كوللاجدى جاساعان امانگەلدى قياس, «EQ»
وقشاۋلانىپ وتىرعان ەكى جىلدى قوسقاندا, 2019 جىلدان بەرى ۇلتتىق كينونى قولداۋ ورتالىعى 21 ءفيلمدى جارىققا شىعارعان ەكەن. بۇگىنگى كۇننىڭ ەڭ ۇلكەن ماسەلەسى – قاۋلاپ وسپەسە دە, قالىڭ شوعىر بولىپ كورىنگەن وسى 21 كارتينا كينوتەاترلاردىڭ پروكاتىنا قالاي شىعادى دەگەن كۇردەلى ساۋال كۇللى كينوگەر قاۋىمىنىڭ باسىن قاتىرىپ وتىر. قازاقستان حالقى سوڭعى ءۇش جىلدا ءوسىپ شىققان اكتەرلەردى, قىزىقتى فيلمدەردى تاماشالاۋى, تانۋى ءتيىس. سول سەبەپتى ۇكقمو الماتى قالاسى كينوتەاترلارىنىڭ بىرىندە ديستريبۋتسيامەن اينالىساتىندار ءۇشىن 21 ءفيلمنىڭ تۇساۋكەسەرىن جاسادى.
بۇعان دەيىن قىسقامەترلى فيلمدەردىڭ, انيماتسيالىق تۋىندىلاردىڭ تانىستىرىلىمى وتكەن بولاتىن. ەندىگى جەردە كينو ورتالىعىنىڭ باسشىلارى وسى فيلمدەردىڭ ارى قارايعى تاعدىرىنا مۇددەلىلىك تانىتىپ, كومەك قولىن سوزعىسى كەلەتىن ديستريبيۋتورلار مەن دەمەۋشىلەر تابىلىپ جاتسا, تىعىز بايلانىس جاساۋعا ءازىر ەكەنىن ايتىپ وتىر. وسى ۋاقىتقا دەيىن تۇسىرىلگەن فيلمدەردى تانىستىرۋعا ونلاين الاڭداردىڭ مۇمكىندىگى پايدالانىلعانىمەن, بۇل ازدىق ەتەدى. كينو تۋىندى ءۇشىن حالىقارالىق الاڭداعى تانىستىرىلىم بارىنەن دە ماڭىزدى. سوندىقتان الدا وتەتىن كانن فەستيۆالىندە قازاقستاننىڭ ءوز جەكە پاۆيلونى بولۋى ءۇشىن ۇلتتىق كينو ورتالىعى بارلىق مۇمكىندىگىن قاراستىرىپ جاتىر. سوندا وزگە دە قازاقستاندىق تاۋەلسىز پروديۋسەرلەر دە ورتالىقپەن بىرگە ءوز كونتەنتىن ۇسىنۋعا قولايلى جاعداي تابادى. كاننان باسقا, سانكت-پەتەربۋرگتىڭ «كينو ەكسپوسى», ماسكەۋ كينو نارىعى, وڭتۇستىك كورەياداعى پۋسان ءداستۇرلى كينو الاڭى, دۋباي حالىقارالىق كينو فەستيۆالى جانە تاياۋ شىعىس ەلدەرى مەن سولتۇستىك افريكا كينو نارىعىنا شىعۋدى دا جوسپارلاپ وتىر.
كينو ورتالىقتىڭ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى باۋىرجان شوكەنوۆ ءىس-شارا قوناقتارىنا قازاقستاندىق كينونى ىلگەرىلەتۋ بۇگىنگى كۇنى ۇكقمو قىزمەتىندەگى نەگىزگى باعىتتاردىڭ ءبىرى ەكەنىن ايتتى. ء«بىزدىڭ الدىمىزعا قويعان ماقسات – وتاندىق كينوپروكاتتاعى فيلمدەردىڭ ۇلەسىن 30 پايىزعا دەيىن ارتتىرۋ». باۋىرجان شوكەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىل مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى قازاقستاندىق فيلمدەردى ناسيحاتتاۋعا جانە ىلگەرىلەتۋگە باعىتتالعان ەكى بيۋدجەتتىك باعدارلامانى جوسپارلاپ وتىر. بيۋدجەتى 104 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن ءبىرىنشى باعدارلاما كينوتەاترلارعا, ال 92 ملن بولىنەتىن ەكىنشى باعدارلاما ديستريبۋتسيا جانە ىلگەرىلەتۋ سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن كومپانيالارعا ارنالادى.
