شەكارالىق اۋدانداردىڭ احۋالى از ايتىلىپ ءجۇر دەگەن شىندىققا جاناسپايدى. بۇل ماسەلە ۇزدىكسىز كوتەرىلىپ كەلە جاتقانىنا 20 جىلعا جۋىق ۋاقىت بولدى. بۇل ايتا-ايتا جاۋىر بولىپ, اسىرەسە ماقانشىلىقتار ابدەن ءتۇڭىلىپ كەتكەن ماسەلە عوي. ءبىر كەزدەرى ماقانشىلىقتاردىڭ باس كوتەرەتىن ازاماتتارى 10-15 مىڭ قول جيناپ, پارلامەنتكە, بۇرىنعى پرەزيدەنتكە ارىزدارىن ايتىپ كەلگەنى دە ۇمىتىلا قويعان جوق. ەلورداداعى بيلىك باسىنداعىلار ماسەلەنى جۋىقتا شەشەمىز دەپ حالىق وكىلدەرىن ارقادان قاعىپ شىعارىپ سالىپ, وسكەمەندەگىلەرمەن اقىلداسادى. سوندا وتىرعان بۇرىنعى ب.ساپارباەۆ, قازىرگى د.احمەتوۆ مىرزالار ءۇرجار اۋدانىنىڭ سول كەزدەگى باسشىلارىمەن «اقىلداسىپ», ماسەلە ءالى دە ء«پىسىپ-جەتىلگەن جوق» دەپ شىعا كەلگەندەرى دە وتىرىك ەمەس. ويتكەنى ماقانشى جەكە اۋدان بولا قالسا, ءۇرجار بيۋدجەتىن تولتىرىپ وتىراتىن ء«امياننان» ايىرىلىپ قالىپ, الەۋمەتتىك ماسەلەلەر تۋىنداپ كەتە مە دەپ قورقادى. گاپ – وسى. ال ۇرجارداعى, وبلىستاعى بيلىك باسىنداعىلار مەملەكەتتىك ماسەلەلەردى جوعارى بيلىكتەگىلەر ويلاسىن دەگەن كوزقاراستان ايىعا الماۋدا.
اناۋ ءبىر جىلدارى پارلامەنتتە «شەكارا تۋرالى» زاڭ تالقىلانىپ, شەكارا ماڭىندا تۇراتىن تۇرعىندار ءبىر سەرپىلىپ قالىپ ەدى. ول زاڭنىڭ اياعى سيىرقۇيىمشاقتانىپ, ورىندالماي وتىر. «ارقانكەرگەن», «تەرىسايرىق» شەكارا بەكەتتەرىندەگى وقىس وقيعالاردان سوڭ زاڭنىڭ ورىندالۋى قاتتى قاداعالانا باستاسا دا شەكارالىق بەكەتتەردىڭ (زاستاۆالاردىڭ) جاعدايى جاقسارىپ كەتكەن جوق.
ماسەلەن, وسىدان 10-15 جىلعى بەلگىلى بولعان شەكارالىق بەكەتتەر سانى ماقانشى شەكارا وتريادىندا ون بەستەي بولادى. قحر-مەن ماقانشى شەكارا وتريادى 200-دەي شاقىرىمنان اسا مەملەكەتتىك بولىكتى قورعاپ وتىر. كەڭەس وكىمەتى كەزىندە شەكارالىق اۋدانداعى ءار ۇجىم ءار بەكەتتى قامقورلىعىنا الىپ وتىراتىن ەدى. كونتسەرتتەر ۇيىمداستىرىپ, سپورت سايىستارىن وتكىزەتىن. سونىڭ ءبارىن شەكارالىق اۋدان اكىمدىگى, وترياد ۇجىمى باسشىلىعىمەن ۇيىمداستىرىپ, باقىلاۋ جۇرگىزەتىن. ال قازىردە سولاي ما؟ سولاي دەسە سەنۋ قيىن. سەبەبى شەكارالىق وترياد قۇراماسى ماقانشىدا, ال اۋدان باسشىلىعى – 75 شاقىرىم قاشىقتاعى ءۇرجاردا. مىنە, سول سەبەپتى ءارتۇرلى مادەني شارالاردى وتكىزۋ كەزىندە اكىمدىك ماقانشىداعى شەكارا ساربازدارىن ءۇرجار اۋىلىنا پاراد وتكىزۋگە شاقىرىپ, تاعى باسقا شارالارعا شاقىرىپ, ماجبۇرلەپ جاتادى. ال شەكارا وتريادىنا بەكەتتەردەن 60 شاقىرىمنان استام قاشىقتىققا بارۋلارىنا اسكەري جارعى تىيىم سالادى. مىنە, سوندىقتان دا, بىزدىڭشە ءۇرجار اۋدانىنىڭ ورتالىعىن ماقانشىعا كوشىرۋ مەملەكەتتىك مۇددەدەن تۋىندايدى.
بۇرىنعى تاسكەسكەن اۋدانىنىڭ ورتالىعىندا دا ەشقانداي ءوندىرىس, بازارلار جوقتىڭ قاسى. ال ءۇرجار اۋدان ورتالىعى مارتەبەسىنەن ايىرىلسا دا ءوزىن ءوزى مولىنان اسىراي الادى. قايتا «شۇڭقىر» سياقتى ورىنعا قامالىپ وتىرعان جۇرتشىلىق بوس جاتقان شەكارا ماڭىنداعى اۋىلدارعا اعىلىپ, كوشەدى. ماقانشىدا
3 قاباتتى اكىمدىك ءۇيى ء(الى بىتپەگەن), 3 ورتا مەكتەپ, مادەنيەت سارايى, كينوتەاتر, بىرنەشە مەيرامحانا, اۋىلدى قاق جارىپ وتەتىن حالىقارالىق تاس جولى, تۇنگى ۋاقىتتا جاعىلاتىن ءتۇرلى-ءتۇستى شامدار مەنمۇندالاپ, قوناقتاردى ادەمى قالاعا كىرگەندەي اسەر بەرەدى. سوندىقتان دا مەملەكەتتىك مۇددەنى ويلاستىرعان ابزال بولار ەدى. باقتى كەدەن بەكەتى, تۋريستىك سالادا جىل سايىن قارىشتاپ دامىعان الاكول دەمالىس ايماعى ۇرجارلىقتاردى ەڭ تۇرمىسى باقۋاتتى ايماققا اينالدىرادى دەگەن ءۇمىت باسىم. بۇل ءۇشىن ماقانشىعا ءۇرجار اۋدانىنىڭ ورتالىعى دەپ مارتەبە بەرىپ, وزگەرتۋ – بۇگىنگى كۇن تالابى. سوندا مەملەكەتتىك ماسەلە وڭ شەشىمىن تاباتىنى انىق.
ءبىر كەزدەرى ماقانشى اۋدانىندا 47 مىڭ حالىق بولسا, قازىر ەل ۇدەرە كوشىپ, اۋىلداردا قارتتار عانا قالعان. مۇنى توقتاتپاسا مەملەكەت قاۋىپسىزدىگىنە قاتەر تونەتىنى ايقىن.
سۇيەۋباي بايقادي ۇلى,
مادەنيەت قايراتكەرى
شىعىس قازاقستان وبلىسى
