قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدى پوشتا بايلانىسىمەن جالعىز «قازپوشتا» اكتسيونەرلىك قوعامى اينالىسادى. كومپانيا 2016 جىلدان باستاپ ۇلتتىق پوشتا وپەراتورى رەتىندە بەكىتىلدى. «قازپوشتا» كوپتەگەن قىزمەت ءتۇرىن ۇسىنادى. ولاردىڭ قاتارىندا ليتسەنزياسىز بانك وپەراتسيالارىنىڭ كەيبىر تۇرلەرىن كورسەتۋ, بروكەرلىك, ديلەرلىك, ترانسفەر-اگەنتتىك قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ, سونداي-اق جەكە تۇلعالاردىڭ بانكتىك شوتتارىن اشۋ جانە جۇرگىزۋ بار.
ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, 2019 جىلى وپەراتور 50,7 ميلليون حات-حابار جىبەرگەن ەكەن. ال جونەلتىلگەن سالەمدەمەلەر سانى 3,2 ميلليوندى قۇراعان. دەگەنمەن «قازپوشتانىڭ» ءبىر باسىندا قوردالانعان ماسەلەلەر جەتەرلىك. قىزمەتكەرلەرگە قاتىستى ارىز-شاعىم دا ءجيى تۇسەدى.
مۇنىڭ ءوز سەبەبى بار. ماسەلەن, پوشتا بولىمشەلەرىنىڭ 70 پايىزعا جۋىعى اۋىلدى جەردە ورنالاسقان. وكىنىشكە قاراي, شالعايداعى ەلدى مەكەندەردەگى قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسى كوڭىل كونشىتپەيدى. ەندەشە, بولماشى جالاقى تولەپ, ساپالى قىزمەت تالاپ ەتە المايتىنى تاعى تۇسىنىكتى.
اكتسيونەرلىك قوعام سونىمەن قاتار مەرزىمدى باسىلىمدار جەتكىزۋمەن دە اينالىسادى. كومپانيا بۇگىندە بۇل سالادا ۇلكەن شىعىنعا ۇشىراپ وتىرعانىن ايتا كەتكەن ءجون. ماسەلەن, 2021 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا شىعىن 1,2 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. كومپانيانىڭ شىعىنى كوپ بولعاندىقتان, قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسىن كوتەرۋىنە دە مۇمكىندىك جوق.
ايتا كەتەرلىگى, «قازپوشتا» «Egemen Qazaqstan» مەن ونىڭ ەنشىلەس باسىلىمى «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتىن جەتكىزەدى. ماسەلەن, 2021 جىلى اكتسيونەرلىك قوعام 21 ميلليون دانا باسىلىمدى وقىرماننىڭ قولىنا تاپسىرعان.
بيىل بۇل كورسەتكىش 12 ميلليون. «قازپوشتا» مەرزىمدى باسىلىمداردى تاراتۋ قىزمەتىنىڭ بەلگىلەنگەن قۇنى 13,3 تەڭگەنى قۇرايدى. بىراق بۇل ونىڭ وزىندىك قۇنىن (53,6 تەڭگە) اقتامايدى. ياعني ۇلتتىق پوشتا وپەراتورى مەملەكەتتىڭ قولداۋىنا ءزارۋ.
وسى ورايدا, الەمدەگى پوشتا قىزمەتى تۋرالى از-كەم ىزدەنىپ كورگەن ەدىك. بۇۇ جاھاندىق پوشتا وداعى حالىقارالىق بيۋروسىنىڭ مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك, شارتاراپتىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە پوشتالىق قىزمەت ارقىلى حات-حابار الماسۋ جىلدان-جىلعا ازايىپ كەلەدى. ماسەلەن, 2017 جىلى الەمدە 325 ميلليارد سالەمدەمە جىبەرىلىپتى. سونىڭ ىشىندە 3,8 ميللياردى شەتەلدەرگە باعىت العان. ال 2020 جىلى بۇل كورسەتكىشتەر تيىسىنشە 263 ميللياردتى جانە 3 ميللياردتى قۇراعان.
ءبىر قىزىعى, كۋرەرلىك جەتكىزۋ كەرىسىنشە كوبەيە تۇسكەن. مىسالى, 2017 جىلى شامامەن 16,5 ميلليارد تاۋار يەسىن تاپسا, 2020 جىلى 25 ميلليارد-
قا جەتىپتى. مۇنىڭ باستى سەبەبى – Amazon, eBay, AliExpress سەكىلدى ونلاين دۇكەندەردىڭ دامۋى. سونىڭ ناتيجەسى شىعار, شارتاراپتا جەتكىزۋ قىزمەتىنەن تۇسكەن تازا كىرىستىڭ دە كولەمى ارتىپ كەلەدى.
