كورمەگە قىلقالام شەبەرىنىڭ 90-نان اسا جۇمىسى قويىلدى. شىعارماشىلىق جولىن تۇپنۇسقا گرافيكا تەحنيكاسىمەن باستاعان سۋرەتشىنىڭ تۋىندىلارى جىلى سەزىمگە بولەيتىن اسەمدىگىمەن, كومپوزيتسيالىق ۇيلەسىمدىلىگىمەن ايرىقشا كوز تارتادى. اسىرەسە اۆتور ءتۇس پەن فاكتۋراعا ەرەكشە ماڭىز بەرەدى.
كورمە يەسىنىڭ تارتىمدى تۋىندىلارى اراسىندا « ۇلى كامزول» اتتى ينستاللياتسياسى كوپشىلىكتىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزدى. بۇل جۇمىس اتاقتى بريتاندىق ساۋلەتشى لورد نورمان فوستەردىڭ يدەياسىمەن سالىنعان استاناداعى «حان شاتىر» ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىعىنىڭ عيماراتى فورماسىمەن جاسالعان. اۆتوردىڭ ايتۋىنشا, بۇل تۋىندى ءۇش نۇسقادان تۇرادى. بيىكتىگى ءۇش جارىم مەترگە سوزىلعان العاشقى نۇسقاسى – ەكسپو-2017-دە جۇرتشىلىق نازارىنا ۇسىنىلسا, ەكىنشى نۇسقا − 2018 جىلى بەرليندەگى سۋرەتشىلەر كورمەسىندە قويىلعان. ءبىز كورگەن – ءۇشىنشى نۇسقا ەكەن.
«حالقىمىز قانداي اۋىر كەزەڭدەردى باستان وتكىزسە دە, ەلدىگى مەن بىرلىگىنەن اجىراعان ەمەس. وسى تۋىندىداعى كونە شاپاندار ارقىلى قازاقتىڭ بىرلىگى مەن قوناقجايلىلىعىن, جالپى, بارلىق اسىل قاسيەتىن كورسەتۋگە تىرىستىم. ينستاللياتسيانىڭ ىشكى جاعىنا قولدانبالى ونەر زاتتارى قويىلعان. بۇدان اجەلەرىمىزدىڭ ويۋلاپ جاساعان سىرماق, الاشا, باسقۇردى كورىپ, اسەرلەنەسىز», دەيدى اۆتور.
ءبىر قاراعاندا, اتالعان جۇمىستى كيىز ۇيگە نەمەسە ساۋكەلەگە ۇقساتۋعا بولادى. ال سۋرەتشى ادىلعالي باياندين دارىندى ارىپتەسىنىڭ ينستاللياتسياسىن الەمنىڭ كوشىرمەسى رەتىندە قابىلدايمىن دەيدى.
ء«يا, مەنىڭ تۇسىنىگىمدە, بۇل – الەمنىڭ كوشىرمەسى. الەمنىڭ كىندىگى – قازاق جەرى, ونىڭ ىشىندە التاي دەپ ۇعىنساق, سول جەردى مىڭداعان جىلدان بەرى مەكەندەگەن حالىقتىڭ بولمىسى, سالت-ءداستۇرى, ەڭ اقىرى, كيگەن شاپانى ارقىلى اۆتور تەرەڭ وي قوزعايدى. مۇندا ۇلكەن ماعىنا جاتىر. مىسالى, ونى جاي اق ماتامەن جاۋىپ قويۋعا دا بولادى. بىراق ونىڭ اسەرى باسقا. وسى جۇمىسى ارقىلى سۋرەتشى اتا-بابالارىمىزدىڭ ءىى-ءىىى عاسىر بۇرىن جاساعان دۇنيەسىن بۇگىنگى كۇنمەن ۇيلەستىرىپ, نازىك جاراسىمىن تاپقان. گۇلمارال وسى ينستاللياتسياسىن گەرمانياعا الىپ بارعاندا, وعان وزگە جۇرت تاڭىرقاپ قاراپتى. ءبىز كوبىنەسە تۋىندىنىڭ سىرتقى فورماسىن كورەمىز دە, ونىڭ استارىنا كەڭىرەك ۇڭىلمەيمىز. مۇنى سوزبەن جەتكىزۋ قيىن, اۆتور وسى دۇنيەسىمەن جۇمىر باستى پەندەنى ويلانتادى», دەيدى ول.
تاتىباەۆانىڭ تۋىندىلارىندا حالقىمىزدىڭ بار اسىلىن جارقىراتىپ كورسەتەتىن ۇلتتىق قۇندىلىقتار ايشىقتى بەدەرلەنگەن. اسىرەسە, سۋرەتشى كەڭەس زامانىندا قازاقتىڭ باسىنان وتكەن زۇلمات كەزەڭدەرگە جاڭاشا كوزقاراسپەن ءۇڭىلىپ, سونى شىعارماسىمەن استارلاپ جەتكىزەدى. نەگىزىنەن, كورمە «گرافيكالىق جانە ارالاس تەحنيكا» اتتى ەكى بولىمنەن قۇرالعان. وسى جۇمىستارعا ول بەس جىلدان ارتىق ۋاقىتىن جۇمساپتى. ونىڭ اراسىندا قاپشىققا, قايىڭ قابىعىنا بەينەلەنگەن تۋىندىلار كوبىرەك كەزدەسەدى.
