– الماس, ءسىز 2012-2015 جىلدار ارالىعىندا جانكۇيەرلەر الدىندا جارقىراپ كورىندىڭىز. العاشىندا لوندون وليمپياداسىندا باق سىناساڭىز, كوپ ۇزاماي الەمدىك دودالاردا دارالاندىڭىز. وسى جۇلدىزدى ساتتەر جادىڭىزدا شىعار؟
– ارينە, ونداي كەرەمەت ساتتەردى ۇمىتۋ مۇمكىن ەمەس. ءسوز ورايى كەلگەندە, ونىڭ الدىندا دا ءبىراز ەلەۋلى تابىستارعا قول جەتكىزگەنىمدى ايتا كەتسەم, ەش ايىبى جوق دەپ ويلايمىن. 2007 جىلى جاستار اراسىندا ازيا چەمپيونى اتانعاننان سوڭ ەرەسەكتەر دۋىنا ەركىن قوسىلدىم. قۇرلىق بىرىنشىلىگىندە ەكى رەت قولا مەدالدى يەلەنىپ, لوندون وليمپياداسىندا باق سىنادىم. نەگىزى تۇماندى البيون ەلىنە بارۋ ماعان وڭايعا سوقپادى. سەبەبى 94 كيلو سالماقتا ەلىشىلىك جارىستاردىڭ وزىندە كىل مىقتىلار جينالدى. كوشباسشىمىز داڭقتى يليا يلين بولسا, ەكىنشى جولداما ءۇشىن الەم چەمپيونى ۆلاديمير سەدوۆپەن ايانباي ايقاسۋىما تۋرا كەلدى. تالدىقورعاندا وتكەن سوڭعى ىرىكتەۋ سىنىندا باستى قارسىلاسىمدى قاپى قالدىرىپ, وليمپيا ويىندارىنا قاتىساتىن زىلتەمىرشىلەردىڭ تىزىمىنە قوسىلدىم. لوندوندا يلين باس جۇلدەنى ولجالاسا, مەن جەتىنشى ورىنعا تابان تىرەدىم.
– ەسەسىنە 2013 جىلى ۆروتسلاۆتا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا كۇمىس مەدالدى ولجالاپ, قازاقتىڭ سپورت شەجىرەسىنىڭ جاڭا پاراعىن اشتىڭىز عوي...
– تورتكۇل دۇنيەنىڭ ەڭ مىقتى جىگىتتەرى جينالعان جارىستا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن كەزىمدە ەرەكشە شاتتاندىم. الدىمداعى اعالارىم مەن باپكەرلەرىمنەن باستاپ, سپورت سالاسىنان حاباردار قاراپايىم جانكۇيەرلەرگە دەيىن «وسى كۇنگە دەيىن قازاقتىڭ بىردە-ءبىر اۋىر اتلەتى الەمدىك دودالاردا جۇلدە العان ەمەس. سەن سول كوشتى باستاۋعا ءتيىسسىڭ» دەپ ءجيى ايتاتىن. ءدال سول تۇستا ماعان رەسپۋبليكالىق فەدەراتسيانىڭ پرەزيدەنتى قايرات تۇرلىحانوۆ پەن قىزىلوردا وبلىستىق سپورت باسقارماسىنىڭ باستىعى سادىق مۇستافاەۆ قاتتى قولداۋ كورسەتتى. اعالارىمنىڭ ايتقان ساليقالى سوزدەرىن ساناما مىقتاپ ءسىڭىردىم. كوزدەگەن ماقساتىما جەتۋ ءۇشىن ەرىنبەي ەڭبەكتەندىم. ال وليمپياداعا قاتىسىپ, ۇلى دۇرمەكتى ءوز كوزىممەن كورگەننەن كەيىن بويىمدا ەرەكشە ءبىر سەنىمدىلىك پايدا بولدى. ۆروتسلاۆتا تەك رەسەيلىك الەكساندر يۆانوۆتان قالىپ قويىپ, كۇمىس مەدالدى ولجالادىم. نەگىزى جۇلقىپ كوتەرۋدە ەكەۋمىز بىردەي ناتيجە كورسەتكەن ەدىك, الايدا سەرپە كوتەرۋدە ول مەنىڭ الدىمدى وراپ كەتتى.