جاھاندىق پوشتا وداعى جىل سايىن الەمدەگى وسى سالاعا شولۋ جاساپ, ۇزدىكتەر مەن ساپاسىزداردى انىقتاپ وتىرادى. اتالعان بايانداماعا سۇيەنسەك, 2020 جىلعى جەر-جاھانداعى ەڭ ۇزدىك پوشتا قىزمەتى شۆەيتسارياعا تيەسىلى. وسىلايشا, تابيعات سۇلۋلىعىنىڭ سيمۆولىنا اينالعان ەل قاتارىنان بەسىنشى مارتە وزا شاپتى. سونداي-اق اۋستريا, گەرمانيا, نيدەرلاند, جاپونيا, فرانتسيا, اقش, ۇلىبريتانيا, كانادا, سينگاپۋر سەكىلدى مەملەكەتتەر ۇزدىك وندىققا كىرگەن. قازاقستان بۇل تىزىمدە 170 ەلدىڭ ىشىندە 52-ورىنعا جايعاسىپتى.
شۆەيتساريانىڭ مۇنشالىقتى ۇزدىك ناتيجە كورسەتۋى – Swiss Post كومپانياسىنا تىكەلەي بايلانىستى. سوناۋ XIX عاسىردا قۇرىلعان كومپانيا بۇگىندە الەمگە ۇلگى. وعان تىكەلەي شۆەيتساريا كونفەدەراتسياسى باسشىلىق ەتەدى. ياعني مەملەكەت مەنشىگىندە. Swiss Post جىل سايىن ۇكىمەتكە ميلليونداعان فرانك پايدا اكەلىپ وتىر. جۇمىسشىلار سانىنىڭ كوپتىگى جونىنەن ەلدەگى ءۇشىنشى كومپانيا. قازىرگى تاڭدا 54 مىڭعا جۋىق شۆەيتساريالىق ناپاقاسىن وسى كومپانيادان تاۋىپ ءجۇر.
Swiss Post جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن مىنادان-اق بايقاۋعا بولادى. 2020 جىلى كومپانيانىڭ تازا كىرىسى 178 ميلليون فرانكتى قۇراعان. 191 ميلليون سالەمدەمە جولداپ, 1,7 ميلليارد حات جىبەرگەن. 127 ميلليون جولاۋشى تاسىمالداعان. ءيا, قاتەلەسكەن جوقسىز. كومپانيا جولاۋشى تاسىمالداۋمەن دە اينالىسادى.
وسى ورايدا, Swiss Post مۇنداي دەڭگەيگە قالاي جەتتى دەگەن ساۋال تۋىندايدى. كومپانيا جەتكىزۋگە قاتىستى بۇكىل سالانى بارىنشا قامتۋعا تىرىسقان. حاتتار مەن سالەمدەمەلەر جىبەرۋدەن بولەك, پويىز, اۆتوبۋس ارقىلى جولاۋشىلاردى دىتتەگەن جەرىنە اپارادى. تاۋار تاسىمالىمەن اينالىسادى. قارجى نارىعىندا دا ارەكەت ەتەدى. ءتىپتى ەلەكتروندى داۋىس بەرۋ جۇيەسىن دە ەنگىزگەن. قىسقاسى, پايدا تابۋعا بولاتىن بۇكىل سالانى مەڭگەرۋگە تىرىسادى.
ايتسە دە, Swiss Post مەملەكەتتەن كوك تيىن المايدى دەۋ ابەستىك بولار. شۆەيتساريا بيلىگى ەلدەگى ءسوز ەركىندىگى مەن پىكىر الۋاندىعىن ساقتاۋعا مۇددەلى. بۇكىل وڭىرلىك جانە مەملەكەتتىك ءباسپاسوزدى وقىرماندارعا جەتكىزۋگە بارىن سالادى. سول سەبەپتى جىل سايىن كومپانياعا 50 ميلليون فرانك سۋبسيديا بولەدى. بۇل قاراجات ءباسپاسوزدى جەتكىزۋ قۇنىنىڭ قوماقتى بولىگىن قامتيدى. وسىلايشا, ەل ۇكىمەتى ينتەرنەت پەن الەۋمەتتىك جەلى قارقىن العان زاماندا مەرزىمدى باسىلىمداردى قولداۋعا ءتيىستى جاعداي جاساپ وتىر. قانداي بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى جەڭىلدىك العان تىزىمگە كىرەتىنىن كوممۋنيكاتسيا جونىندەگى فەدەرالدى كەڭسەسى شەشەدى.
ۇلىبريتانيا دا پوشتا قىزمەتى دامىعان ەلدەرىڭ قاتارىنا كىرەدى. اتالعان ەلدە Post Office جانە Royal Mail سەكىلدى نەگىزگى الپاۋىت كومپانيالار بار. جالپى, 2012 جىلعا دەيىن ەكەۋى ءبىر شاڭىراقتىڭ استىندا جۇمىس ىستەگەن. الايدا كىرىسى ازايعاننان كەيىن, ەكەۋىن ءبولۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. سونىڭ ناتيجەسىندە بۇگىندە Post Office تە, Royal Mail دە تازا تابىسىن ارتتىرىپ كەلەدى. مىسالى, 2013 جىلى كومپانيا 120 ميلليون فۋنت-ستەرلينگ شىعىنعا ۇشىراعان. 2020 جىلى تازا پايداسى 86 ميلليون فۋنت-ستەرلينگتى قۇرادى.
