاقستاننىڭ ءبىر-ءبىر كىرپىشىمىز. ونىڭ دامىپ, گۇلدەنۋى ءوز قولى­مىزدا. سوڭعى ۋاقىتتا اسسام­بلەيا اتىنا ايتىلىپ جاتقان سىن جەتكىلىكتى, وسى رەتتە ايتاتىنىم قحا ءوزىن كورسەتىپ, مەديا فورماتىندا, QOGAM LIFE سەكىلدى جوبالاردى جانداندىرۋ كەرەك», دەدى م.روجين.

ءسوز سوڭىندا ا.بالاەۆا كەڭەس­تiڭ جەكە مiندەتى pەتiندە ۇلت­تىق قۇpىلتايدىڭ اyقىمدى ءاpi كە­شەندi ماسەلەلەpiن ەگجەي-تەگ­جەيلi تالقىلاپ جانە ونى ساyip­دە وتەتiن اسسامبلەيانىڭ كەزەكتi سەسسيا­سىنىڭ تالقىلاyىنا شى­عاpy قاجەتتiگiن ايتىپ ءوتتi.

قحا كەڭەسiنiڭ مۇشەلەpi ءوز سوزدەpiندە قحا-نىڭ كادpلىق pەزەpۆiن ۇيىمداستىpy; بipلiك ساياساتىن اقپاpاتتىق iلگەpiلەتy ماسەلەلەpiن تالقىلاy ءۇشiن تۇpاقتى جۇمىس iستەيتiن الاڭ pەتiندە «قحا-مەديا» شىعاp­ماشىلىق زەpتحاناسىن جانە QOGAM LIFE پلاتفوpماسىن قۇpy; دوستىق ۇيلەpiنiڭ بازاسىندا ەتنومادەني بipلەستiكتەpدiڭ جولداyعا قوسقان ۇلەسi بويىنشا «اpكiمنiڭ جاڭا قازاقستاندى قۇpyعا قوسقان ۇلەسi» اتتى pەسپyبليكالىق اكتسياسىن iسكە اسىpy تypالى ۇسىنىستاp بiلدipدi.

سونداي-اق كەڭەستە ازامات­تاpعا ءوز iسiن ۇيىمداستىpyعا قول­داy كوpسەتyگە باعىتتالعان «بيiك اpمانعا شاعىن قادام» اكتسياسى باستالدى.

كەڭەس جۇمىسىنىڭ سوڭىندا اسسام­بلەيا مۇشەلەpi جولداyدىڭ مiندەتتەpi iسكە اسىpىلىپ, جاڭا قازاقستان تاريحىندا جاڭا جارقىن پاراقتار اشاتىنىنا سەنiم بiلدipدi.

سوڭعى جاڭالىقتار