– 2015 جىلى حيۋستوندا سول ناتيجەنى قايتالاپ, ەكىنشى مارتە جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلدىڭ. سول كەزدە دە قازاق جانكۇيەرلەرى ءبىر جەلپىنىپ قالعان ەدى. بىراق قۋانىشىمىز ۇزاققا سوزىلمادى. ويتكەنى ءبىر توپ زىلتەمىرشىمىزگە «رۇقسات ەتىلمەگەن ءدارى-دارمەكتەردى پايدالاندى» دەگەن ايىپ تاعىلىپ, ولار قاتاڭ جازاعا ۇشىرادى. ۇلكەن سپورتتان ءتۇرلى مەرزىمگە شەتتەتىلگەن زىلتەمىرشىلەر تىزىمىندە ءسىز دە بار ەدىڭىز...
– ءدال سول كەزدەرى مەن كەرەمەت بابىمدا ەدىم. ەكى بىردەي الەم چەمپيوناتى ارالىعىندا ينچحوندا الاۋى تۇتانعان ازيا ويىندارىندا كۇمىس مەدالدى يەلەندىم. امەريكادا بەلورۋسسيالىق ۆاديم سترەلتسوۆتان قالىپ قويىپ, ەكىنشى ورىندى ەنشىلەدىم. تاعى ءبىر بەلدى زىلتەمىرشىمىز جاسۇلان قىدىرباەۆ ءۇشىنشى ساتىعا تابان تىرەدى. قوس قازاق جەڭىس تۇعىرىندا مارقايىپ قاتار تۇردىق. وسى تابىستىڭ ارقاسىندا 2016 جىلى ريو وليمپياداسىنا جولداما الدىق. بىراق ارادا بىرەر اي وتكەننەن سوڭ باسىمىز «دوپينگ داۋىنا» ىلىكتى. بۇل جايسىز حابار ءبىزدى سەڭ سوققانداي ەتتى. سونىڭ سالدارىنان اقش-تا جەڭىپ العان جۇلدەدەن ايىرىلىپ, ءتۇرلى مەرزىمگە سپورتتان شەتتەتىلدىك. جالپى, جاسۇلان دا, مەن دە ونداي ارزاندىققا بارماعان ەدىك. ءار جارىس قارساڭىندا الماتىداعى دوپينگكە قارسى لابوراتوريا بارلىق اۋىر اتلەتتەردى ەكى-ءۇش اي سايىن ۇنەمى تەكسەرىپ تۇرادى. سان مارتە شەتەلدىك ۆادا-نىڭ دا «سۇزگىسىنەن» دە وتكەنبىز. بارلىعى ءبىزدى تازا دەپ تاپتى. بىراق اقىرىندا «اياعىمىزدى كوكتەن كەلتىردى». وسىلايشا, الدەبىرەۋلەر ۇيىمداستىرعان «قيتۇرقى ويىننىڭ قۇربانى» بولدىق.
– نە سەبەپتى دەپ ويلايسىز؟ ۆادا سەكىلدى بەلدى ۇيىم سپورتشىلارعا بوسقا كيلىكپەيتىن شىعار...