«بۇگىن كورسەتىلگەن كارتينالاردى قازاق كورەرمەندەرىنىڭ نازارىنا جەتكىزۋ ءۇشىن وسى باعدارلامالاردى قالاي ءتيىمدى پايدالانۋ كەرەگىن سىزدەرمەن بىرگە تالقىلاعىمىز كەلەدى», دەدى ب.شوكەنوۆ كينويندۋستريا وكىلدەرىنە قاراتا.
بۇرىن «قازاقستاندىق كينوپروكاتتىڭ ەشكىمگە كەرەگى جوق, پروكات تەك ارزان كومەديالىق فيلمدەردەن تۇرادى», دەپ جازعىرۋ باسىم بولاتىن. ساراپشىلار كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى كينو جوبالاردى ىرىكتەگەن كەزدە تاقىرىپتىق جاعىنان ارالىق شەك بەلگىلەمەيدى. قابىلداۋعا قيىن ارتحاۋس كينو نەمەسە تاريحي بلوكباستەر, دراما نەمەسە ەكشن فيلمدەردىڭ ارا سالماعىن نارىق ءوزى رەتتەيدى. پروكاتقا شىعاتىن فيلمدەر باعىتى, تاقىرىبى, جانرى بويىنشا الۋان ءتۇرلى. ۇنسىزدىككە باعىنىپ ۇيدە وتىرعان ءۇش جىلعا تاياۋ ۋاقىتتا اكتەرلىك جاعىنان دا, رەجيسسەرلىك جاعىنان دا جاستاردىڭ جۇلدىزدى شوعىرى ءوسىپ شىقتى: اسقار ءىلياسوۆ, دانيار الشىنوۆ, شىڭعىس قاپين, رەجيسسەرلەر الديار بايراكيموۆ, ءمادي بالجانوۆتاردىڭ جۇمىسىن حالىق ءبىلىپ, باعاسىن بەرۋى ءتيىس.
قازاقستان كينوسىنىڭ فەستيۆال بلوگىنا توقتالار بولساق, مۇندا دا دەبيۋتتىك فيلمدەر باسىم. ءتۇسىرىلىپ بىتكەنىنە اي وتپەي جاتىپ, بۇل فيلمدەردىڭ الدەقانداي شەتەلدىك فەستيۆالدەردەگى قازىلار القاسىنىڭ قىزعۋشىلىعىن تۋعىزىپ, جۇلدەلى بولىپ جاتقانىن ەستيمىز. فەستيۆال بلوگى – بايىرعى جانە جاڭا تولقىن رەجيسسەرلەرىنىڭ تۇيىسەتىن تۇسى. دارەجان ومىرباەۆ, دامير ماناباەۆ, ەرمەك تۇرسىنوۆ, ەمير بايعازين, ارداق امىرقۇلوۆ, ءادىلحان ەرجانوۆ – تانىمال كينوفەستيۆالدەردىڭ بايىرعى قاتىسۋشىلارى. بۇل رەجيسسەرلەردىڭ فيلمدەرى حالىقارالىق كينو نارىقتىڭ ساۋداسىن قىزدىراتىن حيت فيلمدەر بولادى دەپ سەنىم ارتىلىپ وتىر.
تۇساۋكەسەرگە «كينوپويسك» ونلاين-كينوتەاترىنىڭ, «مەلومان» جانە «سۋلپاك» جەلىلەرىنىڭ, Chaplin, Cinemax, «ارمان» جانە «كينوپارك» كينوتەاترلارىنىڭ وكىلدەرى شاقىرىلدى. ZOOM ارقىلى كەزدەسۋگە استانا, قاراعاندى, وسكەمەن جانە باسقا دا قالالارداعى كينوتەاترلاردىڭ باسشىلارى قوسىلدى. كينوورتالىق اتىنان ءىس-شاراعا باسقارما توراعاسى ەسەتجان قوسىباەۆ, سونداي-اق ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى عاني قاسىموۆ پەن بوريس چەرداباەۆ قاتىستى.