ەكى كومپانيا دا تابىستى بولعاندىقتان, مەملەكەت بۇرىنعىداي كوپ قاراجات بەرمەيدى. ايتسە دە, ۇكىمەت 2021-2022 جىلدارعا ارناپ Post Office ءۇشىن 227 ميلليون فۋنت-ستەرلينگ شىتىرلاتىپ ساناپ بەردى. قاراجاتتىڭ 50 ميلليونى پوشتالىق جەلىلەرگە سۋبسيديا رەتىندە جۇمسالسا, قالعانى جاڭا ورتالىقتار اشۋعا باعىتتالادى.
ءبىر ەرەكشەلىگى, ۇلىبريتانيادا مەرزىمدىك باسىلىمداردى جەتكىزۋ ءۇشىن نەگىزگى پوشتالىق قىزمەتپەن اينالىساتىن كومپانيالارعا سۋبسيديا بولىنبەيدى. ويتكەنى ءباسپاسوزدى جەتكىزۋ ەركىن نارىققا شىعارىلعاندىقتان, ونىمەن اينالىساتىن كومپانيالاردىڭ سانى كوپ. سول سەبەپتى ەل ۇكىمەتى تابىسى ماردىمسىز جەرگىلىكتى گازەتتەرگە جەتكىزۋ قۇنىنا دەپ بەلگىلى ءبىر مولشەردە قارجى بولەدى.
جالپى, مەرزىمدى ءباسپاسوزدى جەتكىزۋ ءۇشىن پوشتا تاسىمالىمەن اينالىساتىن كومپانيالارعا اقشا بولەتىن ەلدەر جەتەرلىك. سولاردىڭ قاتارىندا فينليانديا دا بار. اتالعان ەلدە جىل سايىن گازەتتەر مەن جۋرنالداردى قولداۋ رەتىندە 300 ميلليون ەۋرو كولەمىندە قاراجات قاراستىرىلعان. سونىڭ قوماقتى سوماسى پوشتالىق قىزمەتكە جۇمسالادى.
فرانتسيادا ءباسپاسوزدى وقىرمانعا جەتكىزۋ ماقساتىندا 438 ميلليون ەۋرو قاراجاتتى پوشتالىق قىزمەتكە جۇمسايدى. يتاليادا دا قوماقتى قارجى وسى باعىتقا بولىنەدى. شامامەن 247 ميلليون ەۋرو اپەننين تۇبەگىندەگى باسىلىمدارعا بەرىلەدى. ناتيجەسىندە, مەملەكەت پوشتالىق تاسىمالداۋدىڭ 40 پايىزىن وتەپ بەرەدى. شۆەتسيادا مەرزىمدى باسىلىمداردى جەتكىزۋگە باعىتتالعان ارنايى باعدارلاما بار. سونىڭ اياسىندا ۇكىمەت قوماقتى قاراجات بولەدى. بۇدان بولەك, اقش, كانادا, جاپونيا, سينگاپۋر سەكىلدى دامىعان ەلدەر پوشتا قىزمەتىنە قاراجات سالىپ, حالىقتىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمەن قامتىلۋىنا جاعداي جاساپ وتىر.
پوشتا قىزمەتى كەز كەلگەن مەملەكەت ءۇشىن ماڭىزدى سالا ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. سوندىقتان دا دامىعان ەلدەر قازىنادان پوشتا قىزمەتىنە ءتۇرلى سۋبسيديا ءبولىپ وتىرادى. اسىرەسە ءسوز ەركىندىگى مەن پىكىر الۋاندىعىن ساقتاۋ ماقساتىندا مەرزىمدى باسىلىمداردى جەتكىزۋگە قارجىسىن اياعان ەمەس. ەندەشە, ءبىزدىڭ ۇكىمەت تە وركەنيەتتى ەلدەردىڭ ۇردىسىنەن ۇيرەنىپ, «قازپوشتاعا» قارجىلاي قولداۋ كورسەتۋگە ءتيىس. گازەتتەر مەن جۋرنالداردى جەتكىزۋگە مەملەكەت تاراپىنان سۋبسيديا بولىنسە, توعىزىنشى تەرريتورياداعى مەرزىمدى باسىلىمداردىڭ قانات جايۋىنا, پوشتا قىزمەتىنىڭ دامۋىنا جول اشاتىنى ءسوزسىز. ايتپەسە, ۇلتتىق پوشتا وپەراتورىنىڭ شىعىنعا باتۋىمەن بىرگە, حالىقتىڭ مەرزىمدى باسپاسوزبەن قاۋىشۋى دا كۇردەلى ماسەلەگە ماسەلەگە اينالادى. بۇل ءوز كەزەگىندە ۇلت دامۋىنىڭ دەگراداتسياسىنا اكەلەدى.