– سونى ءوزىمىز دە ءالى كۇنگە دەيىن تۇسىنە الماي دالمىز. بالكىم, قىسقا عانا مەرزىم ارالىعىندا قازاقستاننىڭ اۋىر اتلەتتەرى الەمدەگى كوشباسشى كوماندالاردىڭ بىرىنە اينالعانى ءبىراز دوكەيلەرگە ۇناماعان بولار دەپ ويلايمىن. شىنى كەرەك, سول جىلدارى الپاۋىت مەملەكەتتەردىڭ وزدەرى ءبىزدىڭ تولاعاي تابىسىمىزعا قىزىعا دا, قىزعانا قارايتىن. الىسقا بارماي-اق, ريو وليمپياداسىنا جولداما العان ساڭلاقتاردىڭ تىزىمىنە كوز جۇگىرتسەڭىز, كوپ نارسەنى اڭعاراسىز. بارلىعىمىزدىڭ دا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلۋگە مۇمكىندىكتەرىمىز زور ەدى. ەگەر قيانات جاسالماعاندا, 94 كيلو سالماقتا سىنعا تۇسكەلى وتىرعان جاسۇلان ەكەۋمىزدىڭ برازيليا تورىندە دە اتوي سالاتىنىمىز انىق ەدى.
– ءسىز «ريو وليمپيداسىنا قاتىسقانىمدا مىندەتتى تۇردە جۇلدە الاتىن ەدىم» دەپ ايتىپ وتىرسىز. ونداي باق «مىڭنان تۇلپار» شىققاندارعا عانا بۇيىراتىنى بەلگىلى. ال جوعارىداعى جورامالدى ءسىز نەگە سۇيەنىپ ايتىپ وتىرسىز؟
– بۇل جەردە ناقتى دەرەكتەرگە ارقا سۇيەگەن ءجون. تورتجىلدىقتىڭ باستى دوداسىندا ءبىزدىڭ سالماقتا باس جۇلدەنى ولجالاعان يراندىق سوحراب مۋرادي قوسسايىستىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 403 (128+221) كيلونى ەڭسەردى. كۇمىسپەن كۇپتەلگەن ۆاديم سترەلتسوۆتىڭ كورسەتكىشى – 395 (175+220) كيلو. قولاعا قول سوزعان ليتۆالىق اۋريماس ءديدجباليستىڭ ناتيجەسى – 392 (177+215) كيلو. مەن 2013 جىلعى الەم چەمپيوناتىندا 397 (175+222) كيلولىق زىلتەمىردى تىك كوتەرسەم, 2015 جىلى 402 (172+230) كيلولىق مەجەگە جەتتىم. وسىعان قاراپ-اق مەنىڭ كورسەتكىشىم ۋاقىت وزعان سايىن جاقسارىپ كەلە جاتقاندىعىن انىق اڭعارۋعا بولادى. تىپتەن, جوعارىداعى ناتيجەنىڭ ءوزى دە ريو-دە-جانەيرودا جۇلدەلى ورىنداردىڭ ءبىرىن يەلەنۋىم ءۇشىن جەتكىلىكتى ەدى. ال وليمپيا ويىندارىنىڭ ءجونى بولەك قوي. ەگەر برازيليادا بارىمدى سالعانىمدا, الاش جۇرتى التىن مەدالدىڭ سىڭعىرىن ەستۋى دە بەك مۇمكىن ەدى.