كورەرمەندەر وتاندىق كارتينالاردىڭ تۇساۋكەسەرىنە جوعارى باعا بەردى – كورسەتىلگەن ءار ترەيلەر قوشامەتپەن قابىلداندى. «كينوپويسك» ونلاين كينوتەاترىنىڭ وكىلى اللا چۋدجاەۆا قازاقستاندىق كينوكونتەنت دەڭگەيىنە قاتىستى: «مەن ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعىنا ۇلكەن العىسىمدى بىلدىرگىم كەلەدى. مۇنداي ءىس-شارالار جەرگىلىكتى نارىقتا قانداي جاڭالىقتار پايدا بولعانىنان حاباردار بولۋ ءۇشىن, ءبىرىنشى كەزەكتە, ستريمينگ پلاتفورمالارى ءۇشىن وتە ماڭىزدى. بۇل نەتۆوركينگ, قارىم-قاتىناس قۇرۋعا, سالادا نە بولىپ جاتقانىن تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن كەرەمەت الاڭ. قازىر قازاقستان راسىمەن دە كينوسى بار ەل جانە ءبىز جەرگىلىكتى كينونارىققا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, بايلانىس جاساۋعا قۇلشىنىس بىلدىرەمىز» دەپ پىكىر ءبىلدىردى.
كەش جاس رەجيسسەر الديار بايراكيموۆتىڭ «پاراليمپياداشى» دەبيۋتتىك ءفيلمىنىڭ جابىق پرەمەراسىمەن اياقتالدى. كورەرمەن كارتينانى جىلى قابىلدادى. تۇساۋكەسەر سوڭىندا كورەرمەن تاراپىنان مىنانداي پىكىر ايتىلدى: «كينوتەاترعا شىققاندا مىندەتتى تۇردە بارىڭىزدار! فيلم – تاماشا. ەڭ باستىسى, ءفيلمدى كورگەن سوڭ جاقسى اسەردە بولاسىز», «فيلم وتە ۇنادى. شىنايى, جىگەرلەندىرەتىن وقيعا. اسقار ادەتتەگىدەي تاماشا سومدادى. باستى ءرولدى 100 پايىز الىپ شىقتى», «بۇل ءبىزدىڭ نۇسقامىزداعى «1+1» ءفيلمى, سوندىقتان پروكاتقا شىققاندا بىرىگىپ قولداۋ كورسەتەيىك. الديار, اسقار, ۆەنەرا, رومان, ءالىم, بارلىعىڭىزدى قۇتتىقتايمىن, كەرەمەتسىزدەر! كورىپ وتىرىپ كوزىڭە جاس كەلەدى».
پروكاتقا شىققان ءار وتاندىق ءفيلمنىڭ كەلەشەگى – قازاقستاندىق نامىستى كورەرمەننىڭ قولىندا. سوڭعى جىلدارى جاڭا دەڭگەيگە اۋىسقان قازاقستان كينو ءونىمىنىڭ ساپاسىن ساقتاۋعا كينوگەرلەردىڭ, ال پروكاتتاعى ۇلتتىق كينونىڭ ارتىپ كەلە جاتقان ۇلەسىن تومەندەتىپ الماۋعا ءار كورەرمەننىڭ مۇددەلىلىك تانىتۋىمەن عانا وتاندىق كينو ونەردىڭ ارى قارايعى دامۋ جولى ايقىندالادى. 21 رەجيسسەردىڭ, جۇزدەگەن اكتەردىڭ, تولىپ جاتقان تەحنيكالىق مامانداردىڭ ەڭبەگى ەش بولماۋى ءۇشىن شوكەنوۆتەردىڭ شىرىلداپ, كورەرمەننەن قولداۋ سۇراپ وتىرعانى دا سوندىقتان.
الماتى