– ءوزىم ارالاس تەحنيكامەن جۇمىس ىستەگەندى جاقسى كورەمىن. اتام بالا كۇنىمدە بالشىقتان ءمۇسىن جاساعانىمدى كورىپ, ءمۇسىنشى بولادى دەپ ويلايتىن. بىراق مەن بەينەلەۋ ونەرىن قالادىم. تۋىندىلارىمنىڭ كوبى ابستراكتسيالىق جانە كومپوزيتسيالىق باعىتتا سالىنعان. ارالاس تەحنيكا بولعانىمەن, كوبىنەسە كادىمگى قاپشىقتى پايدالانام, ونى ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىنەن الامىن. بىرەۋ ءۇشىن ول جاي قاپشىق بولۋى مۇمكىن, بىراق مەن ودان كوپ اقپارات جينايمىن. مەنىڭ ەكى اجەم بولدى, بىرەۋى –قىزىلوردا وبلىسىندا سوعىس جىلدارى كۇرىش ەگىپ, ونى قاپپەن جيناسا, ەكىنشىسى – سول جىلدارى باياناۋىلدا قاپپەن تۇز تاسىپتى. وسىندا ءبىر بايلانىس بار. جۇمىستارىما مۇمكىندىگىنشە ۇلتتىق ناقىش بەرۋگە تىرىسامىن. وسى ءىس-شارانى وتكىزۋدەگى ماقساتىم دا اتا-بابامىزدىڭ ايتقان وسيەتىن تەرەڭ ۇعا بىلسەك دەگەن وي, −دەيدى كورمە يەسى.
ماسەلەن, ونىڭ «پەردە» دەگەن كارتيناسىندا ادام ءومىرىنىڭ ءبىر كەزەڭدەرىن قامتىعان ءساتىن اسەرلى ورنەكتەگەن. جالپى, اۆتوردىڭ كومپوزيتسيالىق شەشىمدەرىنىڭ باتىلدىعىمەن ەرەكشەلەنەتىن تۋىندىلارى بەلگىلى ءبىر فيلوسوفيالىق مازمۇنمەن تۇتاسىپ كەتكەن.
«گۇلمارالدىڭ جۇمىستارى مەن كورمەنىڭ ۇيلەسىمدىلىگى مەنى ەرەكشە ءتانتى ەتتى. مىسالى, اۆتوردىڭ ابستراكتسيالىق تۋىندىلارىنان مەن كادىمگى قۇراق كورپە مەن قولدان باسقان كيىزدى كوردىم. اجەلەرىمىز قۇراق كورپە مەن كيىزدى قولىمەن جاساسا, ونى سۋرەتشى زاماناۋي ءادىس-تاسىلدەر ارقىلى بوياۋمەن تۇرلەندىرىپ, كوركەمدەگەن. مۇنى قانمەن دارىعان «ۇلتتىق كود» دەۋگە بولادى. وسىدان-اق ونىڭ كىم ەكەنىن بىلمەسەك تە, قازاق سۋرەتشىسى ەكەندىگىن قولتاڭباسىنان تانيمىز. قاپشىق پەن قايىڭنىڭ قابىعى ارقىلى ونەر تۋىندىسىن جاساۋ وڭاي ەمەس, بيىك تالعامدى تالاپ ەتەدى. اۆتور وسى ەڭبەگى ارقىلى قوعامعا وي ايتىپ, كوزقاراسىن بىلدىرەدى. قىسقاسى, گۇلمارالدىڭ سۋرەتشىلىك دەڭگەيى الەمنىڭ «مەن» دەگەن شەبەرلەرىنەن ەش كەم ەمەس», دەيدى ادىلعالي باياندين.
بۇگىندە گۇلمارال تاتىباەۆانىڭ قورجىنىندا 500-دەن اسا تانىمال تۋىندىسى بار. ونىڭ ەسىمىن ەلىمىزدە عانا ەمەس, شەت مەملەكەتتەردەگى بەينەلەۋ ونەرىن ءپىر تۇتاتىندار دا جاقسى بىلەدى. ول تەمىربەك جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ تۇلەگى, قازاقستان سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ, ەۋرازيا ديزاينەرلەر وداعىنىڭ جانە ەۋرازيا شىعارماشىلىق گيلدياسىنىڭ مۇشەسى. ونەر اكادەمياسىندا وقىپ جۇرگەندە بىلىكتى ۇستازداردان ءدارىس الىپ, ارالاس تەحنيكامەن جۇمىس ىستەۋدىڭ قىر-سىرىن ۇيرەنگەن.
قازىر قارىمدى قىلقالام شەبەرىنىڭ ەڭبەكتەرى قازاقستاندا عانا ەمەس, تۇركيا, نيدەرلاند, كورەيا, لاتۆيا, رەسەي, يوردانيا, ۇلىبريتانيا, قىتاي جانە تاعى باسقا ەلدەردىڭ مۋزەيلەرى مەن جەكە كوللەكتسيالارىندا ساقتاۋلى تۇر.