– بۇرىندارى دوپينگپەن ىلەۋدە بىرەۋ عانا ۇستالاتىن. سوڭعى جىلدارى باسى پالەگە قالعانداردىڭ قاتارى كۇرت كوبەيدى. ەڭ وكىنىشتىسى, ونىڭ كەسىرى بۇكىل كومانداعا تيۋدە. دوپينگ داۋى سالدارىنان قازاقستاننىڭ ۇلتتىق قۇراماسى كەيبىر جاۋاپتى سايىستارعا ساناۋلى عانا ورەندەرىن اتتاندىرسا, كەيبىر جارىستان مۇلدەم شەتتەتىلدى. وسى جەردە ءبىر شيكىلىك بار سەكىلدى؟
– ول دا مۇمكىن. اعاتتىقتىڭ كىمنەن كەتكەنىن ءدال قازىر ءدوپ باسىپ ايتۋ قيىن. ايتپەسە, ءبىزدى قۇزىرلى ورگاندار ءجيى تەكسەرىپ تۇراتىن دەپ جوعارىدا ايتتىم عوي. ول كەزدە ءبارى دۇرىس بولاتىن. سپورتشىلار جارىسقا ەش الاڭسىز قاتىسىپ, وزدەرىنىڭ دەڭگەيىنە ساي ورىنداردى يەلەنەدى. الايدا بىرەر اي نەمەسە بىرنەشە جىل وتكەننەن سوڭ ايتەۋىر ءبىر بىلىق شىعادى. ادەتتە, ءبىز تەكسەرىس كەزىندە ءزارىمىزدى كىشكەنە ىدىسقا قۇيىپ, ۆادا-عا تاپسىرامىز. ول سول ۇيىمنىڭ لابوراتورياسىندا جىلدار بويى ساقتالادى. ارنايى رۇقساتى بار ادامدار اتالعان جەرگە ەش كەدەرگىسىز كىرىپ-شىعا الادى. سولاردا ءبىر نارسەنى بىلىقتىرۋى دا مۇمكىن عوي. ونى قاداعالاپ وتىرعان ەشكىم جوق. ناتيجەسىندە, زارداپ شەگەتىن سپورتشىلار. بۇل ىسكە ۆادا مىقتاپ كىرىسكەننەن سوڭ ءوزىڭنىڭ تازا ەكەنىڭدى دالەلدەۋ تىپتەن مۇمكىن ەمەس.
– ءبىر كەزدەرى قازاقستان قۇراما كومانداسىنىڭ تەڭ جارتىسى لەگيونەرلەردەن جاساقتالعانى بەلگىلى. قازىرگى كەزدە دە كەلىمسەكتەردەن ارىلا الماي ءجۇرمىز. ءوزىمىزدىڭ ءور مىنەزدى ورەندەرىمىز تۇرعاندا, شەت مەملەكەتتەردەن سپورتشىلاردى شاقىرتۋدىڭ قاجەتى نە؟
– نەگىزى بۇل تىرلىكتى باستاعان كوماندامىزدىڭ باس باپكەرى الەكسەي ني ەدى. ول اۋىر اتلەتيكانى بيزنەسكە اينالدىردى. بۇرىندارى رەسەيلىك تاتيانا حروموۆا, ودان كەيىن اللا ۆاجەنينا سىندى زىلتەمىرشىلەر ءبىزدىڭ ۇلتتىق قۇراما ساپىندا ونەر كورسەتتى. 2007 جىلى ولار قىتايدان ءزۇلفيا چينشانلو مەن مايا مانەزانى الدىردى, رەسەيدەن سۆەتلانا پودوبەدوۆانى شاقىرتتى. ني مىرزا رەسمي قۇجاتتارعا ولاردىڭ جەكە باپكەرى رەتىندە ءوزىن جانە تۋعان ءىنىسى ۆيكتوردى جازدىردى. ءزۇلفيا, مايا جانە سۆەتلانا لوندون وليمپياداسىندا التىننان القا تاقتى. وسى جەتىستىكتەرىنىڭ ارقاسىندا اتالعان سپورتشىلار مەملەكەت تاراپىنان 250 مىڭ اقش