2019 جىلى العاشقى كورمەسى «دەبيۋتپەن» باستالعان الماس بۇل جولعى جەكە كورمەسىن «وتكەل» دەپ اتاۋدى ءجون ساناعان. «دەبيۋت» كورمەسى جاس قىلقالام شەبەرىنىڭ دارىنى مەن تاباندىلىعىن, شىعارماشىلىقتاعى دارالىعىن كورسەتتى. الماس نۇرعوجاەۆ قازاقستاندىق تالانتتى سۋرەتشى, پەداگوگ جۇماقىن قايرامباەۆتان ءدارىس العان. شاكىرتىنىڭ بويىنا سەنىم مەن كۇش ۇيالاتقان ۇستازىنىڭ كوپ جىلدىق ەڭبەگى اقتالدى, الماس وزىنە عانا ءتان ستيل قالىپتاستىردى. كورمەنىڭ جەتەكشىسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, ونەرتانۋ كانديداتى ەكاتەرينا رەزنيكوۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى كۇنى الماستىڭ شىعارماشىلىق بولمىسىنان ۇلكەن كارتينالاردىڭ مونۋمەنتالدى ۇلگىسىن, سۋرەتكەردىڭ ەركىن تولعانىسىن, ادەيى دەفورماتسيالانعان ماسشتابتارى بار فيگۋرالاردىڭ كۇتپەگەن ديناميكالىق بۇرىشتارىن, ۇنەم, تۇستەردىڭ قايتالانباس بوياۋىن كورۋگە بولادى. وسى ساپانىڭ بارلىعى ونىڭ العاشقى جەكە كورمەسىندە-اق بايقالعان بولاتىن. سۋرەتشىنىڭ كەيىنگى ەكى جىلداعى ىزدەنىسى, دامۋ قارقىنى بۇگىنگى كورمەنىڭ مازمۇن-ءمانىن ارتتىرا تۇسكەن. كەسكىندەمەلەردىڭ ۇلكەن فورماتى كومپوزيتسيانى دامىتىپ, كۇردەلەندىرۋگە, ويدىڭ قوزعالىسىن كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن تريپتيحتەرمەن الماسقان.
ەكاتەرينا رەزنيكوۆا الماستىڭ ءار جۇمىسىنا جەكە توقتالا تۇرىپ, سۋرەتشى قيالىنان تۋعان ەكسپوزيتسيا سيۋجەتتەرىندەگى ابستراكتسيا مەن بەينەنىڭ مازمۇنىن تارقاتتى. بۇل سيۋجەت جەتى كولەمدى تريپتيحتەن قۇرالعان. ولاردىڭ بەسەۋىندە ءتۇپسانا ويىنىنا ۇقسايتىن سۇيىق جانە وتكىر فورمالار كومبيناتسياسى, اسىرەسە قورقىنىشتى تۇستەر مەن قيالدى ەسكە تۇسىرەتىن تۇراقسىز بەينەلەر باسىم. ادامنىڭ بەينەسى بۇل جەردە تەك كورىنەر-كورىنبەس بەينەلەنگەن. ىلگەكتەرى بار ساۋساقتار جانە قوزعالاتىن تىزە-شىنتاعى بار انتروپومورف كورىنىستەر, سۇر-سارى ءتۇستى ءپىشىندى مازاسىز قۇبىجىق بەينەلەرى مەن پىشىندەرى ۇرەي تۋعىزادى. سۋرەتتەر وتكىر, سەرگەك ءارى مانەرلى بولىپ كورىنەدى.
قيال الەمىنە ەنەتىن بەس ءتريپتيحتىڭ قوس قاپتالىندا ەرەكشە تۋىندىلار ورنالاسقان. ءىشى بوس تەكشە ءتارىزدى لابيرينتتەر پانەلدى تۇرعىن ۇيلەردى نەمەسە مالەۆيچتىڭ قيالدارىن ەسكە تۇسىرەدى. ءبىر تريپتيح – ءبىر كۇننىڭ اياقتالىپ, قارا-اق-سۇر ءتۇستى ب ۇلىڭعىر باسقا الەمگە ەنگەنىن كورسەتەدى. ودان كەيىن ەكى جىل بويى پاندەميا جاعدايىندا ءومىر سۇرگەن اۆتوردىڭ ءوزىنىڭ جانە ورتاسىنىڭ باسىنان كەشكەن ۇرەي مەن دراماعا تولى سەزىمدەرى كۇشەيىپ, كەيدە السىرەگەنى بەينەلەنگەن. ال باسقا تريپتيحتەردە الەم قايتادان ءوز قالپىنا كەلىپ, «عاجايىپ ءارى قاھارلى الەم» قىزىل-سارى-اق تۇسكە ەنەدى.
سۋرەتشى قيىندىققا قاراماستان, تۇپساناداعى كورىنىستەردى بەينەلەۋ, «قاس قاعىم ساتتەردى توقتاتۋ» سياقتى شەبەرلىكتى وزىنە مىندەت ەتىپ قويعان سياقتى. ول مەتافيزيكالىق جانە فيلوسوفيالىق پروبلەمالارعا ءمان بەرگەن. بۇل جەردە بولىپ جاتقان وقيعادان گورى, ادامنىڭ قايعىسى, ءومىردىڭ جۇمباعى, اينالاداعى قۇبىلاستاردىڭ بەيمالىم بولۋى تۋرالى رۋحاني مانگە يە مازمۇن بايقالادى. ادامنىڭ ىشكى كۇيىنىڭ تۇراقسىزدىعى مەن قۇبىلمالىلىعى تۋىندىنىڭ «وتكەل» دەگەن اتاۋعا سۇرانىپ تۇرعانىن كورسەتەدى. بۇل – كەڭىستىكتەگى توپوگرافيالىق قوزعالىس قانا ەمەس, سونىمەن قاتار ۇمىتتەنۋگە قۇقىق بەرەتىن بەلگىسىزدىك شەكاراسى. سۋرەتشى شەبەرلىگىندەگى الىپ-ۇشقان قۇشتارلىققا, سەزىمنىڭ كۇشىنە, بەينەلەۋ قارقىنىنا, ەركىندىككە قاراپ, ءوز ىسىنە بەرىلگەن مۇنداي مىقتى تۇلعا ءبىزدىڭ ونەر كەڭىستىگىمىزدە كوپتەن بەرى بولماعان دەسەك, ارتىق ەمەس.
الماتى
