پىكىر • 17 ناۋرىز, 2022

ادىلدىك سالتاناتى

258 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قاڭتارداعى دۇربەلەڭنەن كەيىن بۇكىل الەم قازاقستانعا كوز تىگىپ وتىر. ەل ومىرىندە ورىن العان ءار جاڭالىقتى جاھاندىق اقپارات قۇرالدارى سول ساتىندە-اق جاريالاۋ ۇستىندە.

ادىلدىك سالتاناتى

پرە­زيدەنت جولداۋى اياقتالى­سى­مەن كابينەتكە كەلىپ, كومپيۋت­ەردى قوسىپ قالسام ق.ك. توقاەۆتىڭ جاڭا قازاقستاندى قۇرۋ جولىنداعى باتىل رەفورمالارىن الەمدىك الەۋمەتتىك جەلى جەر-جاھانعا تاراتىپ ۇلگەرىپتى.

قاشاندا ابجىلدىگىمەن ەرەكشە­لەنەتىن رەسەيلىك ربك پورتالى جول­داۋ باستالعانىنا نەبارى 39 مينۋت وتكەندە «توقاەۆ «سۋپەر­پرە­­زي­­دەنتتىك» بيلىك جۇيەسىنەن كەتۋ­­دى ۇسىندى» دەگەن تاقىرىپپەن مەم­­لەكەت باسشىسىنىڭ ساياسي باس­­تا­مالارىنا قولداۋ ءبىلدىرىپتى.

ءيا, تاۋەلسىزدىك العانىنا 30 جىل وتكەن قازاقستان كەڭ كولەم­دەگى ساياسي رەفورمالار جۇرگىزۋگە ابدەن دايىن. جولداۋدا حالىق ءوزى كوپتەن كۇتكەن وسىنداي وڭ وزگەرىستەردى ەستىدى.

اتاپ ايتار بولساق, پرەزيدەنت­تىك قىزمەتتى اتقارۋ كەزىندە مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ ەشبىر پارتيا­عا مۇشە بولماۋى, ونىڭ جاقىن تۋىس­تارىنا ساياسي قىزمەتكە جانە مەملەكەتتىڭ ۇلەسى بار ۇلتتىق كومپانيالاردا قىزمەت اتقارۋعا تى­يىم سالىنۋى, بارلىق اكىمدەرگە پارتيا فيليالدارىن باسقارۋعا رۇقسات بەرىلمەۋى, پارتيالاردى تىركەۋ ءۇشىن جينالاتىن قولدىڭ 20 مىڭنان 5 مىڭعا دەيىن ازايۋى, باسقا دا بەرەكە-بىرلىككە باستايتىن باتىل قادامدار ەلىمىزدەگى كەڭ كولەمدەگى دەموكراتيالىق ۇردىستەرگە جول اشاتىنى انىق.

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنان ماجىلىسكە دەپۋتات سايلاۋدىڭ كونستيتۋتسيامىز بەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭىنا قاي­شىلىعى تۋرالى اڭگىمە دە قو­عامدا كوپتەن كوتەرىلىپ جۇرگەن ما­سەلە ەدى. ەندى بۇل دا ۇلتتىق زاڭناما شەڭبەرىندە ءوز ورنىن تاپتى.

جولداۋداعى ءماجىلىس دەپۋتاتتارىن پروپورتسيونالدى جانە ماجوريتارلى نەگىزدە سايلاۋ, بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتاردىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ مەن ولاردىڭ دەپۋتاتتارىن دا ارالاس نەگىزدە سايلاۋ, وبلىس جانە رەسپۋبليكالىق ماڭىز­داعى قالا اكىمدەرىن بالامالىق نە­گىز­دە تاعايىنداۋ سياقتى وزگە­رىس­تەر جاڭا قازاقستاندى العا جە­تە­لەيتىن جاڭا كادرلاردىڭ شىعۋىنا جارقىن جول اشادى.

سەنات تۋرالى قابىلدانعان شە­شىم­دەر دە قوعامدا ءجيى قوزعا­لاتىن ما­سەلەلەردىڭ ءبىرى بولاتىن. ەندى وعان دا ءبىرجولاتا نۇكتە قويىلدى.

بارشا حالىق اباي, ۇلىتاۋ جانە جەتىسۋ وبلىستارىنىڭ قۇرىلۋى تۋرالى شەشىمدى «اق تۇيەنىڭ قارنى جارىلعان» ەڭ اقجارما جاڭا­لىق رەتىندە قابىلدايتىنى انىق. بۇگىندە الماتى وبلىسىندا 2,1 ميلليون, ال شىعىس قازاقستان مەن قاراعاندى وبلىستارىنىڭ ارقايسىسىندا 1,3 ميلليوننان استام حالىق ءومىر سۇرەدى.

قازىرگى تاڭدا سولتۇستىك قازاق­ستان وبلىسىندا 500 مىڭنان, اتىراۋ مەن باتىس قازاقستاندا 600 مىڭنان, ال پاۆلودار, ماڭعىستاۋ جانە اقمولا وبلىستارىندا 700 مىڭنان استام ادام ءومىر سۇرەدى. سوندىقتان جاڭادان اشىلعان ءۇش وبلىس حالقى ەكونوميكالىق, دەمو­گرا­فيالىق الەۋەتى جونىنەن وزگە وب­لىستارمەن تەز ارادا تەڭەلىپ, ەلى­­مىز­دىڭ ءوسىپ-وركەندەۋى مەن گۇل­دەنۋىنە زور ۇلەسىن قوساتىن بولادى.

قازىرگى قازاقستانداعى ەڭ باستى پروبلەمالاردىڭ ءبىرى – جۇمىسسىزدىق ماسەلەسى. جاڭادان اشىلاتىن ءۇش وبلىستا الداعى ۋاقىتتا جۇمىس ورىندارى پايدا بولىپ, وبلىس ورتالىعى مارتەبەسىنە يە بولعان ءۇش قالا وسى زامانعا ساي قايتا تۇلەيدى. بۇل «وشكەنى جانىپ, ولگەنى تىرىلگەندەي» بولعان سول ءوڭىر حالقىنىڭ زور پاتريوتتىق ورلەۋىن تۋعىزاتىنىنا نىق سەنەمىن.

سەمەيلىك ازامات رەتىندە اباي وب­لىسىنىڭ قۇرىلۋىنا جۇرەگىم جارى­لا قۋاندىم. بۇل – قازاقتىڭ ۇلى ۇستازى حاكىم ابايعا دەگەن, ۇلىق­بەك اقىن ايتقانداي «قاسى­رەت­تەن كوز اشپاعان» سەمەي وڭىرىنە دەگەن زور قۇرمەتتەن تۋعان شەشىم. بۇل – ناعىز ادىلدىكتىڭ سالتاناتى.

 

مۇحتار قۇل-مۇحاممەد,

قازاقستان رەسپۋبليكاسى

پارلامەنتى سەناتى

حالىقارالىق قاتىناستار, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى

سوڭعى جاڭالىقتار