دوللارى كولەمىندە سىياقى الدى. ءدال سونداي مولشەردە قاراجات جەكە جاتتىقتىرۋشىلارىنىڭ دا ەسەپشوتىنا اۋدارىلدى. سول لەگيونەرلەردىڭ الەم چەمپيوناتتارى مەن باسقا دا بايراقتى باسەكەلەردە جەڭىپ العان جۇلدەلەرى تاعى بار. سول اقشا دا اعايىندى نيلەردىڭ قالتاسىنا ءتۇستى. قازىر قۇراما ساپىندا قىتايدان كەلگەن فارحاد حاركي مەن ارلي چونتەي ءجۇر. ولاردى قازاقستانعا شاقىرتۋدىڭ نە قاجەتى بولعانىن بارلىعىمىز جاقسى بىلەمىز. مۇنىڭ بارلىعى دا وڭاي جولمەن ابىرويعا كەنەلىپ, اقشا تابۋدىڭ امالى. سونىڭ كەسىرىنەن ءوزىمىزدىڭ تالاي دارىندى جاستارىمىزدىڭ جولى بوگەلىپ, نەبىر مىقتى سپورتشىلار تاسادا قالدى. اللاعا شۇكىر, سوڭعى كەزدەرى قانداستارىمىزدىڭ اراسىنان دا مىقتى زىلتەمىرشىلەر كوپتەپ شىققانىن وزدەرىڭىز جاقسى بىلەسىزدەر. ولاردىڭ الدى وليمپيادا مەن الەم چەمپيوناتتارىندا اتوي سالدى. ساقا سپورتشىلاردىڭ ءىزىن باسىپ, دارىندى ۇل-قىزداردىڭ قالىڭ شوعىرى ءوسىپ كەلەدى. ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە, سول سايىپقىرانداردى دۇرىستاپ باپتاپ, وڭ باعىت بەرىپ, ەش الاڭسىز دايارلانۋىنا جاعداي جاساۋىمىز كەرەك. ەرتەڭگى كۇنى قازاقستان سپورتىنىڭ ابىرويىن اسىرىپ, داڭقىن اسقاقتاتاتىندار ءدال سولار. ال كەلىمسەكتەردىڭ «تىرلىگى» بەلگىلى: ولار بۇگىن بار دا, ەرتەڭ جوق. ال لەگيونەرلەر قالتالارىن قامپيتىپ العاننان سوڭ ءوز وتاندارىنا تايىپ تۇرادى.
– كەزىندە جەرگىلىكتى ماماندار «چينشانلو مەن مانەزا قىتايدىڭ تۋمالارى ەمەس, ولار قىرعىزستاندا دۇنيەگە كەلگەن دۇڭگەن قىزدارى» دەگەن اقپارات تاراتتى ەمەس پە؟ ءدال سونداي مالىمەتتى «ۆيكيپەديادان» دا وقۋعا بولاتىن. ول جەردە ەكەۋى الاتاۋدىڭ ارعى بەتىندەگى توقماق وڭىرىندە تۋىپ-وسكەن دەپ جازىلعان...
– بۇل – بوس ءسوز, جالعان اقپارات. ادامنان قۋلىق ارتىلعان با؟! ايتەۋىر, قيسىنى كەلسە دە, كەلمەسە دە, بازبىرەۋلەر بىردەڭەنى ويلاپ تاۋىپ, سوعان حالىقتى سەندىرگىسى كەلدى. چينشانلو مەن مانەزانىڭ قىتايدا تۋىپ-وسكەنىن ءبىز جاقسى بىلەمىز. قىرعىزستانعا ولاردىڭ ەش قاتىسى جوق. ءوز ەلىندە جۇرگەندە اتى-جوندەرى باسقا بولاتىن. قازاقستاننىڭ ازاماتتىعىن العاننان سوڭ ەكەۋى دە ەسىمدەرىن وزگەرتىپ, ءبىرى – ءزۇلفيا, ەكىنشىسى – مايا بولىپ شىعا كەلدى.
– داڭقتى باپكەر ەنۆەر تۇركىلەري قازاقستانعا كەلگەننەن سوڭ سپورتتىڭ بۇل ءتۇرى ەلىمىزدە قارىشتاپ دامي باستادى. 2005-2016 جىلدار ارالىعىندا وتاندىق اۋىر اتلەتيكامىزدىڭ وراسان زور بيىككە كوتەرىلۋى تۇركيالىق ماماننىڭ قاجىرلى ەڭبەگىنىڭ ارقاسى دەپ نىق سەنىممەن ايتۋعا بولا ما؟
– ول كىسىنىڭ ەل سپورتىنىڭ وركەندەۋىنە سىڭىرگەن ەڭبەگى ۇشان-تەڭىز ەكەنى ەش داۋ تۋعىزباسا كەرەك. ەنۆەر تۇركىلەريدەن ءبىز كوپ نارسە ۇيرەندىك. ەڭ باستىسى, جاتتىعۋ پروتسەسىنە ول تۇبەگەيلى وزگەرىس ەنگىزدى. كەڭەس وداعىنان قالعان ەسكى جۇيەنى تۇبىرىمەن جويىپ, سپورتتىڭ بۇل تۇرىنە جاڭا لەپ, سونى سەرپىن اكەلدى. تىپتەن, «توڭكەرىس جاسادى» دەسەك تە بولادى. ءبىر عانا مىسال, بۇرىندارى ءبىز جاۋاپتى جارىستىڭ باستالۋىنا بار-جوعى ەكى-ءۇش اي قالعاندا عانا جينالاتىنبىز. باسقا ۋاقىتتا «ۇيدە» دايارلاناتىنبىز. تۇركىلەريدىڭ تۇسىندا وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارى جىل ون ەكى اي بويى وتەتىن بولدى. شىنى كەرەك, قۇراما ساپىنداعى سپورتشىلاردان باستاپ, باپكەرلەرگە دەيىن سول كەزدەرى ءۇيدىڭ بوساعاسىن كورمەي كەتتى. ەرەن ەڭبەك, جانكەشتى جاتتىعۋلار جانە جاڭا جۇيە ءوز جەمىسىن بەردى. تۇرالاپ قالعان قازاقستاننىڭ اۋىر اتلەتيكاسى ەنۆەر اقساقال كەلگەننەن سوڭ از عانا ۋاقىت ارالىعىندا ەڭسە تىكتەپ قانا قويماي, ءبىزدىڭ كوماندا الەمدەگى ۇزدىكتەر ساناتىنا ەركىن قوسىلدى. وسىنىڭ وزىنەن-اق تۇركىلەريدىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگىن باعامداي بەرۋگە بولادى.
– ريو وليمپياداسى قارساڭىندا قاتاڭ جازاعا ۇشىراپ, ءتورت جىلعا ۇلكەن سپورتتان شەتتەتىلگەنىڭىز جايىندا ايتتىڭىز. ارينە, بۇل از مەرزىم ەمەس. سول ارالىقتا نەمەن شۇعىلداندىڭىز؟
– ۆادا-نىڭ تالابى بويىنشا ءبىز تەك ۇلكەن سپورتتان شەتتەتىلۋمەن شەكتەلىپ قالعان جوقپىز. سونىمەن قاتار وسى سالادا ەڭبەك ەتۋىمىزگە, تىپتەن جاتتىعۋ زالىنا كىرۋىمىزگە دە شەكتەۋ قويىلدى. ۆادا-نىڭ قاھارىنان قايمىققان سپورتتىق مەكەمەلەر ءبىزدى جۇمىسقا قابىلداۋدان باس تارتتى. ول ازداي, مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن ستيپەنديادان دا قاعىلدىق. شىنى كەرەك, جاپان دالادا جالعىز قالعان ادامنىڭ كۇيىن كەشتىم. سودان مەن تۋعان جەرىم – قىزىلوردا وبلىسى جاڭاقورعان اۋدانىنىڭ ەكپىندى اۋىلىنا ورالدىم. سول جەردە بوس تۇرعان قىرماندى ساتىپ الىپ, اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋعا بەل بۋدىم. 10 ميلليون تەڭگە كولەمىندە نەسيە الدىم. قۇجاتتاردى رەسىمدەۋ كەزىندە اۋىلىمىزدىڭ بۇرىنعى اكىمى ونى باسقا بىرەۋگە 50 جىلعا جالعا بەرگەنى انىقتالدى. سودان قىرماندى جالعا العان ادامدى ىزدەپ تاۋىپ, ونى ءوزىمنىڭ اتىما اۋدارۋ ءۇشىن زىر جۇگىردىم. زاڭداستىرۋ راسىمىنە نەسيەمنىڭ تەڭ جارتىسىنا جۋىعىن جۇمسادىم. «قىرسىق ءبىر اينالدىرسا, شىر اينالدىرادى» دەمەكشى, ءدال سول كەزدە جول اپاتىنا ۇشىراپ, ءبىراز ۋاقىت ابىگەرگە ءتۇستىم. ءسويتىپ «بايتال تۇرماق, باس قايعى» بولدى. قالعان قاراجات تۇككە جەتپەدى. ايەلىم قيىندىققا توزە الماي, اقىرى ەكەۋمىز زاڭدى تۇردە اجىراستىق. ەسىمدى جيعاننان سوڭ قىزىلورداداعى باسپانامدى ساتىپ, نەسيەدەن قۇتىلماق بولدىم. كەزىندە الەم چەمپيوناتىنان ولجالى ورالعانىمدا ماعان ونى وبلىس اكىمى قىرىمبەك كوشەرباەۆتىڭ ءوزى ءدۇيىم جۇرتتىڭ كوز الدىندا سىيعا تارتقان ەدى. كەيىن بۇل ارەندالىق باسپانا بولىپ شىقتى. جەكەمەنشىگىڭ بولماعاننان سوڭ ونى ساتۋعا رۇقسات جوق. ءسويتىپ تازا تاقىرعا وتىردىم. نەسيەنى دەر كەزىندە تولەمەگەندىكتەن بارلىق كارتوچكالارىم بۇعاتتالدى. سونىڭ كەسىرىنەن قازىرگى كەزدە ەش جەرگە جۇمىسقا ورنالاسا الماي ءجۇرمىن. ەگەر مۇمكىندىك بولسا, سول باسپانانى باسى ءبۇتىن مەنىڭ اتىما اۋدارىلسا دەيمىن. پاتەرىمدى ساتسام, نەسيەمنەن تولىقتاي قۇتىلىپ, ايتەۋىر ءبىر كاسىپتىڭ تۇتقاسىن ۇستايتىن ەدىم.
– بۇرىندارى وتاندىق سايتتاردىڭ بىرىنە بەرگەن سۇحباتىڭىزدا «مەن ارالاساتىن ادامدار اراسىندا باي-قۋاتتى بيزنەسمەندەر دە, ءتۇرلى دەڭگەيدەگى شەنەۋنىكتەر دە, قۇقىق قورعاۋ سالاسىنىڭ بەلدى قىزمەتكەرلەرى دە بار» دەپ ايتقان ەدىڭىز. جىلدار بويى جۇمىسسىز جۇرگەن كەزىڭىزدە سول دوس-جاراڭدارىڭىزدىڭ ءبىرى دە قولۇشىن بەرمەدى مە؟
– باسىڭنان باعىڭ تايسا, ارالاساتىن ادامدارىڭ دا ازايادى ەكەن. ءداۋىرىم ءجۇرىپ تۇرعاندا ەكىنىڭ بىرىنە دوس سانالدىم, كوپتەگەن تانىمال تۇلعالار, بەدەلدى ازاماتتارمەن ارالاس-قۇرالاس بولدىم. بىراق باسىما قيىندىق تۇسكەندە ەشقايسىسى جانىمنان تابىلمادى. بالكىم, بۇل ءومىردىڭ زاڭدىلىعى شىعار. وعان ەش نالىمايمىن. دەسەك تە مەنىڭ جانىما قاتتى باتاتىن ءبىر نارسە بار. ول اۋىر اتلەتيكانىڭ ماڭايىنا جولاي الماي جۇرگەنىم. قانشا دەگەنمەن بۇل سالاعا مەنىڭ دە ەڭبەگىم ءسىڭدى عوي. تالاي ءدۇبىرلى دودالارعا قاتىسىپ, سان مارتە جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلدىم. شەت مەملەكەتتەردە قازاقتىڭ ءانۇرانىن شىرقاتىپ, تۋىن بيىكتە جەلبىرەتتىم. ەندى كورگەن-بىلگەنىمدى جاستارعا ۇيرەتكىم كەلەدى. بىراق وسى سپورت ءتۇرىنىڭ اينالاسىندا جۇرگەندەر باسەكەلەس كورە مە, ايتەۋىر مەنى ەشكىم ماڭىنا جولاتقىسى كەلمەيدى. رەسپۋبليكالىق اۋىر اتلەتيكا فەدەراتسياسى تاراپىنان دا ۇسىنىس تۇسپەدى. جاسىراتىنى جوق, قازىرگى كەزدە ءوزىمدى قوعامعا مۇلدە كەرەك بولماي قالعان ادامداي سەزىنەمىن. وسى جاعداي مەنى قاتتى قىنجىلتادى.
– جۋىردا جەكە جاتتىقتىرۋشىلارىڭىزدىڭ ءبىرى نۇرجان سماحانوۆ ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق قۇراما كومانداسىنىڭ تىزگىنىن ۇستادى ەمەس پە؟! بالكىم, ۇستازىڭىزدىڭ تاراپىنان الداعى ۋاقىتتا ءبىر ۇسىنىس بولاتىن شىعار؟
– نەگىزى اۋىر اتلەتيكانىڭ قىر-سىرىن مەن اسقار مەڭدياروۆ پەن عالىم سيقىموۆ سىندى بىلىكتى باپكەرلەردەن ۇيرەندىم. شەبەرلىگىم شىڭدالا كەلە ۆيلوري پاكتىڭ قول استىندا جاتتىقتىم. ءيا, سپورتشى رەتىندە جاقسى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىپ جۇرگەنىمدە كوپ ادام جانىمنان شىقپايتىن. سولاردىڭ اراسىندا قىزىلوردادا باپكەرلىك قىزمەت اتقارىپ جۇرگەن نۇرجان سماحانوۆ تا بار. ول «ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشى اتاعىن الۋعا كومەكتەسشى» دەپ ءبىراز ۋاقىت بويى قىر-سوڭىمنان قالمادى. جەرلەس اعامنىڭ كوڭىلىن جىققىم كەلمەدى. 2013 جىلى ۆروتسلاۆتا الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اتانعان سوڭ «مەنى سول جارىسقا دايارلاعان سماحانوۆ» دەپ ءوز قولىممەن قولحات جازىپ بەردىم. سونىڭ ارقاسىندا ول مارتەبەلى اتاققا يە بولدى. جۋىردا نۇرجانمەن جولىقتىم. «قازاقستان اۋىر اتلەتيكاسىنىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەسىمدى قوسىپ, بىلگەنىمدى جاستارعا ۇيرەتكىم كەلەدى» دەپ ءوزىمنىڭ وي-جوسپارىممەن ءبولىستىم. بىراق ول مەنى تىڭداعىسى دا كەلمەدى. ءسويتىپ مەنىڭ ارقامدا ەلىمىزگە ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشى اتاعىن العان ازامات كوزدەگەن ماقساتىنا قول جەتكىزگەننەن سوڭ الماس وتەشوۆتى كەرەك قىلمادى.
– اڭگىمەڭىزگە كوپ راحمەت, الماس! ءسىزدىڭ بۇگىنگى سۇحباتىڭىز قازاقستان اۋىر اتلەتيكاسىنىڭ تىزگىنىن ۇستاپ وتىرعان ازاماتتارعا ءبىراز وي سالادى دەپ ۇمىتتەنەمىز.
اڭگىمەلەسكەن
عالىم سۇلەيمەن,
«Egemen Qazaqstan»
